قانداي قىزىق كوكتەممەنەن كەزدەسكەن –
باقىتتان جىلاعان.
كۇرسىندىرىپ, كۇز كەلگەنىن سەزبەستەن,
كۇنگە ۇناعان...
قانداي قىزىق
كوكتەممەنەن
كەزدەسكەن –
قيماي قاراسقان.
اقىل-ويدىڭ نۋ ورمانىن
كەزبەستەن,
اداسقان...
قانداي قىزىق ورامالمەن كەزدەسكەن –
سۇرتكەن كوزىڭدى.
ءھام شىعارۋ ەرتەڭ ەرەر ءسوزدى ەستەن
جانە ءوزىڭدى.
قانداي قىزىق ورىندىقپەن كەزدەسكەن –
تەڭىزگە قاراعان.
تىرشىلىكتىڭ تىزىمىنە ەنبەستەن,
ساعات ساناعان...
قانداي قىزىق اعىنمەنەن كەزدەسكەن –
الىس سۇيرەگەن.
بەرەكەسىز دۇنيەدەن بەزبەستەن,
قايتا بيلەگەن.
قانداي قىزىق جاپىراقپەن كەزدەسكەن –
جاڭا تاڭى اتقان.
كوشەلەردە كۇندىز-ءتۇنى كوز كوشكەن
ك ۇلىپ باراتقان...
قانداي قىزىق قىزعالداقپەن كەزدەسكەن –
ساعان تەرىلگەن.
سودان كەيىن سامال جەلگە جولدا ەسكەن
جاقسى كورىلگەن.
قانداي قىزىق تەڭىزبەنەن كەزدەسكەن –
تۇزدى سۋ العان.
ەشكىمگە دە, ەشتەڭەگە سەنبەستەن,
قۋانعان...
گۇلنار سالىقباي
...كوكتەم كەلدى كوككە جازىپ اتىڭدى,
ءبىر وزگەشە نۇرلى اسپان...
بەۋ, جۇرەگىم, نەگە ءسۇيدىڭ, اقىندى,
مۇڭ باسقان...
كوكتەم كەلدى
قۇس قاناتتى
ءان بولىپ,
اۋەنىنە ەلىتىپ,
جاپىراعىما
جان قونىپ,
قىس سامايىم ەرىتىپ
جانارىمدى وسىپ
ءوتتى جىر قامشى
وياندى دا قىز-ءۇمىت,
تاعدىر اتتى
شاتىرىمنان
ء بىر تامشى
قۇلاپ ءتۇستى ءۇزىلىپ...
ءبىر عاجايىپ ورناي قالىپ قىر جاقتا
بۇل-بۇل ۇشىپ وتكەن كۇن...
مەنى باستاپ بارا جاتىر ءبىر باققا
حانزاداسى كوكتەمنىڭ!
سول ءبىر باقتا اداسۋلار جوعالسا,
اسپانىنان توككەن مۇڭ....
مەن وزىڭە جولىققانشا
و, قانشا
قاراشانى وتكەردىم...
ەلەنا ابدىحالىقوۆا
حاناميدە,
ساكۋرا گۇلدەگەندە,
شيە اعاشىن ماداقتا,
كۇندە كەل دە,
جۇرەگىڭە جەتكەندەي بەيىش لەبى,
فۋدزي جاقتان جەل دەمى ۇرلەگەندە.
اپپاق گ ۇلى اعاشتىڭ – ەرەكشە گۇل,
كۇلكى سىيلار ارالعا
بولەكشە ءبىر,
سايگيوتانكا ارناعان,
باسيو – حايكۋ,
«ساكۋرانى سايالاپ, – دەپ, – وتسە ءومىر...»
فۋدزي تاۋىن بوكتەرلەپ جۇرەر تىرلىك,
ۇمىتارسىڭ مۇڭىڭدى بىرەر كۇندىك.
قىرعاۋىلدار قيىردان سالەم جولداپ,
بەرىلەدى تىلسىمنان ءبىر ەركىندىك!!!
كوكتەم كەلدى – جىل كەلدى, گۇلدەندى ايماق,
جادىرايدى جابىرقاپ جۇرگەن بەيباق.
سارقىراما بيىكتەن تۇسەدى ىرشىپ,
كۇلتەمەن قاۋىشار كۇندەردى ويلاپ...
كۇنشىعىستا – ساكۋرا گۇل جارعاندا,
قول جەتكەندەي بولادى كۇللى ارمانعا.
ساكە ىشەدى سامۋراي ءشولىن باسىپ,
اسقاق قاراپ, وتكىنشى بۇل جالعانعا...
جانات اسكەربەكقىزى
دالانى ءسۇيىپ قايتسا
تاڭ سامالى,
قاراعاي قالاداعى
ءان سالادى…
جانىڭنان پىر-پىر
ۇشسا اققۋ-ولەڭ,
جۇرەكتىڭ سەزىلمەيدى-اۋ
شارشاعانى…
اقپاننىڭ ارتتا قالىپ داۋىلدارى,
اقكوڭىل بۇلتتىڭ ءبارى اۋىلداعى –
اڭقىلداپ جاۋىپ كەتسە اقتوبەگە!.
جۇرەكتىڭ ۇمىتىلار اۋىرعانى…
بۇل كوكتەم…كوكتەم ەمەس, تىلسىم با ەدى؟
بۇل ءومىر ءومىر ەمەس, قىرشىن با ەدى…
كۇركىرەپ ءبىر نايزاعاي ويناپ كەتسە –
جۇرەكتىڭ بىلىنبەس ەد كۇرسىنگەنى!..
كۇندەردىڭ قىزىلى نە, كۇرەڭى نە…
ءبىر ءدۇمپۋ بەرىڭدەرشى جۇرەگىمە!..
جاننا ەلەۋسىز
بيە-بۇلتتان جىلى ساۋمال ساۋىپ قىر,
ەرىدى قار, كۇن دەمىنەن تاۋىپ نۇر.
ەلجىرەگەن تابيعات,
جاڭا جاڭبىر
جانارىنان
جاسىل كوكتەم
جاۋىپ تۇر.
كوكتەمدە بولار بۇكىل
الەمنىڭ تىلسىمى:
جىر سىرى سوندا,
نۇر سىرى سوندا,
ءبۇر سىرى...
ءدال ءبىر مەندەگى مازاسىز
جۇرەك ءدۇرسىلى –
ءداۋ تامشىلاردىڭ
شاتىردى تەپكەن تىرسىلى.
تەبىلەتىندەي تەمىردىڭ قانشا جازىعى؟
تىڭدامادى ونى تۇنىق تامشىنىڭ تازا ءۇنى.
مەندىك ءبىر سەزىم ءمولت ەتىپ بارىپ قۇلادى:
«تۋعان كۇنىڭمەن, نازىكتىكتەردىڭ نازىگى!»
ساعىنىش تۇستەس كوكتەمگى ساۋلە سەيىلى,
ساعىنىش تۇستەس مۇڭايعان تامشى كەيىبى.
كەشىر, قىزىڭنىڭ ەستىلمەي جاتسا كەي ءۇنى,
مەرەكەڭمەن سول, مەيىرىمدىلەردىڭ مەيىرى!
ءوزىڭ سەكىلدى جىميادى كۇن, قاراشى!
جىميايىن مەن, جىلاما تەك سەن, اناشىم!
كوكتەمدە ەكەن عوي بۇكىل الەمنىڭ جۇمباعى:
انا مەن قىزدىڭ, اسپان مەن جەردىڭ اراسى.
نازيرا بەردالى
ءتورت-اق ماۋسىم, ءتورت مەزگىل, ءتورت قۇبىلا,
تالايىنا پەندەنىڭ شاق عۇمىر, ءا؟!
ءبىر ماۋسىمنان كوشكەنشە ءبىر ماۋسىمعا,
باسىڭنان دا كوشەدى باق قۇبىلا.
باق كوشەدى, قونادى قايدا بارىپ,
اقىن وتىر الارىپ, ايعا نالىپ.
قۇلاگەر – قالامىنا ءمىنىپ الىپ,
قالىڭدىق ىزدەپ كەتتى
بويداق ءارىپ.
اسپاندا الاقانىن
جايعان اي-دى,
الايدا ول دا ءبىزدى
ويلامايدى.
قالامىن جەتەكتەگەن
ءارىپ-اقىن,
قاعازدىڭ اپپاق
ءتانىن ايمالايدى.
تاعدىردىڭ ءتىسىن ساناپ
كەتىلمەگەن,
كەلەدى اقىن توبىر, نوپىرمەنەن.
ەكى عاسىر ومىرگە بۇرىن كەلىپ,
ەلىنە جانى اشيدى جەتىلمەگەن.
ەس – ءبۇتىن, اقىل – امان, سانا – سەرگەك,
ءومىر ءوزى جۇزىڭە سالادى ورنەك.
بەسىنشى ءبىر ماۋسىمدى كۇتىپ اقىن,
بەيىتىنىڭ باسىندا قالا بەرمەك.
قىس وتەر كورپەلەرى قۇراقتانىپ,
كوكتەم كەلەر كوزىنەن شۋاق تامىپ.
جاز بەن كۇز, سونان كەيىن تۇرادى ىلعي,
تاعى دا ءبىر ماۋسىم بار سياقتانىپ.
ءتورت ماۋسىم جول تارتادى كەزەڭدەرگە,
تاعدىردىڭ تالقىسىنا توزەر مەن بە؟
بەۋ, اقىن, بۇ جاقتا ەمەس, باقي جاقتا,
بەسىنشى ماۋسىم بارىن سەزەم مەن دە.
اسىلزات ارىستانبەك
يماني نۇر توگىلىپ
كەلبەتىمنەن,
جانىمنان قالاپ الدىم
جىر-مۇنارا.
مەيىرگە مۇقتاج مىناۋ
جەر بەتىنەن,
مەنداعى ادام ىزدەپ
ءجۇرمىن, اعا!
پەندە بوپ اداستىم با پەرىشتەمنەن,
پەردەسىن جاڭا اشتىم با جالعانىمنىڭ؟
كورمەدىم ازايعانىن مەن ىشكەننەن,
قۇنانباي بالاسىنان قالعان ۋدىڭ...
ولەڭ بوپ كوز الدىمنان كوشتى جالعان,
كوڭىلدىڭ تازارمادى توتى دا ءالى.
ارزۋ مەن تىلەگىمدى ەستىگەن جان,
جازۋىن جۇرەگىمنىڭ وقىمادى...
قالدىم با الدەكىمنىڭ نالاسىنا,
ەمەس ەم ساعىنىشتى كۇزگە وكپەلى.
...نەگە وسى كوكتەم كەلسە الاسۇرام,
ءبىر باقىت كەلەتىندەي ىزدەپ مەنى؟
سول باقىت كەلە مە دەپ مەن مۇڭايدىم –
كوزىمدە ۇكىلى ءۇمىت ۇلبىرەدى.
ەنەدى ەسىگىمنەن ەندى قاي كۇن –
بۇگىن بە؟ ەرتەڭ بە الدە؟ كىم بىلەدى؟
باقىتگۇل باباش
كوكتەم تۋسا كوپ
ىزدەيتىن قىر گ ۇلىن,
مەنىڭ مۇڭىم تۇسىنگەنگە
نۇرلى مۇڭ.
ايدىنىما اي جۇزدىرگەن
ساتتەردە,
جانارىڭنىڭ
جارىعىنا سۇڭگىدىم.
تاۋقىزى ەدىم باقىتى
شىڭ, باعى اراي,
ەڭسەنى ەزەر ەڭىستەرگە
قاراماي
سايدان قۇلاپ اققان جىلعا نە دەيدى,
قايناربۇلاق باسىنداعى قاراعاي؟
مۇنارتاۋدىڭ ەتەگىندە مۇڭلى ىرعاق,
شولپان تۋار شولپىسىمەن ءتۇندى ۇرلاپ.
اسپانتاۋعا اسىلاتىن سەكىلدى,
جۇلدىزداردىڭ سىرعالارى سىڭعىرلاپ.
جۇلدىزدارعا سەن دە, مەن دە جاقىنبىز,
جارىعىنان جاھۇت تەرىپ جاتىرمىز.
قايناربۇلاق باسىنداعى قاراعاي,
اسپانتاۋدىڭ ەتەگىندە اقىن قىز.
اي دا جالعىز, مەن دە جالعىز, ول جالعىز,
جالعىزدىقتىڭ جىرىن تالاي تولعارمىز.
قايناربۇلاق… قاراعايدىڭ قاسىندا –
قاراشىعى قاراولەڭگە تولعان قىز.
ماقپال مىسا
كوكتەمنىڭ ايى كەلەدى دەي مە؟
ءۇمىتتىمىن عوي وندا مەن.
جانسىزدىڭ ءوزى سەنەدى
كەيدە,
مەن دە ءبىر بۇلاق
بولماق ەم.
كوكتەم كەلەدى!
كوڭىلدەنەمىن,
بويىمنان شىعىپ قىلىق مىڭ.
وزىمنەن ءوزىم جەڭىلگەن ەدىم,
وزگەلەردى دە ۇمىتتىم.
كوكتەمدى اقىن جىرلاسىن وڭدى,
جىلعامەن اققان سۋدى دا.
قالامىم جالعىز سىرلاسىم بولدى,
قۇشتارلىعىمدى ءبىلدى دە.
تىرس ەتكەن تامشى تىلسىم سىر ۇقسام,
مونشاق بوپ جىپكە وتپەگەن.
جۇرەگىمدى الىپ قيىنعا تىقسام,
ءبىر بولار ەدىم كوپپەنەن.
ولەڭ جازامىن «ۋاقىت» دەگەن,
قايتارا الماي تاسقىندى.
قۇلقىندى ارەڭ قۇلاتىپ كەلەم,
اقىلىم ايلاپ اش قىلدى.
«قاسيەت بار» دەر تەگىمدە مەنىڭ,
تىرلىكتە ءتىنتىپ, شوقىسام.
كوكتەم كەلەدى.
...قوڭىلدەنەمىن,
ءبىر اۋىز ولەڭ وقىسام.
سالتانات سماعۇلوۆا
- گۇلدى قويشى... گۇل عوي ەرتەڭ سولادى...
- ءسىزدى قويشى....
(اداستىرار جول ءəلى)
- بۇگىن قاي كۇن؟
- ناۋرىزدىڭ سەگىزى...
- ءبəرى جاقسى
بولادى!
قار جاۋىپ تۇر,
جۇتاڭدىعىن
جاسىرماققا قالانىڭ,
ال مەنىڭ شە؟..
مەندەگى ەسكى جارانىڭ,
بۇگىن تاعى باتقاندىعىن جانىما,
ۇقپادى ەشكىم... ءۇنسىز كەتىپ بارامىن...
ءبىلۋ اۋىر ساعان ول جان بوتەنىن,
قانشاما جىل قايعىمدى ءوزىم كوتەردىم...
العاش رەت گۇلگە... سوسىن... سىزگە دە...
سەلت ەتپەدىم...
بىلمەيم, نەگە ەكەنىن...
گۇلدى ايادىم جازىعى جوق سىيلانعان,
ءسىزدى ايادىم كۇلگەن بولىپ قينالعان.
سوسىن...
سوسىن...
جۇرەگىمدى ايادىم,
جوق باقىتتىڭ بايانىنا يلانعان...
ءبىر تال گ ۇلىن قۇشاقتاعان تىم مۇڭلى,
تاعى ايايسىڭ جول قاراعان قۇربىڭدى.
...ەڭ دۇرىسى شاي ءىشىپ اپ ىپ-ىستىق.
ءتاتتى ۇيقىعا ارناۋ كەرەك بۇل كۇندى.
- گۇلدى قويشى... گۇل عوي ەرتەڭ سولادى...
- ءبىزدى قويشى.... (اداستىرار جول ءəلى)
- بۇگىن قاي كۇن؟
- ناۋرىزدىڭ سەگىزى...
- ءبəرى جاقسى بولادى!
ايجان تاباراكقىزى
كوڭiلiمدەگi كوكتەمدi كۇتكەم...
كۇتكەم...
كەلمەدى.
قۋانىپ قىزىل كويلەگiن كيدi قىز بiتكەن –
جەردەگى.
گۇل وسپەي جاتىپ سەمگەنi,
ساعىنا الماسا – ەشكىمiڭ.
كەش, كۇنiم.
كوكتەم كەلدى دەپ قۋاندى قۇربىم –
كورمەدiم,
ەستiدiم.
كiنالi مەن بە؟
كوكتەم بە؟
كوكتەم عوي...
(ەل سەنەر...)
شىن جازىقتىنىڭ
كiناسi – وزگەدە
ەكەن عوي,
وكپەلەگiسi كەلسە ەگەر.
كوپ گۇلدەر وسپەس
ورنىنا ورتەڭ – قاتەنiڭ.
قاتە ۇعىم,
كوكتەممەن سەزىم كەلمەيدى!
وتكەن ەريدi!
كەشىرiم – جالعىز اتى ونىڭ.
قۇندىز جۇباەۆا