قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى بولدى.
القا وتىرىسىندا ادىلەت ءمينيسترى م.بەكەتاەۆ 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بايانداپ, 2020 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنا ادىلەت ورگاندارىنىڭ الدىنا قويىلعان نەگىزگى مىندەتتەرگە توقتالدى.
ءمينيستردىڭ ءسوز ساپتاۋىنا قاراعاندا, قۇقىق قورعاۋ جانە سوت سالالارىندا ماڭىزدى وزگەرىستەر كۇتىلۋدە. جانە وسى تۇستا ماڭىزدى قۇجاتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكستىڭ قابىلدانۋى بولماق. بيىل ۆولونتەر جىلى بولىپ جاريالاندى. ونىڭ ماقساتى – قوعامنىڭ يگىلىگى ءۇشىن حالىق ساناسىنىڭ ەرىكتى ەڭبەكتى قابىلداۋىنا بايلانىستى ساپالى وزگەرىس جاساۋ, ەرىكتىلەر قىزمەتى مادەنيەتىنىڭ دامۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ. مىنە وسىعان ادىلەت ورگاندارى بارلىق دەڭگەيدە زاڭ قاۋىمداستىقتارىمەن بىرلەسىپ بەلسەندى اتسالىسۋى قاجەت.
ادىلەت ورگاندارىنىڭ جاڭا قۇرىلىمىنا سايكەس (اۋدانارالىق ادىلەت باسقارمالارىن قۇرۋ) ورتالىق اپپارات پەن اۋماقتىق ادىلەت ورگاندارى باسشىلارى جەرگىلىكتى جەرلەردە جۇمىستى ساپالى ۇيىمداستىرۋى قاجەت. وسىعان وراي, جۇمىس بارىسىندا ەشقانداي كەمشىلىككە جانە تۇرعىندار تاراپىنان ەسكەرتۋگە جول بەرىلمەۋى ءتيىس. بۇدان باسقا, قالالىق جانە اۋداندىق ادىلەت باسقارمالارىنىڭ وڭتايلاندىرىلعانىن ەسكەرە وتىرىپ, جەرگىلىكتى جەرلەردە فاكتورلىق-بالدىق شكالاعا نەگىزدەلگەن ەڭبەكاقى تولەۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ كەرەك ەكەنىن ەسكە سالىپ ءوتتى ۆەدومستۆو باسشىسى.
«حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسادى. بۇل رەتتە حالىقپەن ءتيىمدى كەرى بايلانىس ورناتىپ, ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن ساپالى قاراۋ قاجەت. وتىنىشتەردىڭ كوپ بولىگىن اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ قۇرايدى, سوندىقتان وسى باعىتتى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاۋدى تاپسىرامىن. اسىرەسە سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ دەپارتامەنتى رەسپۋبليكالىق جەكە سوت ورىنداۋشىلارى پالاتاسىمەن بىرلەسىپ شاعىمنىڭ سانىن ازايتۋ ماقساتىندا اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ بويىنشا پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ كەشەندى شارالارىن قابىلداسىن, دەدى مينيستر.
اليمەنت ءوندىرىپ الۋ – سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ بويىنشا باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. تۇسەتىن شاعىمداردىڭ جارتىسىنان كوبىن وسىنداي ىستەر قۇرايدى ەكەن. سوندىقتان اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مينيسترلىك «اليمەنت ءوندىرىپ الۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن جاساۋ بويىنشا 30 قادام» ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتىپ, ىسكە اسىرۋدا. بۇل ماسەلەدە جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ قوسىمشا تەتىگىنىڭ ءبىرى – ارنايى قور قۇرۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي, الداعى كەزەڭدە سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ دەپارتامەنتى رەسپۋبليكالىق جەكە سوت ورىنداۋشىلارى پالاتاسىمەن بىرلەسىپ ارنايى قور قۇرۋ جۇمىسىن جانداندىرماق.
وتكەن جىلعى سوت-ساراپتاما, سوت اكتىلەرىن ورىنداۋ جانە مەملەكەتتىڭ م ۇلىكتىك قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا نەگىزگى جۇمىس باعىتتارى بويىنشا سوت-ساراپتاماعا 190 مىڭنان استام ماتەريال تۇسكەن. ورىندالعان ساراپتامالاردىڭ ۇلەسى 96%-دان اسقان. بۇل رەتتە, ورىندالماي قايتارىلعان ماتەريالدار سانى ايتارلىقتاي قىسقارىپ, (2019 ج. – 2 238, 2018 ج. – 3 014) قايتالاما ساراپتامالار سانى 11%-عا ازايعان (257-دەن 229-عا – دەيىن, ونىڭ 153-ءى راستالعان, 30-ى راستالعان جوق, 26-ى ءىشىنارا راستالعان). سونداي-اق 2019 جىلى اقىلى قىزمەت بويىنشا وسىمگە قول جەتكىزىلگەن. جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 386 ملن تەڭگە كولەمىندە اقىلى قىزمەتتەر كورسەتىلگەن (2019 ج. – 386 ملن تەڭگە, 2018 جىلعا قاراعاندا 18%-عا كوپ – 326 ملن تەڭگە).
سول سياقتى حالىقپەن جۇمىس ىستەۋدە ەسەپتىك كەزەڭدە بارلىعى 383 ءوتىنىش تۇسكەن. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 25%-عا ارتىق (2018 ج. – 306 ءوتىنىش). الايدا ارىزداردىڭ باسىم بولىگى ءوزىنىڭ راستاۋىن تاپپاعان. تەكسەرۋ بارىسىندا تەك 6 ءوتىنىش راستالعان. قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا 16 قىزمەتكەر تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. سونىمەن قاتار جەكە ساراپشىلاردىڭ رەسپۋبليكالىق پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, ليتسەنزيا نەگىزىندە قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن سوت ساراپشىلاردىڭ بەرگەن قورىتىندىلارىنا 157 ءوتىنىش قارالىپ, ونىڭ 15-ءى ءوز راستاۋىن تاۋىپتى. باسىم بولىگى, ياعني 142-ءسى راستالماعان. راستالعان شاعىمداردىڭ نەگىزىندە 2 ليتسەنزيا توقتاتىلعان.