جاقىندا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەۋروپادا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى قايتا ارتا باستاعانىن مالىمدەدى. دسۇ مالىمەتىنشە, كۇن سايىن ەۋروپا ايماعىندا 20 مىڭعا جۋىق جاڭا ناۋقاس انىقتالىپ جاتىر. كۇنىنە 700 ادام ءولىمى تىركەلەدى. ال الەم ەلدەرىندە جاعداي قالاي؟
Johns Hopkins ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مالىمەتىنە ساي الەم بويىنشا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 10 ميلليوننان اسادى. ءبىر كۇننىڭ ىشىندە ناۋقاستار سانى ميلليونعا ارتقان. ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا اقش الدىڭعى قاتاردا. ەلدە 2 596 537 ادام تىركەلگەن. ودان كەيىن برازيليادا 1 315 941 ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى بەلگىلى. ۇشتىكتە كورشىلەس رەسەي دە بار. وندا 627 مىڭنان استام ادامنىڭ ۆيرۋس جۇقتىرعانى حابارلاندى.
بۇعان دەيىن جاعداي ۋشىعىپ جاتىر دەگەن يتاليا ۇكىمەتى سوڭعى كۇندەرى ءولىم سانىنىڭ ازايعانىن حابارلادى.
ۆيرۋستىڭ وشاعى قىتايدا دا جاعداي ورنىققانداي. 11 ماۋسىمنان بەرى ناۋقاستار سانى 311-گە ارتقان. وسىلايشا, مەملەكەتتە بارلىعى 83 500 ۆيرۋس جۇقتىرعان ادام تىركەلگەن.
برازيليا ۇكىمەتى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىمەن ۆاكتسينا دايىنداۋعا كەلىسىم جاساسقان. بۇل تۋرالى ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سەنبىدەگى كونفەرەنتسيادا مالىمدەدى. ۇكىمەت ۆاكتسينا ازىرلەۋگە اتسالىساتىن بريتاندىق AstraZeneca كومپانياسىنا 127 ميلليون اقش دوللارىن بەرەتىنىن حابارلادى. ولاردىڭ جوسپارى بويىنشا, جەلتوقسان-قاڭتار ايلارىنا دەيىن 30,4 ملن دوزا دايىن بولۋى كەرەك. ۆاكتسينا دايىن ءارى ءتيىمدى بولعان جاعدايدا, كوپ ۇزاماي شارالار قولدانۋعا بەكىنگەن.
بۇعان دەيىن بريتانيا ۇكىمەتىنىڭ ۆاكتسينا سىناماسىن باستاعانى حابارلانعان ەدى. مامىردا 10 000 ادامعا ۆاكتسينا سالىنىپ, ناتيجەسى ءالى كۇتىلۋدە. ۆاكتسينا سالىنعاندار اراسىندا بالالار مەن قارتتار دا بار.
ال كوش باستاپ تۇرعان اقش-تا اريزونا, فلوريدا, نەۆادا شتاتتارىندا جاعداي تىم قيىن. وڭتۇستىك پەن باتىستاعى شتاتتاردا كارانتيننىڭ ەرتە الىنىپ تاستالۋى قازىرگىدەي جاعدايعا الىپ كەلىپ, ۆيرۋستىڭ مەملەكەت بويىنشا تارالۋىنا سالدارىن تيگىزدى. وتكەن جۇمادا ناۋقاستار سانى رەكوردتىق دەڭگەيدە ءوستى. ينفەكتسيالىق اۋرۋلار بويىنشا ساراپشى انتوني فاۋتسي مەملەكەتتىڭ شارالارى ناتيجە كورسەتپەي جاتقانىن ايتىپ دابىل قاعۋدا. ول سيمپتومسىز تاسىمالداۋشىلاردىڭ دا جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا سەبەپكەر ەكەنىن ايتادى.
نيۋ-يورك, نيۋ-دجەرسي مەن كوننەكتيكۋت شتاتتارى تەحاس, فلوريدا سياقتى ۆيرۋس ءورشىپ تۇرعان ايماقتاردان كەلەتىن ازاماتتارعا شەكاراسىن جاپتى. ويتكەنى شەكارادان وتپەك بولعان ازاماتتاردىڭ 13 پايىزى كوروناۆيرۋس تەستىنەن وڭ ناتيجە كورسەتكەن. سونىمەن قاتار ۇكىمەت سوڭعى كەزدە بۇرىنعى ءومىر سالتىنا قايتا ورالعان جاستاردان قاۋىپ كوپ ەكەنىن ايتادى.
ال 310 مىڭ ناۋقاس تىركەلگەن ۇلىبريتانيادا ەۋروپاعا ساياحاتتاۋدى جوسپارلاپ قويعان تۋريستەر قاراسى كوپ ەكەن. ەلدىڭ تۋريستىك اگەنتتىكتەرى بيىل ەۋروپاعا بارامىن دەۋشىلەردىڭ سانى ارتقانىن جانە ولاردىڭ پاندەمياعا قاراماستان ساپارعا اتتانۋعا دايىن ەكەنىن ايتادى. بريتانيا ۇكىمەتى 6 شىلدەدە حالىقارالىق اۋە قاتىناستارىنا رۇقسات بەرەتىنىن مالىمدەگەن ەدى. بريتانيا تۋروپەراتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلى شون تيپتون ۇكىمەتتىڭ بۇل شەشىمدى تىم سوزىپ جىبەرگەنىن جەتكىزدى. جۇما كۇنى كەشكە ساياحاتتاۋعا بولاتىن مەملەكەتتەر ءتىزىمى جاريالاندى. ونىڭ قاتارىندا اقش پەن گرۋزيا بار, تمد ەلدەرى كىرمەگەن. سونىمەن قاتار انگليا پرەمەر-ليگاسىنداعى «ليۆەرپۋل» كومانداسىنىڭ جەڭىسىن تويلاۋعا مىڭداعان حالىقتىڭ كوشەگە شىققانى بەلگىلى. بيلىك ولاردىڭ الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى, قورعانۋ شارالارىن ساقتاماعانىن ايتادى.
ءۇندىستان دا ۆيرۋس تەز تاراپ جاتقان ەلدەردىڭ ءبىرى. وندا 530 مىڭعا جۋىق ناۋقاس تىركەلگەن. ەلدەگى دارىگەرلەر ۆيرۋستىڭ ءالى دە ءورشي تۇسەتىنىن, شىلدەنىڭ سوڭىنا قاراي ناۋقاستاردىڭ ميلليونعا جەتەتىنىن ايتادى. ءبىر عانا نيۋ-دەلي قالاسىندا 500 مىڭعا جۋىق ناۋقاس تىركەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. اۋرۋحانالاردا ورىن بولماۋىنان, ەلدەگى قوناقۇيلەر دە ناۋقاستار قابىلداۋعا ءماجبۇر. سونىمەن قاتار كەيبىر جەرلەردە كوروناۆيرۋس تەستىنىڭ ناتيجەسى قاتە بەرىلىپ, ەلدەگى ناۋقاستاردىڭ ناقتى سانى جاسىرىلىپ وتىر دەگەن كۇدىك بار. ءۇندىستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ بويىنشا بەلگىلى ساراپشىسى انانت بان ء«بىر قۋانارى, ەلدە ءولىم سانى از. دەگەنمەن ۆيرۋستىڭ تارالۋى ءدال وسىلاي جالعاسا بەرسە, ۇكىمەت قاتاڭ كارانتين ەنگىزىپ, ادامداردىڭ ۇيدەن شىعۋىنا تىيىم سالادى. الداعى ايلاردا ۆيرۋستىڭ بىرنەشە تولقىنى كۇتىلۋدە», دەيدى.
مامىردىڭ باسىندا وتكەن ەۋروكوميسسيانىڭ ونلاين سامميتىندە مۇشە مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ۆاكتسينا ازىرلەۋگە 7,4 ملرد ەۋرو اۋدارعانى ءمالىم. سەنبىدە تاعى ءبىر جاھاندىق قايىرىمدىلىق شاراسى ءوتىپ, قاراجات جينالدى. وعان تانىمال جۇلدىزدار اتسالىستى. ازىرگە جوعارىدا ايتىلعان بريتاندىق AstraZeneca-دان باسقا ءۇمىت جوق. ۆاكتسينا تابىلعان جاعدايدا دا قاي ەلدىڭ ءبىرىنشى بولىپ الارى بەيمالىم. سوندىقتان وداققا مۇشە مەملەكەتتەر وزدەرى دە قامدانۋدا. ماسەلەن, گەرمانيا ۇكىمەتى وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق كومپانياعا جەكە تاپسىرما بەرىپ, 10 كۇن بۇرىن سىناقتى باستاپ كەتتى. قىتاي مەن اقش تا بۇل باسەكەدە بەلسەندى. دەگەنمەن ساراپشىلار ۆيرۋسقا قارسى ەمنىڭ جاقىن ارادا تابىلاتىنىنا كۇماندى.
EY حالىقارالىق كونسالتينگ كومپانياسىنىڭ ساراپشىسى الەكساندەر نۋكەين مەملەكەتتەردىڭ بىرنەشە نۇسقانى قاتار قاراۋى مەن جەكە قامدانۋى قالىپتى دەپ ويلايدى. ويتكەنى ۆاكتسينا تابىلعان جاعدايدا مۇنىڭ قىرۋار قارجى الىپ كەلەرى ءسوزسىز. «بۇل تارتىستا كىمنىڭ الدا كەلە جاتقانى ءالى دە بەلگىسىز. ءتىپتى سپيد سياقتى ۆاكتسينا تابىلماي قالۋى دا عاجاپ ەمەس. الايدا كومپانيالار العاشقى بولىپ سىناما باستاپ, وڭ ناتيجە الۋ ءۇشىن بارىن سالۋدا», دەيدى.