ءبىر ءسات وڭاشا ويلانسام, ارتتا قالعان بالالىق كۇنىمنىڭ كەيبىر ساتتەرى سانامدا ەسكى البومداي اقتارىلا بەرەدى. نەبىر كوركەم ءھام توزعان لەنتالار تىزبەكتەلىپ, كوز الدىمدا جىلىستايدى.
ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ جىلداعى جايلاۋى - تەكەلىنىڭ ۇزىنوعى. ۇزىنوق دەپ وتىرعانىم شامامەن 15-20 شاقىرىم ۇزىن شاتقال. شاتقالدىڭ جوعارعى تۇيىعىنان ەتەگىنە دەيىن اۋىل قونادى. ينە شانشار ورىن بولمايتىن. كەيدە ءبىرىن-ءبىرى ەتەكتەي قونعان ەكى ءۇي اراسىندا ۇرىس-جانجال دا شىعىپ جاتادى. ايتاتىندارى – كەشكى مالدىڭ ءورىسى تارىلادى, قوزى-لاققا جايىلىم قالمايدى.
راسىندا ءبىر-ءبىرى القالاي قونعان مالشى اۋىلدا بەرەكە بولمايدى. اسىرەسە, كەشكە مال ساۋاتىن مەزگىلدەن قوراعا يىرەتىن ىمىرت ۋاقىتىنا دەيىن قويشى بالالاردىڭ جانىنا تىنىشتىق جوق. سەبەبى, كەشكىسىن قوراعا قاراي بەتتەگەن ەكى اۋىلدىڭ مالى ءۇي ماڭىنا سىيىسپايدى. مالدىڭ شەتى ىلىنەدى ءبىر-بىرىنە. سودان كەيىن قوتان ىشىندەگى قوشقار-تەكە جۇگىرىسەدى. يا بولماسا ەنەسىنەن اداسقان قوزى-لاق قاشادى...
جايلاۋدا ەل كوپ بولعان جىلدارى ءورىستى جازدىڭ سوڭىنا جەتپەي ەرتە ءمۇجىپ تاستايدى. جاۋىن بولماعان جىلى جايىلىم ەرتە قۋاڭ تارتىپ, ۇساق مالدىڭ ءدال تويىناتىن ۋاقىتىندا تىقىرلايدى دا قالادى. مۇنداي كەزدە كوپ مالشى ت ۇلىگىن مال اياعى جەتپەيتىن بيىك جونعا وتارلاتىپ اكەتەدى. ءبىز دە ەل قاتارلى جاز ورتاسىندا دەلۋن كەزەڭىن اسىرىپ, جۋسانىنا ءتىس تيمەگەن قۇيقالى جەرگە قوس تىگەتىنبىز.
اۋىل ەتەكتە قالادى. ءبىر-ەكى ادام تۇيەگە باسىن بۋىپ تىگەتىن شاعىن قارا قوستى, قازان-وشاقتى, كيىم-كەشەكتى ارتىپ الىپ, بار مالدى ايداپ, ءتور جايلاۋعا قاراي ىرعالامىز. جىلىنا ءبىر رەت ءتور جايلاۋعا بارۋ – مەن ءۇشىن جۇماقتىڭ قاق تورىنە شىعۋمەن بىردەي. كوبىندە ول جاققا اتام ەكەۋىمىز بارامىز.
سول جىلى جازدا ءمىنىس اتىمىزدى بەكىتىپ, مالدى قوراعا ءيىرىپ, ۇيگە كىرگەندە قويۋ قاراڭعىلىقپەن بىرگە قارا قوجىر بۇلتتار دا ءتونىپ كەلە جاتتى. سودان كەيىن قارا قوستىڭ سىرتىن سىتىرلاتىپ, جاڭبىر تامشىلاي باستادى. قوس بولعاندا نەمەنە ءجونى دۇرىس دەيسىز, بەلدەۋگە بايلاعان اتىمىز سۇيكەنىپ قالسا قيقاڭ ەتە تۇسەدى. ءتىپتى, قاتتىراق جەل سوعىپ, قۇيىن ۇيتقىسا شيپاسى ءبىتتى دەي بەرىڭىز.
قوس جابدىعى جىلدا تۇيەگە تەڭدەي بەرگەندىكتەن ۋىقتارى مايىسىپ, كەرەگەلەرى قاقىراپ كەتكەن. ءتۇن قاراڭعىلىعى تۇسكەندە انە جەر, مىنە جەرىنەن اي سىعالاپ, جۇلدىزدار جىمىڭداپ تۇراتىن ساڭىلاۋلارى بولادى.
تاڭعا جاقىن ۋاقىت بولسا كەرەك, كۇننىڭ قاتتى كۇركىرەگەنىنەن وياندىم. جاڭبىر نوسەرلەپ قۇيىپ تۇر. قوستىڭ ساڭىلاۋىنان قارا بۇلتتى قاق جارىپ تىلگەن نايزاعاي جارقىلى بىلىنەدى. اتام بولسا مەنىڭ اينالامدا بۇكشەڭدەپ بىردەڭە ىستەپ ءجۇر. كۇن كۇركىرەگەن سايىن «سۋحاناللا, سۋحاناللا» دەپ كۇبىرلەيدى. سويتسەم, مەن ادەمى ۇيقىدا جاتقان كەزدە قوستىڭ ىشىنە سۋ كىرگەن ەكەن. اتام ماعان سۋ تيمەس ءۇشىن ىدىستىڭ قاقپاعى, قامشى, وقتاۋ سىندى ۇيدە بار زاتتىڭ ءبəرىن ۋىقتىڭ قارىنىنا قىستىرىپ, سۋدى باسقا جاققا قاراي اعىزىپ قويىپتى. مەن جاتقان جەر عانا جۇمىرتقانىڭ ۇياسىنداي قۇرعاق. توبەدەن سورعالاعان سۋ سىلدىرلاپ ىرگەدەن سىرتقا قاراي اعىپ جاتىر. اتامنىڭ ءۇستى-باسى مالمانداي. وعان قاراپ جۇرگەن ول جوق. بار امال-ايلاسى ماعان سۋ تيگىزبەۋ. تۋرا بالاپانىن قاناتىمەن قورعاشتاعان قارلىعاشتىڭ ارەكەتى دەرسىڭ. كەيىن ءبىز دە ەتەك-جەڭىمىزدى جيناپ, سول ۇيادان ۇشتىق دا جان-جاققا كەتتىك. بىراق, قانشا قالىقتاساق تا اتامنىڭ قامقور قاناتى توبەدە كەرىلىپ تۇرعانداي سەزىلەدى. ول – ۇلكەندەردىڭ ءبىز ءۇشىن جاساعان دۇعاسى مەن تىلەگى سەكىلدى...
بۇگىندە سول جۇمىر جەردىڭ جۇماعىنداي دەلۋن جايلاۋىنا قىسى-جازى مال تۇياعى تيمەيدى. باياعىداي ۇزىنوقتىڭ تۇيىعىنا تالاسا كوشىپ, جايلايتىن ەل دە جوق دەپ ەستيمىن. الاڭسىز بالالىعىم قالعان جۇرت بوس قالعانىن ويلاسام ءبىرتۇرلى قۇلازىپ كەتەمىن.
تىلەۋبەردى ساحابا