تاسقالادا ءداندى داقىل جيناۋ اياقتالدى

– تاسقالا – ەگىن شاۋاشىلىعىن تابىس كوزىنە اينالدىرىپ وتىرعان اۋداننىڭ ءبىرى. جىل سايىن تۇقىم سەبىلەتىن جەر كولەمى ۇلعايىپ, ءونىمنىڭ تۇسىمدىلىگى ارتىپ كەلەدى. سەبەبى ەگىن ەگۋدىڭ عىلىمي ءتاسىلىن ساقتاۋ جانە جاڭا تەحنولوگيا­مەن جۇمىس ىستەۋ ديقاندار جۇمى­سىن جاڭا ساتىعا كوتەردى. بيىل اۋدان­ شارۋاشىلىقتارى 37,3 مىڭ گەك­تارعا تۇقىم سەپتى. قازىردىڭ وزىندە ءداندى داقىلدار بويىنشا ەگىن وراعى اياقتالدى. وسى جاز ماۋسىمى قۇرعاقشىلىق بولعانىنا قاراماستان, جەرگىلىكتى ديقاندار ورتا دەڭگەيدە ءونىم جينادى. مىسالى, 3800 گەكتار القاپتاعى كۇزدىك داقىلداردان 6550 توننا ءونىم الىندى. ورتاشا ءتۇسىم ءار گەكتارعا 17,2 تسەنتنەردەن كەلدى, – دەيدى تاسقالا اۋدانىنىڭ اكىمى الديار حالەلوۆ.

بۇعان قوسا وڭىردە 12 440 گەكتار مايلى داقىلدار القابى بار. بۇگىندە ماقسارى جينالۋدا. قىر­كۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا قاراي كۇنباعىس ورىلادى.

اۋدان باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2021-2022 جىلدارى تاسقالا اۋدانى ەگىس كولەمىن 60 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق اينالىمدا پايدالانىلماي جاتقان جەرلەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلىپ, سول جەرلەر جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتتى شارۋاشىلىقتارعا اۋكتسيون تاسى­لىمەن بەرىلەدى.

تاسقالا اۋدانى شارۋا قوجا­لىقتارى جىل باسىنان بەرى جالپى قۇنى 314 ملن 384 مىڭ تەڭگەگە جاڭا اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن جاڭارتقان ەكەن. بۇل دەگەنىڭىز – 6 «بەلارۋس» تراكتورى, 2 «كەيس» تراكتورى, 2 «دجون دير» ماركالى كومباينى, 2 «كەيس» كومباينى, 1 «ۆەكتور» كومباينى, 1 بۇرىككىش, 1 ديسكاتور, 31 دانسەپكىش, 52 كۇن باتارەياسى جانە تاعى باسقا 12 بىرلىك قۇرال-جابدىق.

قازىرگى تاڭدا تاسقالا ەلەۆاتورى تۇراقتى جۇمىس ىستەپ تۇر. «بۇل جەرگىلىكتى ديقان ءۇشىن وتە قولايلى. سىيىمدىلىعى 50 مىڭ توننالىق ەلەۆاتور استىقتى سۇرىپتاۋدىڭ بارلىق جابدىعىمەن قامتىلعان» دەيدى الديار سانسىزباي ۇلى.

بيىل قۇرعاقشىلىققا بايلانىستى جالپى وڭىردە مال ازىعى تاپشىلىعى سەزىلۋدە. تاسقالا اۋدا­نى بويىنشا 88,5 مىڭ توننا ءشوپ دايىنداۋ جوسپارلانسا, قازىر 61,6 مىڭ توننا ءشوپ جينالعان. بۇعان بىلتىردان قالعان 15,5 مىڭ توننا ءشوپتى قوسقاندا, جوسپار 87%-عا ورىندالعان. مال ازىعىن دايىنداۋ جۇمىسى جالعاسۋدا.

تابيعي جاعدايى جەر تىرمالايتىن ديقان قاۋىمىنا بارىنشا قولايلى تاسقالا اۋدانىندا كوكونىس جانە باقشا داقىلدارى­نىڭ جالپى ەگىس كولەمى بيىل 230 گەك­تارعا جەتتى. ديقانشىلىقتىڭ دا­­مۋىنا كوكتەمدە ۇجىمدار مەن جەكە تۇرعىندار ءۇشىن باۋ-باق­شا ۇيىمداستىرىلۋى وڭ اسەر ەتتى. ۇزاق جىلدان ۇمىت قالعان ۇجىمدىق باۋ-باقشا وتىرعىزۋ ءداستۇرى قايتا جاڭعىرتىلىپ, اۋدان ورتالىعىندا 5 گەكتار جەر دايىندالىپ, كارتوپ وتىرعىزىلدى. اۋدان اكىمدىگى باۋ-باقشا ەگۋگە ارنالعان جەردى تەگىن جىرتىپ, موتورلى ناسوسپەن سۋارۋدى تە­گىن ۇيىمداستىردى. بيىل بۇل باس­تاماعا 32 ۇجىم جانە كوپتەگەن اۋىل تۇرعىنى قاتىستى.

– وسى ءتيىمدى تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ ءبىز باۋ-باقشا ەگۋدى ۇل­عايتا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. 2021 جىلعى كوكتەمدە 30 گەك­تار جەر دايىندالاتىن بولا­دى. نيەت بىلدىرۋشىلەردەن ەش­قانداي قۇجات جانە قارجى تالاپ ەتىلمەيدى. جىرتىپ, دايىنداپ قوي­عان جەرگە باقشا وتىرعىزىپ, ءونىم الۋدى ۇسىنامىز. تاسقالانىڭ جەرى قۇنارلى. ەككەن اعاش تا, وتىرعىزعان جەمىس-جيدەك تە جىلدام بوي كوتەرەدى. ونىڭ ۇستىنە ءوز باقشاڭنىڭ ءونىمى ءدامدى ءارى ساپالى بولادى, – دەدى اۋدان اكىمى.

ايتا كەتەرلىگى, وسى باس­تا­ما تاسقالا اۋدانىنىڭ بار­لىق اۋىل­دىق وكرۋگتەرىندە ۇيىم­داس­تىرىلماق. بيىل اۋىلداردىڭ ما­ڭىنداعى بىرنەشە بوگەتكە جون­دەۋ جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ىشىندە, تۇرعىندار كوپتەن سۇراپ جۇرگەن اقتاۋ اۋىلىنىڭ سۋ بوگەتى قۇرى­لىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. اۋدان باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بولاشاقتا وسىنداي سۋ بوگەتتەرى بارلىق وكرۋگ ورتالىقتارى جانىندا بولماق.

باتىس قازاقستان وبلىسى