تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى بەلگىلەندى.
سودان بەرى كوپتەگەن شارا قولعا الىندى. وتكەن عاسىردىڭ 20-جىلدارى باستالعان اشارشىلىق سالدارىنان قازاقستان كوپ جاپا شەكتى. ەڭ كوپ جاپا شەككەن ەلدىڭ ءبىرى دەسەك تە بولادى. بيىل 30 مامىردا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە وراي قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جولدادى. مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋعا بايلانىستى بۇگىنگە دەيىن ءبىراز جۇمىس جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ, بۇل جۇمىستار ءالى دە جۇيەلى جالعاستىرۋدى قاجەت ەتەتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن اياقتاپ, ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ ءۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرۋدى تاپسىرعانىن حابارلادى. بۇل قۇپتارلىق ءارى قاجەت باستاما. بۇل ەلىمىز ءۇشىن, كەلەر ۇرپاق ءۇشىن ماڭىزدى. وسىعان قاتىستى ادىلدىك ورناتۋ قاجەت. ويتكەنى حالىقتى جۇمىلدىراتىن دا, بىرلەستىرەتىن دە – ادىلدىك.
مەن تاريحشى رەتىندە ۇزاق جىلدار بويى ارحيۆتەردە جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. ءالى كۇنگە دەيىن قۋعىن-سۇرگىنگە قاتىستى ماتەريالدار جينايمىن. بۇل سالادا كەزەگىن كۇتىپ تۇرعان, ءالى زەرتتەلمەگەن جۇزدەگەن جۇمىس بار. ولاردى دا ەسەپكە الۋ ماڭىزى. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, سول كەزەڭدەردە قازاقستاندا 20 مىڭ ادام اتىلدى دەگەن مالىمەت بار. ال ارحيۆتەرگە سۇيەنسەك, 100 مىڭ ادام قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى بولدى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى زەرتتەپ, انىق-قانىعىن انىقتايتىن كوميسسيا كەرەك. ونىڭ قۇرامىندا تاريحشىلارمەن قاتار مەملەكەت قايراتكەرلەرى, زاڭ سالاسىنىڭ ماماندارى, قۇقىق قورعاۋشىلار, جۋرناليستەر بولۋى كەرەك. وسىلايشا, بۇل ءىستى جان-جاقتى زەرتتەپ, جازىقسىز جان قيعانداردى اقتاپ الامىز.
بۇل ءىستىڭ ساياسي ءارى زاڭدى استارى بار. سونىمەن بىرگە رۋحاني قۇندىلىقتى دا ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بۇل كەزىندە حالىق ساناسىنا ۇلكەن اسەر ەتتى, ادامداردا ۇرەي پايدا بولدى. قازاق حالقىنىڭ ءومىرى تۇبەگەيلى وزگەردى. سوندىقتان جۇيەلى جۇمىستار كەرەك-اق.
گەورگي كان,
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى
الماتى