"ساراپشىلاردىڭ 2020-2021 جىلداعى بيۋدجەت ءتۇسىمى تۋرالى بولجامى ءماز ەمەس بولاتىن. سەبەبى 2019 جىلعا دەيىن جىل اياعىندا بيۋدجەت كەمىستىگى وتكەن جىلدارداعى يگەرىلمەي قالعان قارجى ەسەبىنەن تولىقتىرىلعاندىقتان, كەرى زاردابى اسا قاتتى سەزىلە قويمايتىن. 2019 جىلدىڭ جىل قورتىندىسى ونداي مۇمكىندىكتىڭ اۋىلى الىستاپ كەتكەنىن كورسەتتى. سەبەبى 2020 جىلدىڭ العاشقى قورتىندىسى بويىنشا بيۋدجەتكە 930 ملرد تەڭگە كەم ءتۇستى", دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
دەمەك, جاعداي وسىلاي جالعاسا بەرسە, 2021 جىلدىڭ العاشقى جارتىسى بىزگە وڭايعا سوقپايىن دەپ تۇر. ەڭ وپتيميستىك بولجامداردىڭ ءوزى ەلدىڭ 2021 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ ەكونومكانىڭ ەڭسەسى كوتەرىلە باستايتىنىن ايتادى. ال وعان دەيىن بارىنشا ۇنەمدەۋ ساياساتىمەن ءومىر سۇرۋگە تۋرالى كەلەدى.
2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ اياعىندا قازاقستاننىڭ شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتى (شب) كىرىسى 7,538 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 19,3% -عا جوعارى. شب شىعىندارى 23,7% -عا 7,399 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى. بۇل تۋرالى قازاقستان قارجىگەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعىنا (ققق) جاسالعان شولۋدا ايتىلدى.
2020 جىلى كىرىستەرىنىڭ ۇلعايۋى نەگىزىنەن ۇلتتىق قوردى باسقارۋدان تۇسەتىن ءتۇسىمنىڭ وسۋىنە بايلانىستى بولدى, ول 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 2019 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىندا 405,6 ملرد تەڭگە كىرىسىنە قارسى 2,559 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل كورسەتكىشتەر تۇراقتى تابىس ەمەس, تەك قازىرگى ۋاقىتتا تەڭگەمەن سالىنعان ينۆەستيتسيالار قۇنىنىڭ وزگەرۋىن كورسەتەدى. سونداي-اق, مۇنداي ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق كىرىس 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا تەڭگەنىڭ قۇنىنىڭ كۇرت قۇلدىراۋىمەن بايلانىستى بولدى. ەسكە سالايىق, وسى جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا USD KZT باعامى ءبىر دوللار ءۇشىن 382,6-دان 447,7 تەڭگەگە دەيىن 17% -عا ءوستى.
سونداي-اق بيۋدجەتكە سالىقتاردان تۇسەتىن تۇسىمدەردىڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋى بايقالادى. وسىلايشا, 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ جالپى سوماسى 4,814 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن (5,741 ملرد تەڭگە) سالىستىرعاندا 16,2% -عا تومەن.
بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە سالىقتىق تۇسىمدەر 27,0% -عا, ۇلتتىق قورعا تۇسەتىن تۇسىمدەر 31,2% -عا ازايدى, تەك جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرى 34,9% -عا ءوستى.
جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەردىڭ ۇلعايۋى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەردىڭ بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ازايۋى 2020 جىلدان باستاپ شوب-تەن جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە اۋدارىم جاسالاتىندىعىنا بايلانىستى
اعىمداعى جىلدىڭ التى ايىندا شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتتىڭ جالپى شىعىندارى 7403 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1420 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 23,7% -عا ءوستى.
تۇزەتىلگەن بيۋدجەتكە سايكەس, 2020 جىلى شىعىستار 16,930 ميلليارد تەڭگەنى قۇراۋى كەرەك. وسىلايشا, جىلدىق بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىگى 2020 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە 43,7% ورىندالدى.
بۇل رەتتە شىعىستاردىڭ نەگىزگى ءوسىمى ءبىلىم بەرۋ (+402,6 ملرد تەڭگە), دەنساۋلىق ساقتاۋ (+269,6 ملرد تەڭگە), الەۋمەتتىك كومەك جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ (+226,7 ملرد تەڭگە) جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە (+165,1 ملرد تەڭگە) ءتۇستى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ (اۋىلدار, اۋداندار, قالالار, وبلىستار) بيۋدجەتتەرى جانە ءتيىستى زاڭمەن بەكىتىلگەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بەكىتىلىپ, ورىندالادى جانە دەربەس بولىپ تابىلادى. اناليتيكالىق اقپارات رەتىندە, سونىمەن بىرگە بەكىتىلۋگە جاتپايتىن مەملەكەتتىك جانە شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەت قالىپتاستىرىلادى. مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە ولاردىڭ اراسىنداعى ءوزارا قايتارىلاتىن وپەراتسيالاردى ەسەپكە الماي رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر كىرەدى. شوعىرلاندىرىلعان بيۋدجەتكە ولاردىڭ اراسىنداعى ءوزارا وپەراتسيالاردى قوسپاعاندا, مەملەكەتتىك بيۋدجەت, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قورىنىڭ تۇسىمدەرى مەن شىعىستارى كىرەدى. مۇناي سالاسىنداعى ۇيىمداردىڭ بارلىق تىكەلەي سالىقتارى ۇلتتىق قورعا تۇسەتىنىن ەسكەرتەمىز. دەمەك, بيۋدجەت ءتۇسىمىنىڭ نەگىزگى ينديكاتورى سالىق...