قالا كارانتينگە جابىلىپ, ءتورت قابىرعاعا قامالىپ وتىرعان شاقتا مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە تالاپتانعاندارعا ونلاين فورماتتاعى ءتيىمدى تاسىلدەر تاپتىرماس قۇرال بولا الادى. وسىنداي قىسىلتاياڭ كەزدە بەلسەندىلىك تانىتىپ, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى قازاق تىلىنەن ساباق وتكىزۋدى قولعا العانداردىڭ ءبىرى – ۆلاديسلاۆ تەن.
بىرنەشە ءتىلدى قاتار مەڭگەرگەن ۆلاديسلاۆ تەننىڭ قازاقستانعا قونىس اۋدارعانىنا كوپ جىل بولا قويماعان. تاشكەنت قالاسىنىڭ تۋماسى وزبەك, اعىلشىن, تۇرىك جانە كورەي تىلدەرىندە سويلەيدى. نۇر-سۇلتان قالاسىنا كەلگەلى قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەن قويعان. ال ورىس ءتىلىن ءوزىنىڭ انا ءتىلى رەتىندە سانايدى. سەبەبى كورەي ءتىلىن كەيىننەن شەت ءتىلى سياقتى ۇيرەنگەن. سول سەبەپتەن ول قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋدەگى ءوزىنىڭ ادىستەمەسى شەت ءتىلىن تەز ۇيرەتەتىن تاجىريبەگە سۇيەنىپ جاسالعانىن ايتادى.
– قازاقستاندا تۇرعاندىقتان, مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ مىندەتىم دەپ قارادىم. ويتكەنى تۋعان جەرىم وزبەكستاندا وزبەك تىلىنە ءوز تىلىمدەي كوزقاراس قالىپتاستى. مۇندا كەلگەلى دە وسىنداي جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, بىردەن قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدى قولعا الدىم. وزبەك, تۇرىك تىلدەرىن بىلگەندىكتەن, بۇل ماعان اسا قيىنعا سوعا قويمادى. سول سياقتى بارلىق تۇركى تىلدەرىندە تولىق سويلەپ كەتپەسەم دە, تۇسىنە الامىن دەپ ويلايمىن. ءوزىم ورىس ءتىلدى كورەي بولعاندىقتان, ورىس ءتىلدى قازاقتاردىڭ باسىنداعى كۇيدى جاقسى تۇسىنەمىن. سوندىقتان ءتىل ۇيرەنۋدەگى تاجىريبەممەن ءبولىسىپ, تالاپتانعان ازاماتتارعا كومەكتەسكىم كەلدى. نەگىزى مەن ءتىل مامانى ەمەسپىن, ماماندىعىم – دارىگەر, – دەيدى ۆلاديسلاۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك ءتىلدى ماڭىزىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالاردىڭ بارلىعى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماقسات-مۇددەسىمەن ۇندەسەدى. سەبەبى حالقىمىزدىڭ ءتىلى ءبىر بولسا, رۋحىمىز دا ءبىر بولادى. ياعني, ءتىلى ءبىردىڭ – تىلەگى ءبىر.
بۇعان دەيىن دە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋگە باستايتىن ىلكىمدى ىستەرگە بەلسەنە ارالاسىپ جۇرگەن ۆلاديسلاۆ الەمدى پاندەميا ۇرەيى بيلەگەن توتەنشە جاعداي كەزىندە دە قاراپ قالماي, ونلاين فورماتتا تەگىن ساباق وتكىزىپ ءجۇر. ول اۋىزبىرلىگىمىز سىنالاتىن وسىنداي كۇردەلى شاقتا تۇتاستىعىمىزدىڭ تىرەگى ءتىل بىرلىگىن نىعايتۋدى دا قاپەردە ۇستاعانىمىزدى ءجون كورەدى.
ۆلاديسلاۆ كۇن سايىن ساعات 15:00-دە Telegram جەلىسىندە «كازاحسكي ونلاين س تەنوم» اتتى توپتا تەگىن ساباق وتكىزەدى. بۇل توپقا قازىردىڭ وزىندە 1000-نان اسا وقىرمان جازىلىپ, قازاقشا ۇيرەنۋگە نيەت ءبىلدىردى.
بۇعان قوسا ول تانىمال ءتىل مامانى, قوعام بەلسەندىسى «سيتۋاتيۆنىي كازاحسكي» ادىستەمەلىك قۇرالىنىڭ اۆتورى قانات تاسىبەكوۆ ەكەۋى بىرلەسىپ, ZOOM قوسىمشاسى ارقىلى سەنبى كۇنى ساعات 11:00-دە ارنايى تاعى دا ونلاين ساباق وتكىزەدى. ۆلاديسلاۆ تەن وقۋشىعا گرامماتيكا مەن تەوريانى تۇسىندىرسە, قانات تاسىبەكوۆ ءتىل ۇيرەنۋشىلەرگە بىلگەن-تۇيگەندەرىن دامىتىپ, قازاقى ورتادا داعدىلانۋعا كومەكتەسەدى.
سونىمەن قاتار قانات تاسىبەكوۆتىڭ ءوزى جەكە Facebook جەلىسىندە كوپشىلىككە «سيتۋاتيۆنىي كازاحسكي» دەپ اتالاتىن قوسىمشاسى ازىرلەنگەنىن حابارلادى. قالاعان ادام بۇل قوسىمشانى Play ماركەت نەمەسە App Store ارقىلى سمارتفونىنا جۇكتەي الادى.
ءتىل ۇيرەنۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرى رەتىندە تانىلعان بۇدان دا باسقا رەسۋرستار بارشىلىق. مىسالى, الەۋمەتتىك جەلىدە «ونلاين-كۋرس كازاحسكوگو يازىكا Soyle.kz» اتتى كۋرس بار. مۇنى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ قورى قۇرعان. تەگىن جۇرگىزىلەتىن بۇل كۋرس بەلگىلى ءبىر مەرزىم ىشىندە قازاقتىڭ ادەبي-اۋىزەكى سويلەۋ ءتىلىن ءساتتى مەڭگەرۋگە كومەكتەسىپ, وقۋدى, سوزدەردى دۇرىس ايتۋدى جانە سويلەمدەردى ساۋاتتى قۇراستىرۋدى ۇيرەتەدى.
قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدىڭ پايدالى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى – kaz-tili.kz سايتى. تاتيانا ۆالياەۆانىڭ بۇل جوباسى ۇزدىك ءبىلىم بەرۋ سايتى رەتىندە 2017 جىلى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قورىنىڭ ء«بىلىم بۇلاعى» نوميناتسياسىمەن ماراپاتتالعان. 2007 جىلى قۇرىلعان سايت قازاق ءتىلىنىڭ گرامماتيكاسىن كەستەلەر ارقىلى ەستە ساقتاۋعا كومەكتەسەدى. اۆتوردىڭ 2012 جىلى «ۆسترەچي س كازاحسكوي گرامماتيكوي» جانە 2013 جىلى «گرامماتيكا دەتيام» اتتى كىتاپتارى جارىق كوردى.
قازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ ىشىندە ەڭ كوپ قارالاتىنداردىڭ ءبىرى – YouTube. وسى جەلىدە KAZBOOKA اتتى ارنا اشقان ەلەنا رومانەنكونىڭ «سوۆرەمەننىي كازاحسكي» دەگەن ساباعى بار. ءورىستىلدى قازاقستاندىقتارعا ارنالعان بۇل جوبا دا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ قورىنىڭ سىياقىسىن يەلەنگەن.
وسىلايشا ەلىمىزدەگى ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى قازاق تىلىنە دەگەن قۇرمەتىن ۇيرەنىپ قانا بىلدىرمەي, وزگەلەرگە ۇيرەتۋگە دە جاراپ, ىزگىلىكتىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن كورسەتىپ جاتىر. تىلگە كوزقاراستىڭ ەلگە كوزقاراس ەكەنى ۋاقىت وتكەن سايىن ايقىندالىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتەر ۇدەرىستىڭ ءجۇرىپ جاتقانى قۋانتادى.