وعىز ەلىنىڭ استاناسى بولعان جانكەنت قالاشىعى جايلى اڭىز دا, ءدال دەرەككە نەگىزدەلگەن دايەك تە كوپ. ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى قالاشىق تۋرالى بۇرىن-سوڭدى جازىلعان زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى دە از ەمەس. وعىزدارعا استانا بولعان تاريحي شاھاردى زەرتتەۋ جۇمىستارى سوڭعى جىلدارى جۇيەلى جۇرگىزىلدى.
وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن 2014 جىلدان باستالعان كەشەندى قازبا جۇمىستارى ناتيجەسىندە قالاشىقتىڭ قورعانىس قابىرعالارى مەن مۇنارالارى, 30-عا جۋىق تۇرعىن ءۇي ورنى ارشىلىپ, ەجەلگى شاھاردىڭ بەت-بەينەسى ايقىندالا ءتۇستى.
جۋىردا وسى قالاشىقتا «جانكەنت قالاشىعىنداعى اسپاناستى مۋزەيى جانە دالالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەلەرى» تاقىرىبىندا دالالىق سەمينار ۇيىمداستىرىلدى.
قالاشىق قازاقستاننىڭ ورتاعاسىرلىق كەزەڭىن, سونىڭ ىشىندە تۇركى-وعىز تايپالارىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋدەگى تىرەك ەسكەرتكىشتىڭ ءبىرى سانالادى. حالىقارالىق جانكەنت ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسى قالادان تاريح ءۇشىن ءبىراز قۇندى مۇرا تاپتى. قازىرگى زامان تالاپتارىنا ساي جۇرگىزىلگەن جۇمىستار بارىسىندا ارحەولوگ, تاريحشى, وستەولوگ, توپىراقتانۋشى, ارحيتەكتور, گەوفيزيك عالىمداردان قۇرالعان ەكسپەديتسيا كەشەندى ارحەولوگيالىق جانە پانارالىق زەرتتەۋ ادىستەرىن پايدالانىپ كەلەدى. كونە ءداۋىر كۋاگەرىن زەرتتەۋدە قورقىت اتا اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «ارحەولوگيا جانە ەتنوگرافيا» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ماماندارىنىڭ ۇشان-تەڭىز ەڭبەگىن بولە-جارا ايتا كەتكەن ءجون.
دالالىق سەمينار بارىسىندا جانكەنت قالاشىعىنداعى 2016-2020 جىلدارى بىرلەسىپ جۇرگىزىلگەن عىلىمي-زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرى, قالاشىق اۋماعىندا اسپاناستى مۋزەيىن ۇيىمداستىرۋ, ەسكەرتكىشتى ساقتاپ قالۋ جانە قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى تانىستىرىلىپ, الداعى ۋاقىتتا وبلىس اۋماعىنداعى ارحەولوگيالىق مۇرالاردى, قالا تيپتەس ەسكەرتكىشتەردە قازبا جانە بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, مونيتورينگ, ساراپتاما جاساۋ, ولاردى تۋريزم كارتاسىنا قوسۋ, ارحەولوگيالىق پارك قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
– بيىلعى قازبا ماۋسىمىندا ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەرمەن قاتار, ارحيتەكتۋرالىق قۇرىلىستاردى تۇمشالاۋ, قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى دا قاتار ءجۇردى. مىسالى, ەسكەرتكىش تسيتادەلىنىڭ سولتۇستىك قورعان قابىرعاسىندا 5 مۇنارا ارشىلىپ, ولاردى جاۋىن-شاشىننان قورعاۋ شارالارىن جاسادىق. ءبىر بولمەنىڭ كومپوزيتسياسى جاسالىپ, وعىز ءداۋىرىنىڭ تۇرمىس-سالت داستۇرىنەن حابار بەرەتىن تاريحي مۇسىندەر قويىلعان. وسىلايشا قالاشىقتاعى ءۇي ەجەلگى قالپىن قايتا تاپتى, – دەيدى «ارحەولوگيا جانە ەتنوگرافيا» عزو جەتەكشىسى, PhD دوكتورى ءازىلحان تاجەكەەۆ.
بۇگىنگە دەيىن قالاشىقتان 200-گە جۋىق ەكسپونات بۇتىندەي تابىلىپ, وبلىس مۋزەيلەرى قورلارىنا وتكىزىلگەن. ال قازىر قالاشىقتىڭ اۋماعى تولىق قورشالىپ, «JANKENT» ستەلاسى بوي كوتەردى.
عالىمدار ەسكەرتكىش اۋماعىنداعى ءۇي-جايلاردىڭ, بولمەلەردىڭ جاقسى ساقتالعاندىعىن ايتىپ وتىر. بۇل كونە قالاشىقتا ارحەولوگيالىق پارك قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قىزىلوردا