يدم ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, "قازاقستان" شاحتاسىندا تالاي جىلدار بويى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان مۇستافيندەر اۋلەتى ءوز ماماندىقتارىن ماقتان تۇتادى ەكەن. سوعان وراي كەنشىلەر اۋلەتىنىڭ جۇمىس بارىسىنا توقتالىپ كورەلىك.
كەنشىلىك جولدى ەڭ الدىمەن قازاقستان مۇستافين باستادى. سوعىستان كەيىنگى جىلدارى 20 جىلدان استام ۋاقىت جەراستى وتكەلدەرىندە جۇمىس ىستەگەن ازامات ءوزى شىڭدالىپ قانا قويماي, بويىنداعى بار جاقسى قاسيەتتەرىن بالالارىنا دا دارىتا ءبىلدى.
قازاقستان ءمۇستافيننىڭ ءتورت ۇلى – قايرات, قانات, جانات جانە بولاتجان دا كەنشىلىك جولدى تاڭداعان. وسىلايشا بۇل وتباسى ءوز ءومىرىڭ تاۋ-كەن ىسىنە ارناپ قانا قويماي, "قازاقستان" شاحتاسىنداعى دا تاريحي جولىن باستادى.
– ءبىز اكەمىزگە قاراپ كەنشى بولۋدى ارماندادىق. بۇل ءبىزدىڭ مۇرامىز, وتباسىلىق ماماندىعىمىز دەسەك تە بولادى. اكەمىز بىزگە ەڭبەكقورلىق پەن ادالدىقتى ۇيرەتتى. ءبىز ونى ءوز بالالارىمىزعا بەردىك, – دەيدى قانات مۇستافين.
قانات قازاقستان ۇلى, ءتورت اعايىندىنىڭ ورتانشىسى, 30 جىلدان استام ۋاقىت بويى شاحتادا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قازىر ول بۇكىل وتباسىنا قامقورلىق جاسايتىن اۋلەتتىڭ باسشىسى: ء"بىز كەنشى ماماندىعىن تاڭدادىق. مەن ءومىر بويى "قازاقستان" شاحتاسىندا جۇمىس ىستەيمىن. ەڭبەك جولىمدى تاۋ-كەن قازۋ ماشينالارىن جوندەۋ ۋچاسكەسىنەن باستادىم, سودان كەيىن ءوندىرۋ ۋچاسكەسىنە اۋىستىم. قايرات كونۆەيەرلىك كولىك ۋچاسكەسىندە جۇمىس ىستەدى. جانات 25 جىل بويى ءوندىرۋ ۋچاسكەسىندە, بولات – ءۇشىنشى ءوندىرۋ ۋچاسكەسىندە جۇمىس ىستەدى, 24 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. قازىر مەنىڭ بالالارىم مەن جيەندەرىم وسىندا جۇمىس ىستەپ جاتىر, جىل سايىن ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا كەنشىلەر قاتارى كوبەيىپ كەلەدى", دەيدى ول.
قانات قازاقستان ۇلىنىڭ جۇمىس ورنىنداعى نەگىزگى مىندەتى – №1 ءوندىرۋ ۋچاسكەسىندەگى كەشەنمەن جۇمىس ىستەۋ. نەگىزىنەن, بۇل كەشەننىڭ قوزعالىسى, سەكتسيالاردى باسقارۋ. ول جۇمىستىڭ العاشقى ايلارىن ەسكە تۇسىرە وتىرىپ, الدىڭعى كەزەڭدە قيىن بولعانىن ايتادى. قيىندىقتار ەسكى تەحنيكامەن پايدا بولدى, وسىلايشا جەكە كوزقاراس قالىپتاستىرىپ, بىرتىندەپ ۇيرەنۋگە تۋرا كەلدى.
"شاحتا ازىلدەردى ۇناتپايدى. بارلىعىن مۇقيات جاساۋ كەرەك, جان-جاقتى ويلاۋ كەرەك, ء اردايىم جيناقى بولىپ ءجۇرۋ قاجەت. ءسىز ءوزىڭىز تۋرالى عانا ەمەس, ارىپتەسىڭىز تۋرالى دا ويلاۋىڭىز كەرەك – مۇندا ۇيلەسىمدىلىك قاجەت. ەڭ باستىسى, ءاربىر ادام جۇمىستان كەيىن ۇيگە ورالۋى قاجەت. مۇنى اكەم ۇيرەتتى, مەن ونى ءىس جۇزىندە ءتۇسىندىم جانە بالالارىما ۇيرەتەمىن", دەيدى قانات مۇستافين.
قانات ءمۇستافيننىڭ بالالارى – ارداق پەن ارمان دا اكەسىنىڭ جولىمەن ءوندىرۋ ۋچاسكەسىنە باردى. ۇلكەن ۇلى ارداق مۇستافين شاحتادا 10 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەيدى, قازىر بريگادير.
"الدىمەن كونۆەيەرلەر جوندەۋمەن اينالىستىم, ءسويتىپ ءبىزدى ءجيى ۋچاسكەگە جىبەرەتىن ەدى. مەنى ۋچاسكەدەگى جۇمىس ەرەكشە قىزىقتىردى, ويتكەنى جوندەۋ اۋىسىمىندا بار بولعانى ەكى ادام جۇمىس ىستەيدى. ال مۇندا – بريگادا, ۇلكەن ۇجىم. ماعان وسىنداي جۇمىس قىزىقتى بولدى. سوندىقتان مەن "شاحتەر" وقۋ ورتالىعىندا وقىپ, تاجىريبەدەن ءوتتىم, ەندى مەن قالاعان جەرىمدە جۇمىس ىستەيمىن", دەيدى ارداق مۇستافين.
ارداق مۇستافين ءاردايىم تەحنيكاعا جاقىن بولاتىن. بالا كەزىنەن باستاپ, ول ەگىستىكتە جۇمىس ىستەپ, اۋىلشارۋاشىلىق جابدىقتارىن جاقسى بىلەتىن. "تاۋ-كەن ءىسى" ماماندىعى بويىنشا وقىعاننان كەيىن ارداق اسكەردە قىزمەت ەتىپ, كەيىن وسى سالادا دامي ءتۇستى. بىراق وعان شاحتاداعى جۇمىس جاقىن ەدى:
– ۋچاسكەگە اۋىسىپ, جوندەۋدە جۇمىس ىستەدىم. سودان كەيىن اۋىسىمدا جۇرە باستادىم جانە قايتادان تەحنيكامەن جۇمىس ىستەدىم, لاۆادا جۇمىس ىستەۋگە قىزىعۋشىلىق پايدا بولدى. بيىل مەن بريگادير بولدىم. مەن ارقاشان ءوز جۇمىسىمدى قىزىعۋشىلىقپەن جانە ادالدىقپەن اتقارۋعا تىرىسامىن. التى ساعات وتىرىپ ۇيگە قايتۋ دەگەن مەن ءۇشىن ەمەس. باستاعان ءىسىمدى اياقتاپ كەتۋ ماڭىزدى. ەندى مەن وزىمە عانا ەمەس, جولداستارىما دا, جاڭا كادرلاردى وقىتۋعا دا جاۋاپ بەرەمىن, – دەپ ءبولىستى شاحتەر.
ارداق جۇمىستان كەيىن جانە بوس ۋاقىتىندا ءۇي مەن باقشاعا بەلسەندى قامقورلىق جاسايدى. بارلىق جوندەۋ جۇمىستارىن ءوز قولىمەن جاسايدى. شاحتەردىڭ بارلىق سوزدەرىندە وزىنە دە, باسقالارعا دا جاۋاپكەرشىلىك پەن قاتاڭدىق سەزىلەدى.
– دوستىق پەن ادالدىقتى باعالايمىن. مەن ارقاشان شىندىق جاعىندامىن. مەن شاحتاداعى ءار ادامدى بىلەمىن, بارلىعىمەن جۇمىس ىستەدىم. وتباسىمەن جۇمىس ىستەۋ ءتىپتى جاقسى. ءبىز ارقاشان ءبىر-بىرىمىزبەن كەڭەسەمىز, تالقىلاۋعا ارنالعان ورتاق تاقىرىپتارىمىز كوپ. ءتىپتى ءبىزدىڭ انامىز دا بىرنەشە تاۋ-كەن وقيعالارىن ايتا الادى. بارلىق جەردە سياقتى تاۋەكەلدەر بار, بىراق بۇل جۇمىس وزىنە جانە بالالارعا, جاقىن تۋىستارىنا باقىتتى بولاشاق قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى ارداق مۇستافين.
ۇلكەن جانە تاتۋ وتباسى ءۇشىن كەنشىلەر كۇنى-ەڭ جىلى جانە ماڭىزدى مەرەكە. وتباسىنىڭ ءار مۇشەسى شاحتەر بولۋ – بۇل ومىرلىك كاسىپ دەپ سانايدى جانە ولار وزدەرىن ماقتانىشپەن كەنشىلەر وتباسى دەپ اتايدى.