جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ليۋبوۆ حۋدوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە وسى سالانى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن قۇرۋدى قولعا الۋ قاجەت.
«ميميوريكي» جشس ديرەكتورى يننا اپەنكو قازاقستاندىق برەندتەرگە جويىلۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعانىن ايتتى. پاندەميادان تۋىنداعان داعدارىس ەڭ الدىمەن بولشەك ساۋدا ماركالارىنا اسەر ەتەدى, ويتكەنى بولشەك ساۋدا قازىر جۇمىسىن توقتاتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەڭىل ونەركاسىپ تاۋارلارىنىڭ سوڭعى باعاسىندا بولشەك ساۋدا الاڭىن جالعا الۋ قۇنى 30-50% قۇرايدى.
«سوندىقتان ءبىز جالداۋ قۇنىن 50% سۋبسيديالاۋدى سۇرايمىز. ساۋدا ورتالىقتارى جابىلعان كەزدە ءبىز 15 ناۋرىزدان 15 ماۋسىمعا دەيىن جالداۋ دەمالىسىن سۇرايمىز, ويتكەنى مامىر ايىندا ساۋدا ورتالىقتارى اشىلمايتىنى انىق. جالداۋ اقىسىن وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سۋبسيديالاۋ قاجەت», دەدى يننا اپەنكو.
سونداي-اق سپيكەر يمپورتتالاتىن شيكىزاتقا تاۋەلدى ەكەنىمىزگە دە توقتالىپ ءوتتى. سوندىقتان سالا وكىلدەرى قازاقستاندا وندىرىلمەگەن شيكىزاتقا يمپورتتىق باج سالىعىن قالپىنا كەلتىرۋدى سۇراپ وتىر. ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىزدىڭ باعاسىن ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن فاكتور سول عانا ەكەن.
4-ءشى ءساۋىر كۇنى قازاقستانداعى جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىنداعى ماسەلەلەرگە قاتىستى سەناتتا ۇكىمەت ساعاتى وتكىزىلگەن بولاتىن. وندا دەپۋتاتتار جەڭىل ونەركاسىپ سالاسى ماماندارىنا كورسەتىلەتىن قولداۋلار مەن جەڭىلدىك ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. جەڭىل ونەركاسىپ اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ليۋبوۆ حۋدوۆا ۇكىمەت جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىن 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن سالىقتان بوساتىلۋى ءتيىس ەكەنىن ايتىپ وتىر.
ء«بىز الەمنىڭ بارلىق سالاسىنداعى الەۋمەتتىك باعىتتاردى ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندا جەڭىل ونەركاسىپكە قولداۋ قاجەت ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. مىسالى, قىرعىزستاندا پاندەمياعا بايلانىستى جەڭىل ونەركاسىپ سالاسى تولىقتاي سالىقتان بوساتىلعان. بەلارۋس پەن تۇركيادا دا سولاي. وزبەكستاندا جەڭىل ونەركاسىپتى قولداۋعا كوپتەگەن شارالار اتقارىلۋدا. ولاردىڭ ىشىندە ءتىپتى, زاڭعا تۇزەتۋ ەنگىزگەندەرى دە بار. قازاقستانداعى جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىندا قازىرگى تاڭدا 200 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ 90%-ى ايەلدەر. ولاردىڭ اراسىندا كوپبالالى, جالعىزباستى انالار كوپ. ەرتەڭگى كۇنى سولار جۇمىسسىز قالاتىن بولسا, ەلدەگى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى مۇلدەم ناشارلايدى. ءبىزدىڭ ۇكىمەت كاسىپكەرلەرگە وسىنداي قولداۋ بىلدىرەتىن بولسا, باعانى بۇرىنعىداي ساقتاپ قالۋعا بولادى», - دەيدى ليۋبوۆ حۋدوۆا.
سونىمەن, جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىنىڭ ماماندارىنىڭ ۇكىمەتكە قويىپ وتىرعان ءوتىنىش-تالاپتارى مىنانداي: جەڭىل جانە ورتا كاسىپكە 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن سالىقتىق كانيكۋل بەرۋ. ودان ارى قاراي سالىق رەجيمىن جەڭىلدەتىپ, جالپى اينالىمنان 3-4% عانا سالىق ۇستاپ قالۋ. ققس بويىنشا كاسسالىق ساناق ادىسىنە ءوتۋ. وتاندىق مەكتەپ وقۋشىلارى فورماسىن وندىرەتىن كومپانيالاردان ققس الىپ تاستاۋ.
ۇجىمدىق سالىقتى شەگەرۋ; جەڭىل ونەركاسىپتىڭ تۇراقسىزدىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق بانكتىڭ كىلتتى تولەمىنىڭ باعاسىن تومەندەتۋ; ارنايى كيىمدەر, ارنايى اياق كيىم مەن مەكتەپ فورمالارى سىندى جاڭا تاۋار پوزيتسيالارىنا باج cالىعىن ەنگىزۋ. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا وندىرىلمەيتىن شيكىزات ماتەريالدارىنا سالىناتىن ققس باج سالىعىن جويۋ.سونداي-اق ول ەلىمىزدىڭ جەڭىل ونەركاسىبىنىڭ شەتەلدىك شيكىزاتقا تاۋەلدىگى مەن مەكتەپ كيىمىن تىگۋ ماسەلەسىنە توقتالدى.
«ەلىمىزدە وندىرىلمەيتىن شيكىزات يمپورتىنا سالىناتىن باج سالىعىن ۋاقىتشا الىپ تاستاۋدى سۇرايمىز. بۇل شارا تاۋار باعاسىن ۆاليۋتا باعامى وزگەرگەنگە دەيىنگى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر تۇتىنۋشىلار باعانىڭ وسكەنىن ەش قالامايدى. ويتكەنى سوڭعى 1-1,5 اي ىشىندە حالىقتىڭ قالتاسى جۇقاردى. ۇشىنشىدەن, مەكتەپ فورماسىن تىگەتىن كاسىپورىندار ءۇشىن قوسىمشا قۇن سالىعىن (ققس) الىپ تاستاۋ قاجەت. مەكتەپ كيىمى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ساناتقا جاتادى. مەكتەپتە فورما كيۋ مىندەتتى بولعاندىقتان, وقۋشى كيىمىن ساتىپ الۋ ءار اتا-انانىڭ قالتاسىنا جۇك تۇسىرەدى. اسىرەسە كوپ بالالى وتباسىلارعا قيىن. ققس الىنىپ تاستالسا, مەكتەپ كيىمىنىڭ باعاسىن 12-15%-عا ارزانداتۋعا مۇمكىندىك بولادى», دەدى يننا اپەنكو.
جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ليۋبوۆ حۋدوۆانىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىنگى كۇنى وسى سالاداعى كاسىپورىندارىندا 13 مىڭ ادام جۇمىس ىستەۋدە. ولاردىڭ 90%-ى ايەلدەر.
2020 جىل ەلىمىزدە جەڭىل ونەركاسىپ سالاسىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان 992 مەكەمە بار. ولاردىڭ – 13 ءىرى, 27 ورتاشا, 952 مەكەمە كىشى بيزنەس وكىلدەرى.
الماتى