داعدارىس كەدەيلىكتىڭ وسۋىنە اكەلۋى مۇمكىن

بايانداما اۆتورلارى سوڭعى ەكى ونجىلدىق ىشىندە COVID-19 ەكونوميكالىق سالدارى قازاقستان ەكونوميكاسى ءۇشىن ەڭ ۇلكەن بولعانىن جانە ونىڭ وسۋىنە ايتارلىقتاي كەرى اسەرىن تيگىزىپ جاتقاندىعىن ايتادى.  

قازاقستان ۇكىمەتى ەرتەرەك مەرزىمدە COVID-19 تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن شارالار قابىلدادى. توتەنشە جاعداي جاريالانعاننان كەيىن, پاندەميامەن كۇرەسۋ, كارانتيندىك باقىلاۋدى ەنگىزۋ جانە كىرىس كوزدەرى كوروناۆيرۋس نەمەسە توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى شەكتەۋلەرگە ۇشىراعان ادامدارعا قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۇيلەستىرەتىن مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرىلدى.وسى رەتتە بايانداما اۆتورلارى  2009 جانە 2015 جىلدارداعى مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى جيىنتىق سۇرانىستى كۇرت تومەندەتىپ, قارجى سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىن وزگەرتكەنىن, قشاۋلاۋ شارالارى ناتيجەسىندە پاندەميادان قۇتىلۋدىڭ قاجەتتى ستراتەگياسى ناتيجەسىندە سىلكىنىستەر ەكونوميكاعا اسەر ەتكەنىن دە ەسكەرتىپ ءوتىپتى. "مۇنداي شارالار اسىرەسە جەكە قاتىسۋدى جانە كليەنتپەن تىكەلەي بايلانىستىرۋدى قاجەت ەتەتىن بيزنەسكە اسەر ەتەدى.پاندەميانى بولدىرماۋعا جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە قول جەتىمدىلىكتى ارتتىرۋعا ارنالعان بۇل ءتيىمدى ءتاسىلدى جالعاستىرۋ جانە كۇشەيتۋ قاجەت. الايدا, داعدارىستى ەڭسەرۋ ءۇشىن قازاقستان قولدا بار رەسۋرستاردى بارىنشا پايدالانىپ, قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى جالعاستىرۋى قاجەت", دەلىنگەن باياندامادا.

سونداي-اق باياندامادا قازاق ۇكىمەتىنە ايتار ۇسىنىستارىدا كەلتىرىلگەن.    "ۇكىمەت كەيبىر مەملەكەتتىك باعدارلامالارداعى رەسۋرستاردى ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرىنە قول جەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ شارالارى, سونداي-اق جۇمىسشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە ۋاقىتشا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن قايتا ءبولۋى كەرەك. ورتا مەرزىمدى رەفورمالاردىڭ كۇن ءتارتىبى جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جاقسىراق بەيىمدەلۋ جانە جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن جەكە سەكتوردىڭ رەسۋرستارىن تارتا الادى", دەلىنگەن باياندامادا.

سونداي-اق دب ساراپشىلارى فيسكالدىق جانە اقشالاي ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە اسەرى ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان پاندەميا جانە الەمدىك ەكونوميكانىڭ ۇزاققا سوزىلعان قۇلدىراۋى اسەرىنەن بولاتىنىن, جەتكىزىلىم تىزبەگىنىڭ ءۇزىلۋى جانە جاھاندىق ساۋداداعى شەشىلمەگەن شيەلەنىستەر رەسۋرستاردى ىزدەۋدى ودان ءارى قيىنداتاتاتىنىن دا ەسكەرتىپ وتكەن. "ەكونوميكالىق بولجام ىنتالاندىرۋ پاكەتى پاندەميادان كەيىن ەكونوميكالىق ءوسۋدى قالپىنا كەلتىرۋگە كومەكتەسەتىنىن بولجايدى.   وسىعان بايلانىستى ءجىو 2020 جىلى 3% -عا, ال 2021 جىلى 2,5% -عا ازداپ قالپىنا كەلەدى دەپ بولجانادى. ينفلياتسيالىق قىسىم 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىنجالعاسادى دەپ كۇتىلۋدە, بىراق قۇنسىزدانۋ اسەرىبىرتىندەپ تومەندەي باستايدى. بيىل ينفلياتسيا تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋىنان كەيىن ورتالىق بانكتىڭ6% دەڭگەيىنەن جوعارى بولادى", دەيدى بايانداما اۆتورلارى.

اعىمداعى وپەراتسيالار شوتىنىڭ تاپشىلىعى 2020 جىلى ءجىو-ءنىڭ 5% دەيىن ۇلعايادى دەپ كۇتىلۋدە, بۇل كوبىنەسە ساۋدا شارتتارىنىڭ ناشارلاۋى مەن مۇناي ەكسپورتى كولەمىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى. ۇزاقسوزىلعان داعدارىس كەدەيلىكتىڭ ارتۋىنا جانە قازاقستانداعى تەڭسىزدىكتىڭ ارتۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. الدىن-الا باعالاۋ بويىنشا, كەدەيلىك دەڭگەيى 2020 جىلى بولجانعان 8,3 پايىزدان 12,7 پايىزعا دەيىنكوتەرىلۋى مۇمكىن, بۇل 800 مىڭنان استام ادامكەدەيشىلىكتە ءومىر سۇرەدى. "پاندەميا مەن جەڭىلدەتۋ شارالارى سالدارىنان تۋىندايتىن ەڭبەك نارىعىنداعى جۇمىس, اسىرەسە, بىلىكتىلىگى تومەن جۇمىسشىلار جۇمىس ىستەيتىن سالالاردا جۇمىسپەن قامتۋعا ايتارلىقتاي زارداپتار اكەلەدى. ساپالى بىلىمگە تەڭ قول جەتىمدىلىك, اسىرەسە كارانتين كەزەڭىندە, اسىرەسە, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن ادامي كاپيتالدىڭ دامۋىنا تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن", دەلىنگەن باياندامادا.