تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلباسىمىزدىڭ تارازعا الدەنەشە مارتە جولى ءتۇسىپتى. كيەلى دە قاسيەتتى اۋليەاتا جەرىنىڭ وزگەشە ءبىر قۇدىرەت-كۇشى بار شىعار-اۋ. «بىتەر ءىستىڭ باسىنا, جاقسى كەلەر قاسىنا» دەگەندەي-اق, ول كەزدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ كۇنگەي ولكەگە ءاربىر ساپارى وركەندى وزگەرىستەرمەن تۇسپا-تۇس كەلەتىن-ءدى.
ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى كونە تارازعا ءوزىنىڭ ەجەلگى اتى قايتارىلۋى, تارازدىڭ 2000 جىلدىق مەرەيتويى اتالىپ ءوتۋى, امانكەلدى گاز كەنىشىنىڭ العاشقى الاۋى جاعىلۋى, ءزىلزالادان اجەپتاۋىر زارداپ شەككەن قۇلان وڭىرىندە ءبىر-اق جاز ىشىندە جاڭا قالاشىقتىڭ پايدا بولۋى, تارازدا «استانا» شاعىن اۋدانىنىڭ ىسكە قوسىلۋى, تاعى باسقالارى, تىكەلەي ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەنى دە ەستە. ەلباسىنىڭ جايدان-جاي جولى تۇسە بەرمەيتىنى بەلگىلى. ءار كەلىسىندە وبلىسىمىزدىڭ تاريحىنا جاڭا بەتتەر قوسىپ كەتەدى. ءاربىر ساپارىنان جىل كەلگەندەي جاڭالىق سەزىنەتىنىمىز شە... ءاربىر كەلىپ-قايتۋى ساپارى سوڭىندا سوقالانىپ, ء«ىز» قالىپ وتىرادى. تارازدىڭ ءوڭى جاۋھارداي جايناپ, توتى قۇستاي تارانىپ, تۇلەپ, تۇرلەنىپ سالا بەرەدى. سودان با, كوڭىلدە ەلباسى ءبىزدىڭ وڭىرگە جىلىنا ءبىر مارتە ات باسىن بۇرىپ تۇرسا عوي دەيتىن پەندەشىلىك اڭسار قىلاڭ بەرىپ قالاتىنى بار.
كەزدەيسوقتىق پا, الدە اللانىڭ ماعان بۇيىرتقان نەسىبەسى وسى ما, ەلباسىن جاقىننان, ءتىپتى قولسوزىم عانا جەردەن كورىپ, لەبىزىن ەستۋدىڭ ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە ورايى كەلىپتى. ونداعان جىل بويى ەلباسىن تارازعا كەلگەنىندە, اۋە ۇشاعى تراپىنان ءتۇسىپ, اۋەجايعا تابانى تيگەنىندە العاش قارسى العان جامبىل جۇرتشىلىعى وكىلدەرىنىڭ از عانا شوعىرى – وتىز شاقتى ادامنىڭ قاتارىندا مەن دە بولعان ەكەنمىن. وبلىستىڭ باس گازەتى «اق جولدىڭ» رەپورتەرى رەتىندە. قارسى الۋ ءراسىمىنىڭ وسى باستاپقى بولىگى نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, رەداكتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىشىندە ىلعي مەنىڭ ۇلەسىمە ءتيىپتى دە وتىرىپتى. بۇل كەيىننەن بۇلجىماس «كۇنكەستەمە» دە اينالعانداي بولدى. جۋرناليستەردىڭ قالاي بولعاندا دا ەلباسىنىڭ كەز كەلگەن رەسمي ساپارىن بۇگە-شىگەسىنە شەيىن جازىپ كورسەتىپ, ەلگە جەتكىزۋى قاجەت. مۇنداي مانداتتىڭ بىزگە جۇكتەلگەنىنىڭ ءوزى – ۇلكەن مارتەبە. قالاي ايتساق تا ءجۋرناليستىڭ باسقا ماماندىق يەلەرىنە قاراعاندا باعى باسىم عوي!
ءار نارسەنىڭ باستالۋى قيىن. ەلباسىنىڭ اۋليەاتا جەرىنە «ال» دەپ اياق باسقان ءساتىن جازىپ كورسەتۋ دە سونداي. مەملەكەت باسشىسىمەن قول الىسىپ, تىلدەسىپ قالۋ دا ونە بويى مۇمكىن بولا بەرمەيدى, ارينە. دەگەنمەن, سول ءبىر قىسقا عانا الىم-بەرىم ۋاقىتتىڭ وزىندە ەلباسىمەن بىرگە ەلگە كەلگەن باسقا دا مارتەبەلى مەيماندار كىمدەر, جالپى قارسى الۋ ءراسىمى بارىسىندا نە جونىندە اڭگىمە بولدى – ءبارى-ءبارى سول ساتىندە-اق كوڭىل كۇندەلىگىنە قاتتالىپ ۇلگەرۋى ءتيىس. سوڭىنان ەلباسىنىڭ رەسمي ساپارىنان جازىلار ەسەپتىڭ گازەتكە جاريالاناردا تىزگىنۇستارى دا ءوزىڭسىڭ, بۇل كۇنگى ماقالانىڭ مەيلىنشە اسقاق رۋحپەن باستالۋى, وندا ساپار ماقساتىنىڭ ۇعىنىقتى تۇردە ناقتىلانىپ بەرىلۋى, ول ەندى سەنىڭ شەبەرلىگىڭە بايلانىستى.
ەلباسىن «اۋليەاتا» اۋەجايى باسىنان قارسى الۋعا, ادەتتە, وبلىستىڭ قوس گازەتى اتىنان ارىپتەستەرىم گ.اسانوۆا, ۆ.سۋتۋلوۆ, ۆ.موستوۆىح جانە مەن كەلەتىنبىز. مۇندايدا مەن ءوزىم پرەزيدەنتتىڭ قولىن الىپ قالۋدى ارماندايتىنمىن. ال مۇنىڭ ىلۋدە بىرەۋدىڭ بولماسا, اركىمنىڭ پەشەنەسىنە بۇيىرا بەرمەيتىن باقپەن تەڭ ەكەنى بەلگىلى. اقىرى مۇنىڭ دا ءساتى ءتۇستى-اۋ. بۇل نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ 1998 جىلدىڭ قاراشا ايىندا كەزەكتى پرەزيدەنت سايلاۋى الدىندا ەلمەن جۇزدەسۋگە كەلۋىمەن تۇسپا-تۇس شىقتى. ەلباسىنىڭ بۇل جولعى رەسمي ساپارى بارىسىندا جۋرناليستەردىڭ از شوعىرىمەن (ونىڭ ىشىندە ءوزىم دە بارمىن) قول الىسىپ سالەمدەسۋىنە ۋاقىتى بولدى. ويتكەنى ەلباسى باستاعان ۇكىمەت ادامدارىنىڭ, بىرقاتار رەسپۋبليكالىق باق جۋرناليستەرىنىڭ ۇشاقپەن ۇشىپ شىققان كورشىلەس مەملەكەتتىڭ باسشىسىن وسى اۋەجايدا از-كەم كۇتۋىنە تۋرا كەلگەن-ءدى. جۋرناليستەرمەن قىسقا عانا ءتىل قاتىسىپ, الاڭنىڭ كەلەسى بەتىنە وتكەن ەلباسى توبىمەن بىرگە بولعان (ارامىزدى نەبارى 4-5 مەتر عانا ءبولىپ تۇردى) سول ءبىر ءسات جادىما وشپەستەي جازىلىپ قالدى. ءبىز تۇرعان جەردەن ەلباسىنىڭ جيناقى تۇلعاسى انىق كورىنىپ تۇردى. ءوزىن اسا بايىپتى ۇستاۋى, شىم-شىم ىزعاردى دا ەلەي قويماي جاعاسىن ءسال كوتەرىپ, ءجۇزى الاۋلاپ قولىن قالتاسىنا سالعان كۇيى قيىر الىس كوكجيەككە كوز جىبەرىپ تۇرعانى... ەل-جۇرتىنىڭ الداعى بولاشاعىنا الاڭداپ, ءتۇپسىز ويعا بەرىلگەنى سەكىلدى كورىنىپ كەتتى.
شىنىندا دا سول كەزدەن بەرى ەلدە, ونىڭ ىشىندە وبلىسىمىزدا قانشاما وزگەرىس بولدى, قانشاما يگىلىكتى ءىس جۇزەگە اسىرىلدى.ءتىپتى تىزبەلەپ شىعۋدىڭ ءوزى قيىن. بارلىعى دا سول ءبىر سىن ءساتى بولعان كەزەڭنەن باستاۋ العانى انىق قوي. قۇدايعا شۇكىر دەيىك, ەل ەلدىگىن جاسادى, جارقىن كەلەشەككە تۋرا باستايتىن ناعىز كوشباسشىنى تاڭداي ءبىلدى. مەنىڭ كوڭىلىمدى مارقايتقانى دا – سول! باق وكىلدەرىنىڭ ۇركەردەي عانا توبىنىڭ – ءبىزدىڭ سول ساتتەن باستاپ ەلباسىمەن ويىمىز, ءدىلىمىز, ارمان-ماقساتىمىز دا بىتە قايناسىپ كەتكەندەي. ءبىز... ەلباسىمەن قاشاندا بىرگەمىز!
بايماحانبەت احمەت,
جۋرناليست
تاراز