جاھاندىق ۇنقاتىسۋدىڭ جاڭا جۇيەسى

كەشە باتىس قازاقستان وبلىسى اكتيۆىنىڭ جينالىسى بولىپ ءوتتى. وسىناۋ القالى باسقوسۋ ايماقتار مەن وڭىرلەردە ءار اي مەن توقسان سايىن وتكىزىلىپ جاتاتىن كەزەكتەگى اكتيۆتەرگە قاراعاندا تۇبەگەيلى وزگەشەلىگىمەن ەرەكشەلەندى.

 ونى ورنىقتىرۋدا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ۇلەسى قوماقتى

كەشە باتىس قازاقستان وبلىسى اكتيۆىنىڭ جينالىسى بولىپ ءوتتى. وسىناۋ القالى باسقوسۋ ايماقتار مەن وڭىرلەردە ءار اي مەن توقسان سايىن وتكىزىلىپ جاتاتىن كەزەكتەگى اكتيۆتەرگە قاراعاندا تۇبەگەيلى وزگەشەلىگىمەن ەرەكشەلەندى.

اتاپ ايتقاندا, اكتيۆ ەلباسى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى قادامدارى مەن الەمدىك اۋقىمداعى تولەرانتتىق تۇجى­رىم­دامالارىنىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىق پەن الەمدىك جۇرتشىلىق تاراپىنان قول­داۋ تاۋىپ وتىرعانىنا ارنالدى. سونىڭ ءىشىن­دە باتىسقازاقستاندىقتار جاھاندىق ۇنقا­تى­سۋدىڭ جاڭا جۇيەسى «G-Global» جوباسىن قولداۋعا جانە جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى ءوز وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

اكتيۆتى اشقان باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ ەلباسى باستامالارىنىڭ ومىرشەڭدىگى مەن وزەكتىلىگىنە توقتالدى. ءسوز جوق, تاۋەلسىزدىكتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ, جىلدار وتكەن سايىن ونىڭ تۇعىرى مەن ىرگەتاسىن بەكىتە ءتۇسۋ, ءار مەملەكەتتىڭ وزىنە عانا ءتان دامۋ ەرەكشەلىگىن ايقىنداۋ قاجەت-اق. سونىمەن بىرگە, بۇگىنگى جاھاندانۋ داۋىرىندە ءبىر دە ءبىر ەل, ءبىر دە ءبىر مەملەكەت وزگەلەرمەن ارالاسپاي, ينتەگراتسيالىق بايلانىستار مەن قارىم-قاتىناستارعا تۇسپەي وقشاۋ ءومىر سۇرە المايدى. ءارى ءبىر دە ءبىر مەملەكەت الەمدە بولىپ جاتقان جوعارى-تومەن باللدى وزگەرىستەردەن تىس تۇرا المايدى دا. ال مۇنىڭ بۇگىنگى باستى جولى مەن ءپىشىنى – جاھاندىق ۇنقاتىسۋلار مەن ۇندەۋلەر بولىپ تابىلادى. مىنە, ەلباسىمىز بارىمىزگە وسىنداي جاڭا ۇلگى-ءپىشىن ۇسىنىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى الەمدىك قاۋىمداستىقتى بىرىكتىرۋگە ارنالعان كوپ قىرلى تۇعىرناما بولىپ تابىلادى, دەپ وي قورىتتى وبلىس باسشىسى.

ال وبلىس اكتيۆىنە ارنايى كەلىپ قاتىسىپ ءسوز سويلەگەن پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى سەرىك نوگەربەكوۆ «G-Global» جوباسى دۇنيەجۇزىلىك اۋقىمداعى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق ماسەلەلەردى تالقىلايتىن كوممۋنيكاتيۆتىك جوبا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە بۇل حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بارلىق باعالى باستامالاردىڭ كونسەنتراتسيالىق جيىنتىعى دەگەن وي قورىتتى.

اكتيۆتە قازاقستان يادرولىق قارۋدى قولدانۋعا قارسى قيمىل-قوزعالىستىڭ بىردەن-ءبىر كوشباسشىسى ەكەنى اتالىپ ءوتىلدى. قازاقستان باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوناۋ 1989 جىلى سەمەي اتوم پوليگونىن جابۋ جونىندەگى جارلىققا قول قويۋى ارقىلى وسى تۇرعىداعى الەمدىك قوزعالىستىڭ ەتەك الۋىنا باستاماشى بولدى. مىنە, ەكى ونجىلدىقتان استام ۋاقىت بويى قازاقستان الەمدىك قاۋىمداستىق تاراپىنان قولداۋعا يە كوپتەگەن كۇردەلى حالىقارالىق پروبلەمالاردىڭ شەشىمى تابىلۋىنا باستاماشىلدىق تانىتىپ كەلەدى.

بۇلاردىڭ ىشىندە ەقىۇ ءسامميتى وتكىزىلۋىنىڭ, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋىنىڭ, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزدەرىنىڭ ورنى ايرىقشا. سونداي-اق بۇگىندە ءبىر جۇيەگە تۇسكەن استانا ەكونوميكالىق فورۋمى مەن الەمدىك داعدارىسقا قارسى كونفەرەنتسيا دا جاھاندىق ديالوگتىڭ تاپتىرمايتىن كوپىرىنە اينالا العانى كوپشىلىككە ايان. بۇۇ-نىڭ باس اسسامبلەياسى مەن ونىڭ باس حاتشىسى وسى ۇنقاتىسۋلاردى مۇلتىكسىز ۇيىمداستىرۋعا قاتىستى جوعارى باعا بەرگەنى دە قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە, جوعارى سەنىم.

سونداي-اق, اكتيۆتە ءسوز سويلەگەندەر 2007-2010 جىلدارى ورىن العان الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە كوپتەگەن دامىعان ەلدەردىڭ ەكونوميكاسى مينۋسقا اجەپتاۋىر كىرىپ كەتكەنى, تەك قازاقستان عانا مۇنداي داعدارىس سالدارىنان امان قالعانى جونىندە اڭگىمە قوزعادى. بۇل ەڭ الدىمەن الەمدىك داعدارىس سالقىنىن الدىن-الا سەزىنىپ, وعان الدىن الا قام جاساي ءبىلۋدىڭ ناتيجەسى, دەدى ولار.

ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاھاندىق ۇدەرىستەر الدىنداعى قازاقستاننىڭ جاۋاپكەرشىلىگى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. مۇنداعى تاماشا, بالاماسى جوق يدەيالارعا حالىقارالىق قاۋىمداستىق تەرەڭ تۇسىنىستىك تانىتۋدا. سونىڭ ءبىرى, جوعارىدا اتالىپ وتكەندەي, وسىدان ون جىل بۇرىن تۇساۋى كەسىلگەن دىندەر سەزى بولىپ تابىلادى. تالاس جوق, قازاقستان تاعدىرى الەمنىڭ وزگە ايماقتارى مەن ەلدەرىنەن, ءارى ولاردىڭ تاعدىرلارىنان تىس تۇرا المايدى. ال تاعدىرلاردى تەك ورتاق تۇسىنىستىكتەر ارقىلى عانا بىرگە كەشۋگە بولادى. بۇل تۇرعىدا «G-Global» قازاقستاندىقتاردىڭ الەمدىك تۇرعىداعى ويلاۋ جۇيەسىنىڭ تاپتىرماس ءبىر تەتىگى بولىپ قالا بەرمەك.

تەمىر قۇسايىن,

«ەگەمەن قازاقستان».

باتىس قازاقستان وبلىسى.

–––––––––––––––––––––

سۋرەتتى تۇسىرگەن

رافحات حالەلوۆ.