• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
سپورت 15 ءساۋىر, 2020

شىعىستىڭ شىمىر جىگىتى

1853 رەت
كورسەتىلدى

ارامىزدا سپورتقا كەشتەۋ كەلگەنىمەن, تولاعاي تابىسقا قول جەتكىزگەن ازاماتتار جوق ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى – رۋسلان سەيىلحانوۆ. شىعىس قازاقستان وبلىسى ۇلان اۋدانىنا قاراستى بوزانباي اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن ول اسكەردەن ورالعاننان كەيىن عانا بالۋاندىق ونەرگە مىقتاپ دەن قويدى. سوعان قاراماستان, بيىك بەلەستەردى باعىندىرىپ, كوپشىلىك نازارىن بىردەن وزىنە اۋداردى.

توقسانىنشى جىلدارى سەيىلحا­نوۆتىڭ ەسىمى تەك قازاقستانعا ەمەس, كۇللى الەمگە ءماشھۇر بولدى دەسەك, ار­تىق ايتپاعانىمىز. ول كۇرەس­تىڭ ءۇش تۇرىنەن ەلەۋلى تابىستارعا قول جەت­كىزىپ, قالىڭ كورەرمەننىڭ كوز­ايى­مى­نا اينالدى. باستاپقىدا رۋسلان سامبوشىلاردىڭ سايىسىندا الدىنا جان سالمادى. العاش رەت 1992 جىلى تا­رازدا وتكەن ەل چەمپيوناتىندا قار­سى­لاستارىن قوعاداي جاپىرىپ, جە­ڭىس تۇعىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتە­رىلدى. شىنى كەرەك, بۇعان دەيىن جاس­تار اراسىنداعى دودالاردا اششى تەرى سى­عىلماعان سپورتشىدان ەشكىم دە ءدال وسىنداي ناتيجە كۇتكەن جوق ەدى.

تارازداعى تابىسىنىڭ كەزدەيسوق ەمەستىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن وجەت جىگىت جاتتىعۋ زالىندا كوپ تەر توگىپ, ءار جارىستا ءوز مىقتىلىعىن پاش ەتۋگە تىرىستى. ناتيجەسى جامان بولعان جوق. 1992-1996 جىلدار ارالىعىندا ەلشىلىك جارىستاردا قارسىلاسقا شاق كەلتىرمەي, حالىقارالىق ارەنادا دا مول ولجاعا كەنەلدى. اتاپ ايتساق, 1992 جىلى ۆلا­ديۆوستوكتا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدالدى موينىنا ىلسە, الماتىدا جالاۋى جەلبىرەگەن الەم كۋبوگى جو­لىنداعى جارىستا باس جۇلدەنى ولجالادى. 1993 جىلى ومبىدا الەمنىڭ ۆيتسە-چەمپيونى اتانسا, 1994 جىلى نوۆي سادتا قولا جۇلدەنى يەلەنەدى. سول جىلى ازيانىڭ تەڭدەسسىزى دەپ تانىلىپ, ستۋدەنتتەر اراسىنداعى الەم بىرىنشىلىگىندە ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. باسقا دا حالىقارالىق تۋرنيرلەردە توپ جارعان سەيىلحانوۆ ەل سپور­تىنىڭ مەرەيى وسۋىنە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىردى.

سامبو – وليمپيادا باعدارلاما­سى­نا ەنبەگەن سپورت ءتۇرى. سول سەبەپتى دە سام­بوشىلاردىڭ دەنى ناعىز تولىسقان, كەمەلدەنگەن شاعىندا دزيۋدوعا اۋىسىپ جاتادى. توقسانىنشى جىلداردىڭ بەل ورتاسىندا جاپون كۇرەسىنە دەن قويعان قازاق جاستارىنىڭ قاتارى قالىڭ ەدى. ءبا­رىنىڭ دە ارمانى – 1996 جىلى ات­لان­­تادا الاۋى تۇتاناتىن وليمپيا ويىندارىندا باق سىناۋ. سولاردىڭ ساناتىندا رۋسلان سەيىلحانوۆ تا بولدى.

1995 جىلى دزيۋدودان قازاقستان چەمپيوناتى پاۆلوداردا ءوتتى. اتلان­تاعا بارۋدى ارمانداعان بەلدى بالۋان­داردىڭ بارلىعى دا ەرتىس وزەنىنىڭ جا­­عا­لاۋىندا باق سىنادى. اقتىق سىن­­­عا القىنباي جەتكەن رۋسلان فينالدا مارات ايداشەۆپەن ايقاستى. بۇل تارتىس جەرگىلىكتى سپورتشىنىڭ پاي­داسىنا شەشىلىپ, كەيىپكەرىمىز كۇ­مىس مەدالدى قاناعات تۇتتى. الايدا وليم­پيا ويىندارىنىڭ باستالۋىنا ءالى ءبىر جىلعا جۋىق بار ەدى. دۇرىستاپ دايىندالسا, اتلانتانىڭ دا اۋىلى الىس ەمەس ەكەنىن ول انىق سەزىندى.

ارادا بىرەر اي وتكەننەن كەيىن ەسىم­­دەرى جوعارىدا اتالعان قوس مىقتى­نىڭ جولى الماتىدا وتكەن سانجار جاندوسوۆتى ەسكە تۇسىرۋگە ارنالعان حالىقارالىق تۋرنيردە قايتا قيىستى. بۇل جولى رۋسلان كۇمانسىز جەڭىسكە جەتتى. سول مەزەتتە ۇلتتىق قۇراما باپ­كەر­لەرى «اتلانتا وليمپياداسىندا

78 كيلو سالماق دارەجەسىندە ەل نامىسىن سەيىل­حانوۆ قورعايدى» دەگەن كەسىمدى سوزدەرىن ايتتى. بىراق الىستاعى امە­ريكادا تەك رۋسلاننىڭ عانا ەمەس, بار­لىق قازاقستاندىق دزيۋدوشىلاردىڭ باعى جانبادى.

دزيۋدو كۇرەسىنەن 81 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان رۋسلان سە­يىل­­حانوۆ ەلشىلىك جارىستاردا ەش­كىمگە ەسە جىبەرمەدى. جەتى جىل بويى ول چەمپيوندىق تۇعىردى ءبىر بوساتقان جوق. قارسى كەلگەندەرىن الىپ تا, شالىپ تا جىقتى. سونىمەن قاتار حالىق­ارالىق ارەنادا دا تولاعاي تابىستارعا قول جەتكىزدى. اتاپ ايتساق, 1996 جىلى حوشيميندە جانە 1997 جىلى مانيلادا وتكەن قۇرلىق چەمپيوناتتارىندا قولا مەدالدى يەلەنسە, 2000 جىلى وساكادادا يراننىڭ اتاقتى بالۋانى كازەم ساريزانيگە عانا جولى بەرىپ, كۇمىسپەن كۇپتەلدى. 1998 جىلى بانگكوكتا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.

ر.سەيىلحانوۆتىڭ قازاق كۇرە­سىنەن وتكەن جارىستاردا دا جاسىنداي جار­قىراعان كەزىن كوزىقا­راقتى كورەرمەندەر ۇمىتا قويعان جوق. ونىڭ تالاي ءدۇبىرلى دودالاردا دارا شىعىپ, التى بىردەي «تەمىر تۇلپاردى» تىزگىندەگەنى دە كۇنى بۇگىنگىدەي كوز الدىمىزدا. بارلىعى ول 15-تەن اسا جارىستا «تۇيە بالۋان» اتان­عان ەكەن. ارينە بۇل تەك ايتۋعا عانا وڭاي. ايتپەسە وزىنەن الدەقايدا ەڭگەزەردەي اپايتوستەرمەن الىسۋ كوپ كۇش پەن جىگەر, قاجىر مەن قايرات, نامىس پەن تاباندىلىقتى قاجەت ەتەدى. سول قاسيەتتەردىڭ بارلىعى دا كەيىپكەرىمىزدىڭ بويىندا بار. ولاي دەۋگە نەگىز, سالماعى 85 كيلودان اسپاي­تىن سەيىلحانوۆتىڭ ءتول ونەرىمىز بويىنشا وتكەن ءجۇبىرلى دودالاردا تالاي الىپتىڭ اياعىن اسپاننان كەلتىرگەنىن كوزىمىز كوردى. رۋسلاننان جىعىلعاندار اراسىندا سالماعى 120 كيلودان اساتىن, تىپتەن 130-140 كيلوعا جۋىقتاعان ۆياچەسلاۆ بەر­دۋتا, قۋات بايقوجاەۆ, ەربولات يۋسۋ­­پوۆ, عالىم احمەتوۆ, ەلدوس ىقسان­عاليەۆ سىندى اپايتوستەردىڭ دە بولعا­نىنا ءدۇيىم جۇرت كۋا. راسىندا دا, سەيىل­حانوۆتىڭ كۇرەسۋ مانەرى وزگەشە ەدى. ول ەشكىمنەن قايمىقپايتىن. ال­دىن­­دا قانداي دۇلەي كۇش يەسى تۇرسا دا, مى­سىن بىردەن باسىپ تاستاۋعا تىرىساتىن.

ءالى ەسىمىزدە, 1994 جىلى جام­بىل وبلىسىندا قازاق كۇرەسىنەن ءىرى حا­­لىقارالىق تۋرنير ۇيىمداس­تى­رى­لىپ, جارتىلاي فينالىندا رۋسلان سەيىلحانوۆتىڭ جولى وزبەكستاننىڭ اتاقتى بالۋانى ارمەن باعداساروۆپەن قيىستى. قارسىلاسى الدەقايدا ەڭسەلى ءارى سالماعى ءبىرشاما اۋىر بولعانىنا قاراماستان قانداسىمىز وعان سان سوقتىرىپ كەتتى. سول ساتتە جەكپە-جەك دەسە, قانى قىز-قىز قاينايتىن قا­زاق جان­كۇيەرلەرى باس جۇلدەنىڭ وزگە ەلگە ەمەس, وزىمىزدە قالعانىنا قاتتى قۋا­نىپ, رۋسلانعا اق العىستارىن جاۋدىردى. فينالدا كەندىباي ابىشەۆتەن ايلا­سىن اسىرعان سەيىلحانوۆ ايتۋلى جارىستىڭ باس جۇلدەسىن قانجىعاسىنا بايلادى.

ال قازاقتىڭ قايسار ۇلىنىڭ مىقتى­لىعىن مويىنداعان وزبەكستاننىڭ ورەنى كوپ ۇزاماي اتلانتا وليمپياداسى مەن ازيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتاندى. ازيا چەمپيوناتتارىندا ەكى رەت باس جۇلدەنى ولجالاپ, ەكى رەت قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى. بۇل كۇندەرى ارمەن باعداساروۆ حالىقارالىق دزيۋدو فەدەراتسياسىندا لاۋازىمدى قىزمەت اتقارۋدا.

2002 جىلى ۇلكەن سپورتتان قول ۇزگەننەن كەيىن ر.سەيىلحانوۆ كەدەن سالاسىندا قىز­مەت اتقاردى. بۇل سالادا دا ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگى, بىلگىرلىگىمەن كوزگە ءتۇستى. كەزىندە شىعىس قازاقستان وب­لى­­­سى اۋماعىندا ورنالاسقان «ماي­قاپ­­شاعاي» كەدەن بەكەتىن باسقاردى. پود­پولكوۆنيك شەنىن الدى.

ءبىر عاجابى, قاي سالادا قىزمەت اتقارسا دا, كەيىپكەرىمىز باۋىرى ىستىق بوز كىلەمنەن ەش الىستاعان جوق. ول سپورت­تى ومىرلىك سەرىگىنە اينالدىردى. 2012 جىلى رۋسلان قازاق كۇرەسىنەن استانادا وتكەن «قازاقستان بارىسى» تۋرنيرىندە باق سىنادى. دزيۋدودان 2013 جىلى تۋريندە الاۋى تۇتانعان ارداگەرلەر اراسىنداعى دۇنيەجۇزىلىك ويىنداردىڭ جەڭىمپازى اتاندى. مايا­مي مەن ءابۋ-دابي قالالا­رىندا جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتتارىندا قاتارىنان ەكى رەت باس جۇلدەنى ولجالادى. مالوركاداعى دودادا كۇمىسپەن كۇپتەلدى. مىنە, قازاقستاننىڭ بەلدى بالۋانى ر.سەيىلحا­نوۆتىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى وسىنداي.

سوڭعى جاڭالىقتار