اعىمداعى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستاندا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جۇيەلى رەفورمالاۋدىڭ جاڭا بەلەسى باستالدى. ىسكە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى مەملەكەت باسشىسىمەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا مودەلىنىڭ تۇجىرىمداماسىندا ايقىندالىپ, بەكىتىلگەن بولاتىن. ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق نەگىزى قابىلدانىپ, جاڭا باسقارۋشىلىق «ا» كورپۋسى قالىپتاستى, «كوماندالىق اۋىسۋدى» ازايتۋ, كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جانە كونكۋرس وتكىزۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ ماقساتىندا ءتيىستى تەتىكتەر بەلگىلەندى.
اعىمداعى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستاندا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جۇيەلى رەفورمالاۋدىڭ جاڭا بەلەسى باستالدى. ىسكە اسىرىلىپ جاتقان رەفورمانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى مەملەكەت باسشىسىمەن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا مودەلىنىڭ تۇجىرىمداماسىندا ايقىندالىپ, بەكىتىلگەن بولاتىن. ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق نەگىزى قابىلدانىپ, جاڭا باسقارۋشىلىق «ا» كورپۋسى قالىپتاستى, «كوماندالىق اۋىسۋدى» ازايتۋ, كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جانە كونكۋرس وتكىزۋ مەرزىمىن قىسقارتۋ ماقساتىندا ءتيىستى تەتىكتەر بەلگىلەندى.
جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان تۇرلەندىرۋ باعىتتارىنىڭ ءبىرى مەملەكەتتىك ورگاندارداعى كادر قىزمەتتەرىنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. زاڭدا كادر قىزمەتى پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتى رەتىندە اتاپ كورسەتىلدى. نەگىزگى مىندەتى – مەملەكەتتىك ورگاننىڭ پەرسونالدى باسقارۋدىڭ ءبىرتۇتاس جۇيەسىن قۇرۋ دەپ بەلگىلەندى. پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتىنىڭ (كادر قىزمەتى) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسقا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىنەن ۇيىمدىق جاعىنان دەربەس بولاتىندىعى, جاۋاپتى حاتشىعا نەمەسە اپپارات باسشىسىنا, ال اتالمىش لاۋازىمدار ەنگىزىلمەگەن مەملەكەتتىك ورگانداردا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسشىسىنا تىكەلەي باعىناتىندىعى اتاپ كورسەتىلگەن.زاڭمەن ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەردىڭ بيۋدجەتتەرىنەن قارجىلاندىرىلاتىن اتقارۋشى ورگاندار ءۇشىن ءتيىستى اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسشىلارىن تاعايىنداۋعا قۇقىعى بار ادامنىڭ شەشىمىمەن پەرسونالدى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي قىزمەتىن (كادر قىزمەتىن) قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرىلگەن.وسى جاڭالىقتى ەنگىزۋگە جامبىل وبلىسىندا بىلتىرعى جىلى وتكىزىلگەن ەكسپەريمەنت نەگىز ەتىپ الىندى. وبلىستاعى 10 اۋدان مەن ءوڭىر ورتالىعىنداعى 285 اتقارۋشى ورگاندا 288 قىزمەتكەر كادر جۇمىستارىمەن اينالاسىپ كەلدى. اۋدان اكىمدىگىنىڭ بولىمدەرى مەن اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى اپپاراتتارى كوبىنەسە شتاتتىق سانى 3-5 بىرلىكتەن تۇراتىنىن ەسكەرسەك, قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس, ءاربىر مەملەكەتتىك ورگاندا كونكۋرستىق, اتتەستاتتاۋ جانە تارتىپتىك كوميسسيالار بولدى. ول دەگەنىمىز, شتاتتىق سانى از مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى وسى كوميسسيالاردىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلاتىن. ياعني, ءبىرىن-ءبىرى ىرىكتەپ, اتتەستاتتاۋدان وتكىزىپ, تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتادى. ارينە, وسى كوميسسيالاردىڭ جۇمىسى جانە تۇتاستاي العاندا كادر جۇمىسى فورمالدى تۇردە جۇرگىزىلگەن جانە مەكەمە باسشىسىنىڭ شەشىمىن راسىمدەۋمەن شەكتەلگەنى راس.ودان قالسا, كادر قىزمەتىنىڭ فۋنكتسيالارى ءبىر قىزمەتشىگە ءوزىنىڭ مىندەتتەرىنەن بولەك قوسىمشا جۇكتەمە رەتىندە مىندەتتەلگەن. سونداي-اق, قۇجات اينالىمى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ دەربەس ىستەرىن جۇرگىزۋمەن بايلانىستى تۇيتكىلدەردىڭ ورىن الۋى تاعى بار.وسى قالىپتاسقان تاجىريبەنى سارالاي كەلە جامبىل وبلىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى بىرىڭعاي كادرلىق ساياساتتى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋمەن تىكەلەي اينالىساتىن, سونداي-اق, پەرسونالدى باسقارۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن جانە ونى ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ورتالىقتاندىرىلعان بىرىڭعاي كادر قىزمەتىن قۇرۋ جۇمىستارى باستالدى.بىرىڭعاي كادرلىق قىزمەتتىڭ مىندەتتەرىنە: مەملەكەتتiك ورگاندا مەملەكەتتىك قىزمەت جانە ەڭبەك قاتىناستارى سالاسىنداعى زاڭنامالاردىڭ ورىندالۋىن ۇيلەستىرۋ; مەملەكەتتىك ورگانداعى كادر قاجەتتىلىگىنە اعىمداعى جانە كەلەشەكتى جوسپارلاۋدى ەنگىزە وتىرىپ, ونىڭ پەرسونالدى باسقارۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋ جانە ونى ىسكە اسىرۋ; مەملەكەتتىك ورگاننىڭ كادرلىق قۇرامىن قالىپتاستىرۋ, پەرسونالدىڭ كاسىبي دامۋىن جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتى ساپالى وتكەرۋىن قامتاماسىز ەتۋ; اۋداندىق دەڭگەيدە كادرلىق جۇمىستى باسقارۋدىڭ قۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋ; مەملەكەتتىك ورگاندارداعى كادرلىق قىزمەتتەرىنىڭ قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرىمەن ارەكەت ەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جاتقىزىلدى.وسىلايشا, ءتيىستى قىزمەتتەر قۇرىلىپ, 2012 جىلدىڭ 1 قازانىنان باستاپ اۋدانداردا جانە تاراز قالاسىندا, شتاتتىق قۇرامى 3 بىرلىكتەن تۇراتىن, پەرسونالدى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي قىزمەتتەرى (كادر قىزمەتتەرى) جۇمىس اتقارۋدا. پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتكەرلەردىڭ الدىنا كورپوراتيۆتىك مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ جانە مەملەكەتتىك ورگاندا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق ەڭبەك احۋالىن دامىتۋ مىندەتتەرى قويىلدى.قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتى (كادر قىزمەتى) تۋرالى ۇلگىلىك ەرەجەنىڭ نەگىزىندە پەرسونالدى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي قىزمەتى تۋرالى ەرەجەلەر ازىرلەنىپ بەكىتىلدى.اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ نەگىزىندە تومەندەگى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. ولار مىنالار: بىرىنشىدەن – ءىس جۇزىندە سانى قىسقارتىلماي وبلىس بويىنشا اۋداندىق بۋىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ كادرلىق جۇمىسپەن اينالىساتىن قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى 9,6 ەسە قىسقاردى. بۇل ءوز كەزەگىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارىنىڭ جانە ونداعى قىزمەتكەرلەردىڭ كادرلىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سياقتى قوسىمشا جۇكتەمەدەن بوساتىلىپ, ولاردىڭ پارمەندىلىگىن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق قىزمەتىنە شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك تۋعىزدى; ەكىنشىدەن – كادرلىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋدە بىلىكتى كوزقاراس قالىپتاستى. كەيبىر قىزمەتشىلەر قر پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا قىسقا مەرزىمدى وقۋ كۋرستارىنان ءوتتى. بولىمدەر پەرسونالدىڭ دەربەس ىستەرىن, ەڭبەك كىتاپشالارىن ءتيىستى نۇسقامالارعا سايكەس ساقتاۋعا قاجەتتى قۇرال-سايماندارمەن جابدىقتالدى. ءاربىر اۋدان بويىنشا كادر قىزمەتتەرىمەن ءجيى جاڭارتىلىپ تۇراتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەلەكتروندى دەرەك قورى قالىپتاستىرىلدى; ۇشىنشىدەن – كادرلاردى ىرىكتەۋدىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى ءبىرىنشى باسشىنىڭ جانە كادر قىزمەتتەرىنىڭ ءرولى مەن جاۋاپكەرشىلىگى ارتتى. كەيبىر جەرلەردە اۋدان اكىمى نەمەسە كادر قىزمەتىنىڭ باسشىلارى كوميسسيا قۇرامىندا توراعاسى بولىپ تابىلاتىن بىرىڭعاي كونكۋرستىق كوميسسيالارى قۇرىلىپ جۇمىس ىستەۋدە. سونداي-اق, بۇگىنگى كۇنى جەرگىلىكتى جەردەگى مەملەكەتتىك ورگانداردا بار ءتيىستى مەملەكەتتىك قىزمەت لاۋازىمىنا قويىلاتىن ارنايى بىلىكتىلىك تالاپتاردى بىرىڭعاي كادر قىزمەتتەرى ازىرلەۋدە, ياعني ولاردى ازىرلەۋدە بىرىڭعاي كاسىبي كوزقاراس قالىپتاسۋدا دەۋگە تولىق نەگىز بار. قازىرگى ۋاقىتتا بوس لاۋازىمدارعا ورنالاسۋعا ارنالعان كونكۋرستار ءبىر مەملەكەتتىك ورگاندا ازىرلەنىپ, ءبىر جەردەن جاريالانۋ ۇستىندە. بۇل تيىسىنشە, ازاماتتاردىڭ سايكەستى جۇمىس ىزدەۋ ماسەلەسىندە جانە كونكۋرسقا قاتىسۋعا قاجەتتى قۇجاتتار ۇسىنۋ بارىسىن جەڭىلدەتەتىنى حاق. سونداي-اق, جەرگىلىكتى جەرلەردە ءتيىمدى جۇمىسى ءۇشىن اۋدان اكىمى بولىپ تابىلاتىن ءبىرىنشى باسشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بەلگىلەنگەن ءبىرىڭعاي تارتىپتىك كوميسسيالارى دا قۇرىلعان; تورتىنشىدەن – جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ۋاكىلەتتى ورگانمەن قىزمەتتىك بايلانىسى جاقساردى. بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ مونيتورينگى ساپاسىنا, ونىڭ شىنايىلىعىنا, ۋاقتىلى جۇرگىزىلۋىنە وڭ اسەرىن تيگىزۋدە. پەرسونالدى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي قىزمەتى ماماندارىنىڭ جەرگىلىكتى جەردە ورىن العان احۋالدى كادرلىق جاعدايى مەن كادر الەۋەتىنە تالداۋ جاساي باستادى. كادر ساپاسىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ تەتىكتەرىنە بايلانىستى نەگىزدى ۇسىنىستار بەرىلۋدە.مىنە, وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتى كادرلاردى جوسپارلاۋ, ىرىكتەۋ, ىلگەرىلەتۋ جانە كاسىبي دامۋىن قوسا العاندا, پەرسونالدى باسقارۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋ مەن ىسكە اسىرۋعا تىكەلەي قاتىسۋىنا قول جەتكىزىپ وتىرمىز. بولات يساقوۆ,قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى.تاراز.