«تەڭگەنىڭ ناقتى ايىرباس باعامىنىڭ تومەندەۋى قازاقستانعا ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا, سونداي-اق ەنەرگيانىڭ تومەن باعاسى جاعدايىندا شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋعا جاعداي جاساي الادى»,- دەيدى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ (ەقدب) ەكونوميسى ەريك ليۆني.
كەشە ەقدب جاڭا كوروناۆيرۋستىق پاندەميانىڭ تۋريزمگە, اقشا اۋدارىمدارى مەن تاۋار باعالارىنا اسەر ەتۋىنەن ءوز ايماعىنداعى 37 ەلدىڭ ەكونوميكالىق بولجامدارىن كۇرت تومەندەتتى.
«مۇناي كىرىستەرىنە تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ ءۇشىن 19 ميلليون حالقى بار ەل جاھاندىق كولىك تىزبەكتەرىن قايتا باعىتتاۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا الادى»,- دەدى ەقدب وكىلى.
ساراپشىلار 2020 جىلى قازاقستاندا ەكسپورتتىڭ تومەندەيتىنىن بۇعان دەيىن دە ايتقان. بيىلعى جىلى تەڭگە دوللارعا شاققانداعى قۇنىنان 9,1% جوعالتتى. الايدا, ورتالىق بانكتىڭ حابارلاۋىنشا, قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ۆاليۋتالار قورجىنىنا قاتىستى تەڭگەنىڭ ناقتى ءتيىمدى كۋرسى ناۋرىز ايىندا وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن وزگەرگەن جوق.
ليۆني پاندەميا جاعدايىندا تۇتىنۋدىڭ كۇرت تومەندەۋ كەزەڭىندە تەڭگەنىڭ قۇلدىراۋىنا قاراماستان, ورتالىق ازيا ەلىندەگى ينفلياتسيا تۇراقتالادى دەپ مالىمدەدى. «سۇرانىس وسىنداي قىسىمعا تۇسكەن كەزدە, ءسىز باعانىڭ ءوسۋىن كورمەيسىز. بۇل ساتىپ الۋشىلاردىڭ نارىعى»,- دەيدى ول.
ەقدب بولجامىنا سايكەس, قازاقستانداعى ينفلياتسيا بيىل 10%-دان تومەن بولادى, بۇل تەڭگەنىڭ نومينالدى قۇنسىزدانۋىنىڭ ماسشتابىنا بايلانىستى ناقتى تۇردە كەيبىر قۇنسىزدانۋعا اكەلۋى مۇمكىن. ال وزبەكستان ەكونوميكاسى, ءبىزدىڭ ەلمەن سالىستىرعاندا ارتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكا: كورشى ەلدە 2019 جىلى شيكىزات ەكسپورتى ەلدىڭ جالپى ەكسپورتىنىڭ شامامەن 50%-ىن قۇرادى, بۇل كولەمنىڭ جارتىسىنان كوبىن التىن قۇرايدى. سونىمەن بىرگە, ەقدب مالىمەتتەرى بويىنشا, قىرعىزستان مەن تاجىكستاننىڭ ەكونوميكالارى رەسەيدە جۇمىس ىستەيتىن ەڭبەك ميگرانتتارىنىڭ اقشا اۋدارىمدارىنا تاۋەلدىلىككە بايلانىستى كەلىسىم جاسايدى.
ەكى ەلدە دە ۆاليۋتا رەزەرۆتەرى شەكتەۋلى, بىراق حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنان جەدەل كومەك الدى جانە باسقا دونورلار مەن كرەديتورلارمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. ءليۆنيدىڭ ايتۋىنشا, تاجىكستاندا بيۋدجەتتىك مانەۆرلەر مەن جوعارى قارىزدار ءۇشىن وتە شەكتەۋلى ورىن بار, دەگەنمەن, قارجىلىق قيىندىقتار جانە حۆق-نىڭ جەدەل كومەك شارتتارى ونى 3,9 ميلليارد دوللار تۇراتىن روگۋن گەس قۇرىلىسىنىڭ مەگاپروەكتىن كەيىنگە قالدىرۋعا ءماجبۇر ەتۋى مۇمكىن.
قىرعىزستان قىتايدان تاۋارلاردىڭ ەكسپورتىنا ارقا سۇيەي وتىرىپ, قوسىمشا شىعىنعا ۇشىرادى. وسى اپتادا ەل تولەم بالانسىنىڭ كەڭ ايىرماشىلىقتارىن جويۋ ءۇشىن حۆق-نان ەكىنشى كومەك پاكەتىن الدى.