دومبىرا السا ءانشى, دوپ ويناسا سپورتشى بولىپ كەتەتىن جاراتىلىسىنان جان-جاقتى جاندار اينالاسىنا قاشاندا ارداقتى. ابىرويى دا اسقاق, بەدەلى دە بيىك. اۋدان تۇگىلى اۋماعىنا, ورتا تۇگىلى وبلىسىنا تانىمال وسىنداي كەيىپكەرلەردى كەزدەستىرۋ قيىن ەمەس. بولمىس-ءبىتىمى, تۇلعا-تۇرپاتى كەلىسكەن ءون بويى ونەرگە, سىمباتى سپورتقا بەيىم جانداردى قۇربىلارى قۇرمەتتەپ, اعايىنى ارداقتاپ, قورشاعان ورتاسى قولىنان كەلگەنشە الپەشتەپ, اسپەتتەپ جۇرەتىنىن كورەسىز. ونىڭ ءبارى ادام بويىنا بىتكەن قابىلەت پەن قاسيەت دەگەن ەرەكشە ەكى ۇعىمنىڭ ۇشتاسۋىنان تۋعان بىرەگەي دۇنيە. سونداي سوقپاقتى جاساپ, كوپشىلىكتىڭ كوزايىمىنا اينالىپ ۇلگەرگەن ۇمىتكەرلەرگە ءبىزدىڭ قازاق «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەپ تاريحي تاڭبا بولارلىقتاي مارتەبەلى ءمور باسقان. باياناۋىلدىڭ باۋىرىنان, جاياۋ مۇسانىڭ اۋىلىنان شىققان سەرىكبولسىن دۇيسەمباي دا ءبىر بويىنا قانشاما قابىلەت دارىعان دارىندى جاس ازاماتتاردىڭ ءبىرى.
ونىڭ دارىندىلىعىن ايتقان كەزدە ەڭ ءبىرىنشى وقۋشى سەرىكبولسىننىڭ وبرازىنا كوز جۇگىرتۋ كەرەك. العاشقى ءبىلىمدى اۋىلدىق مەكتەپتەن العان اقىننىڭ بالدىرعان جىرلارى دا وسى تۇستا تۇساۋىن كەستى. جازبا پوەزيانىڭ جالىنا جارماسا ءمىنىپ, قارا ولەڭگە قامشى باسقاندا ول 11-12 جاستاعى بالا بولاتىن. بالامىن دەمەي بالعىن جىرعا قارماق سالىپ, ءون بويىنداعى ولەڭ ولكەسىنەن ءسابي سالەمىن جولداپ جاتتى. نارەستە جۇرەگىندەگى اقىندىق نامىس پەن ۇشقىر قيالى ۇشتاسىپ, بالاپان جىرلارعا باسپالداق بولدى. اۋىلداستارى دا, باۋىرلاستارى دا العىر سەرىكبولسىننان اقىن شىعاتىنىنا كۇماندانعان جوق. كەرىسىنشە, كەلىستى جىرلارىنا جەمىستى عۇمىر تىلەدى. اتانىڭ باتاسىمەن, اكەنىڭ تىلەگىمەن, انانىڭ جۇرەگىمەن اۋىلىنان قالاعا اقىن بولىپ اتتانعان سەرگەك سەزىمدى سەرىكبولسىننىڭ پوەزيا پاتشالىعىنا ساپارى وسىلاي باستالعان بولاتىن. باياناۋىل اۋدانى, جاڭا تىلەك اۋىلى باقىت حايداروۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ 6-سىنىبىنان سوڭ, پاۆلودار قالاسىنداعى ى.التىنسارين اتىنداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان گيمنازيا-ينتەرناتىنا اۋىستى.
قالاعا قادام باسقان جەتىنشى سىنىپتاعى جەتكىنشەكتىڭ تالابى دا, تالعامى دا بولەك ەدى. سەرىكبولسىننىڭ باعىتىنا باعدارشام بولىپ, قاناتىنىڭ استىنا العان قامقورشى اعالارى مەن ۇلاعاتتى ۇستازدارى از بولعان جوق. رەسپۋبليكاعا اتى ءمالىم ى.التىنسارين اتىنداعى التىن ۇيا تالاي شاكىرتتەردىڭ توماعاسىن سىپىرىپ, توپقا قوسىپ جۇرگەن بىلىكتى ءبىلىم ورداسى. ايتىسقا باپتاعان ۇستازى, بەلگىلى اقىن اسىعات تۇرعانبەك شاكىرتىنىڭ 10-سىنىبىندا-اق شىمىر شۋماقتى, قالىڭ بوياۋلى ولەڭدەر توپتاماسىن شىعارعانىن ايتادى. زەيىندى دە زەرەك وقۋشى وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق ءتۇرلى ادەبي وقۋلار, اقىندار ايتىسىنىڭ باستى جۇلدەلەرىن قانجىعاعا بايلادى.
ايتۋلى ايتىستاردان تالاي جۇلدەنى تاقىمداعان اسىعات تۇرعانبەك بۇگىندە پاۆلودار وڭىرىندەگى «جەلدىرمە» اقىندار مەكتەبىنىڭ جەتەكشىسى.
حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى پاۆلودار وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ارمان قاني سەرىكبولسىن دۇيسەمبايدىڭ بالعىن جىرلارىنا باتا بەرىپ, اقىندىق قادامىن اعالىق قامقورلىقپەن قاداعالاپ وتىراتىن. «سەرىكبولسىننىڭ ولەڭ ولكەسىنە ءىز سالا باستاعان كەزىندەگى تىرناقالدى تۋىندىلارىنىڭ وزىندە سونى وي ورىمدەرى مەن ايشىقتى ورنەكتەر ءجيى ۇشىراسادى. كەيىنگى تۋىندىلارىندا ءبىرتۇتاس دۇنيەنىڭ شىنايى بولمىس-ءبىتىمىن ءبىر-بىرىمەن ۇيلەسىم تاپقان سان الۋان بوياۋمەن بەينەلەنەدى» دەدى ارمان قاني.
ەندى عىلىم جولىنداعى سەرىكبولسىنمەن تانىسا وتىرايىق.
«مەن 7-سىنىپتا قولىما دومبىرا الىپ, ونەر ساحناسىندا ايتىسۋدى باستادىم. سەنىڭ جولىڭ ايتىس ەمەس, پوەزيا دەيتىندەرگە قاراماستان, ايتىستان رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە باس جۇلدەلەر الىپ, تۇڭعىش پوەزيا كىتابىمدى دا مەكتەپ كەزىندە جارىققا شىعارعان ەدىم. مەكتەپ قابىرعاسىندا ايتىسىپ ءجۇرىپ, ماتەماتيكالىق سىنىپقا اۋىستىم. كەي مۇعالىمدەر مەنەن «ماتەماتيك» شىعاتىنىنا كۇمانداندى. ايتىسكەر دوستارىمنىڭ ىشىنەن ء«ومىر بويى ەسەپ شىعارىپ وتەسىڭ بە» دەپ قاراعاندارى دا بولدى. الايدا, ءبىر جىل دايىندىق ىشىندە گيمنازيا تاريحىندا بولماعان وليمپيادالىق جەتىستىكتەرگە جەتتىم. سول ۋاقىتقا دەيىن نەمىس ءتىلىن وقىپ كەلسەم دە, 10-سىنىپتا اعىلشىن ءتىلىن نولدەن باستاپ ۇيرەنىپ, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە ءتۇستىم. ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا رەپەتيتورلىق جۇمىسىمدى «ۇساق-تۇيەككە» تەڭەپ, اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنان اسا الماي جۇرگەن ستۋدەنتتەر دە بولدى. بىراق وقۋشىلارىم حالىقارالىق دەڭگەيلەردەگى وليمپيادالاردان توپ جاردى. سول كەزدە العاش رەت ماتەماتيكادان نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنە تۇسۋشىلەرگە ارنالعان قوسىمشا وقۋلىقتار شىعاردىم», دەيدى س.دۇيسەمباي.
اقىن سەرىكبولسىن مەن ماتەماتيك سەرىكبولسىننىڭ ايىرماشىلىعى تەك ولەڭ شىعارۋ مەن ەسەپ شىعارۋدا ما؟ جوق, ولاي ەمەس. بۇل جەردە تالانتتى جىگىتتىڭ تاباندىلىعى مەن ىلگەرى ىزدەنىسىن ايتۋىمىز كەرەك. سەبەبى وسىنداي ادامداردى كورگەندە كوبىسى «ەكى كەمەنىڭ قۇيرىعىن ۇستاعان سۋعا كەتەدى» دەپ بولماشى بولجامدار جاساپ جاتادى. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز بولسا قوس سالانى ۇستاسا دا ەكەۋىنەن دە جوعارى ناتيجە كورسەتىپ ۇلگەرگەن. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى, ماتەماتيكا ماگيسترى, دوكتورانت سەرىكبولسىن قازىر ساۋد ارابياسىنداعى KAUST ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الىپ جاتىر. ونىڭ ايتۋىنشا, KAUST (King Abdullah University of Science and Technology) قىزىل تەڭىز جاعاسىندا ورنالاسقان جابىق قالاشىق, كامپۋس. بۇل قالاشىقتا تەك ۋنيۆەرسيتەتكە قاتىسى بار ادامدار (ستۋدەنتتەر, پروفەسسورلار جانە عىلىمي قىزمەتكەرلەر) تۇرادى ەكەن. بارلىعى شامامەن 1000 ستۋدەنت. ال بيۋدجەتى 20 ملرد دوللار, ال كۇندىك شىعىنى شامامەن 2 ملن دوللار. ستۋدەنتتەردىڭ تۇراتىن ۇيلەرى – تاۋنحاۋستار (ەكى قاباتتى پاتەرلەر). كامپۋس ىشىندە شاعىن اۆتوبۋستار, مەديتسينا, سپورت ورتالىقتارى دا تەگىن. جۇمىس ۋاقىتى دا ەركىن ەكەن.
«قاسيەتتى مەككە مەن مەدينانىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان وقۋ ورنىنا «اياعىمدى سالبىراتىپ» تۇسىرە سالعان اللاعا مىڭ دا ءبىر شۇكىر. ءبىر ءوزىنىڭ بيۋدجەتى بۇكىل استانا قالاسىنىڭ بيۋدجەتىنەن 6 ەسە ارتىق بۇل ۋنيۆەرسيتەتتە وقۋ كوپ ادامنىڭ ارمانى شىعار. قازىر «قولدانبالى ماتەماتيكا جانە كومپيۋتەرلىك عىلىمدار» ماماندىعى بويىنشا ماگيستراتۋرانى اياقتادىم. ەندى دوكتورانتۋرادا وقىپ جاتىرمىن. شەتتە جۇرسەم دە Youtube جەلىسىندە SerAi Academy ارنامدى اشىپ, 2500-گە جۋىق وقۋشىعا تەگىن ءبىلىم بەرىپ ءجۇرمىن. ءار ەسەپتى 6000-7000 وقۋشى كورەدى. بىردە اياتجان احمەتجان ۇلى: «شەتەلدە ءجۇرىپ قانشا مىقتى, ساپالى ءبىلىم الساڭ دا, ونىڭ ءنارىن قازاق بالالارىنا بەرۋىڭ كەرەك» دەپ ەسكەرتىپ ەدى. سوندىقتان شەتتە ءجۇرىپ, شەتەلدىك ستۋدەنتتەرگە ساباق بەرىپ جۇرسەك تە (Teaching Assistant), باستى ماقسات – قازاق ەلىندەگى عىلىمدى, اسىرەسە تەحنيكالىق, ماتەماتيكالىق جاعىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ. ءاربىر عالىمنىڭ ماقساتى ءوزى اينالىسىپ جۇرگەن سالاسىندا ءبىر جاڭالىق اشۋ نەمەسە جاڭا يننوۆاتسيا جاساپ شىعارۋ بولادى. مەنىكى دە, قولدانبالى ماتەماتيكا عىلىمىندا ينجەنەريا-تەحنولوگيا سالاسىندا قولدانىلاتىن ءبىر جاڭا مودەل جاساۋ. ءارى قازىرگى عىلىمدى ودان سايىن دامىتۋ. سول ءۇشىن دە قازىرگى تاڭدا ەۋروپالىق, امەريكالىق عالىمدارمەن تاجىريبە الماسىپ, ءجيى كەزدەسىپ تۇرامىز جانە شەتەلدەردەن الىپ جۇرگەن ءبىلىمىمدى قازاقتىڭ قاراكوز بالالارىنا جەتكىزىپ, ولاردىڭ زاماناۋي الەم كوشىنەن قالماعان ۇرپاق بولىپ قالىپتاسۋىنا ءوز سەپتىگىمدى تيگىزگىم كەلەدى», دەيدى سەرىكبولسىن دۇيسەمباي.
الاقانداي اۋىلدان شىعىپ, الاتاۋداي بيىكتى باعىندىرىپ ۇلگەرگەن كەيىپكەرىمىز سەرىكبولسىننىڭ ۇقىپتىلىعىنا, ۇلتجاندىلىعىنا ەرەكشە ءتانتى بولدىق. شەكارا اسىپ, شەتەلگە بارىپ جيناعان شەبەرلىگىن قازاق بالاسىنىڭ بولاشاعىنا ارنايمىن دەگەن تاماشا تالپىنىسىنا تابىس تىلەيمىز.