ءبىزدىڭ ورتالىقتىڭ, باسقا دا عىلىمي ۇجىمداردىڭ اگروبيزنەستەگى وسىعان دەيىن جەتكەن عىلىمي جەتىستىكتەرى از ەمەس. ايتسە دە, مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن كومەككە ءالى دە مۇقتاجبىز. ماسەلەن, اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ تىڭايتقىشقا بەيىمدىلىك قاسيەتى كۇننەن-كۇنگە ازايىپ بارا جاتقانى ءمالىم. ءبىزدى الاڭداتاتىنى دا سول. قارا توپىراقتىڭ قۇنارىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءالى دە زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك. بۇل ماسەلەدە عىلىمي ىزدەنىستەرگە ءزارۋمىز.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىم جۇيەسىن تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ كەرەكتىگىن ايتتى. بۇل عىلىمنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ قانا قويماي, تۇبىندە ەكونوميكامىزدىڭ جاندانۋىنا جىگەر بەرەتىن ۇلكەن باستاما دەپ بىلەمىن. شەتەل بىزدەن نەسىمەن وزىپ وتىر؟ ۇلتاراقتاي جەرىنە ەگىن ەگىپ, ونى باپتاپ, قازاقستاننان ءتورت-بەس ەسە كوپ حالقىن ازىق-ت ۇلىكتەن تارىقتىرماي, ارتىعىن ەكسپورتتاۋمەن وزىق. وعان عىلىمعا كوڭىل ءبولۋ ارقىلى قول جەتكىزدى. قۋاتتى تىڭايتقىشتاردى جاساپ شىعارىپ, توپىراعىن قۇنارلاندىرىپ, كول-كوسىر مول ءونىم الۋدا. ىستىققا دا, سۋىققا دا ءتوزىمدى جاڭا سۇرىپتاردى ويلاپ تاۋىپ, ونى ءتيىمدى كادەگە جاراتىپ, ەكونوميكاسىن كوتەرۋدە.
ارينە عىلىمنىڭ اگروبيزنەسپەن ءوزارا تىزە قوسىپ ارەكەت ەتپەۋىنە بايلانىستى پروبلەمالاردى زەرتتەۋ جۇمىستارى جاسالىپ جاتىر. ماسەلەن, سوڭعى جىلدارى توپىراقتا ازوتتى قورەكتىڭ نەگىزگى كوزى بولىپ تابىلاتىن نيتراتتى ازوتتىڭ تومەندىگى بايقالۋدا. وسىنىڭ سالدارىنان ءتيىستى ءونىم كولەمىنە قول جەتكىزە الماي ءجۇرمىز, وعان قوسا استىقتىڭ ساپاسى ناشار بولادى. كوكتەمدە توپىراقتاعى ازوتتىڭ قورىن جانە ازوتتى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋعا قاجەتتىلىكتى دۇرىس باعالاۋ ءۇشىن القاپتارداعى ازوتتىڭ مولشەرىنە قانداي فاكتورلار اسەر ەتەتىنىن ءبىلۋىمىز قاجەت. ول ءۇشىن زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك.
سول سياقتى جاسىمىق ءوسىرۋ تەحنولوگياسىن زەرتتەۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى اۋىسپالى ەگىستىكتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. جاسىمىق ەگىلەتىن القاپتار كولەمىن ۇلعايتۋ ارقىلى ازوتتى تىڭايتقىشتى از قولدانۋ ەسەبىنەن قارجى ۇنەمدەۋگە جانە توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن ساقتاۋعا بولادى. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعىندا بۇل باعىتتى قولداۋ ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كوتەرىپ, ەكونوميكالىق جاعىنان ايتارلىقتاي پايدا تابۋعا جول اشار ەدى.
ەگەر عىلىمعا بولىنەتىن قارجى كوبەيسە, كوپتەگەن ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى شەشىلەر ەدى. جاس عالىمداردىڭ ىزدەنۋگە دەگەن قۇلشىنىسى كۇشەيىپ, سالانىڭ ىلگەرىلەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەتىنى انىق.
كەنجە ابدۋللاەۆ,
ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى