تالاي تانىمال تۇلعالار توقتاپ وتكەن قىزىلكوپىر ەلدى مەكەنىندە جوڭعارلارعا قارسى شەشۋشى شايقاستاردا اسقان ەرلىگىمەن ەرەكشەلەنگەن تۇمەنباسى تىلەۋكە باتىردىڭ 325 جىلدىعىنا وراي ەسكەرتكىش اشىلدى.
سىرگەلى تىلەۋكە (قاراباتىر) باتىر 1694 جىلى قاراتاۋدىڭ كۇنگەي بەتكەيىندەگى قوستۇرادان باستاۋ الاتىن بوگەن وزەنىنىڭ بويىندا دۇنيەگە كەلگەن. باتىر تۋرالى دەرەك كوپ. باستاۋى بۇقار جىراۋدىڭ جىرلارىنان تابىلادى. ودان بەرىدە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ «دارابوز» تاريحي رومانىندا كورىنىس بەرەدى. اتالعان اۆتوردىڭ «ابىلاي حاننىڭ سوڭعى باتىرى» اتتى پوۆەسىندە دە سىرگەلى تىلەۋكە باتىر جايىندا ءبىرشاما ايتىلادى.
مىنە, وسى باھادۇرگە كىندىگىنەن تاراعان ۇرپاقتارى قىزىلكوپىر ەلدى مەكەنى جانىنان الىپ ەسكەرتكىش تۇرعىزىپتى. ءسوز رەتى كەلگەندە ايتا كەتەيىك, ەسكەرتكىشتىڭ تۇعىرى – 10 مەتر. ال ەسكەرتكىشتىڭ ءوزى 5 مەتردى قۇرايدى. سونادايدان ايبارلانىپ كورىنەتىن ەڭسەلى ەسكەرتكىش كىمنىڭ بويىنا بولسىن جاۋىنگەرلىك رۋح سىيلايدى.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋىنا وراي مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ورىنباي راحمانبەرديەۆ كىرىسپە ءسوز سويلەپ, سالتاناتتى جيىندى اشىق دەپ جاريالادى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, سىرگەلى تىلەۋكە باتىردىڭ ۇرپاعى اناربەك ورمان بايانداما جاسادى. وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى قايرات بالابيەۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, وبلىس اكىمىنىڭ سالەمىن جەتكىزدى.
ءدۇبىرلى جيىنعا رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قوناقتار كوپ جينالدى. سولاردىڭ اراسىندا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلى قابدەش ءجۇمادىلوۆ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تالاس وماربەكوۆ, تاعى باسقالاردىڭ رۋحاني ساباقتاستىق, جاستاردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ, تاريح تەرەڭىنەن تاعىلىم تارتۋ, بابالار اماناتىنا ادال بولۋ تۋرالى تولعامدارى جينالعاندارعا ۇلكەن وي سالعانى انىق.
ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ سالتاناتىنان سوڭ تويشىل قاۋىم دالا ساحناسى الدىنا جينالدى. مۇندا سىرگەلى تىلەۋكە باتىردىڭ جاۋىنگەرلىك جورىق جولدارىنان تەاترلاندىرىلعان كورىنىس قويىلىپ, سوڭى كونتسەرتكە ۇلاستى. جالپى, بۇل كۇنى جەلتيمەس جازىعى دۇبىرگە بولەنىپ جاتتى. قازاقتىڭ ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار ۇيىمداستىرىلدى.
جاعالاي تىگىلگەن اقشاڭقان كيىز ۇيلەردەگى داستارقان باسىندا باتىر بابا رۋحىنا قۇران باعىشتاپ, باتا جاساعان جۇرتشىلىق سالتاناتتى ءساتتىڭ جان تەبىرەنتەرلىك تۇستارى مول بولعانىن ايتىپ تاراستى...
سابىربەك ولجاباي
تۇركىستان وبلىسى