ءتۇرلى ۇجىمداردا قىزمەتكەرلەر اراسىندا قالىپتاساتىن قارىم-قاتىناستار ءارتۇرلى بولادى. كەي جەرلەردە ول جايلى, ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قيماس جاناشىرلىعى قالىپتاسسا, تاعى ءبىر جەرلەردە ول قيىنداپ, نەشە ءتۇرلى قىساستىقتار قولدان تۋىپ جاتادى.
كۇندەلىكتى ومىردە بايقامايمىز, ۇجىمداعى ادامدار اراسىنداعى قاتىناس نەگىزىنەن باسقارۋشىلاردىڭ ءىلتيپاتى مەن پەيىلىنە بايلانىستى بولادى. كەڭپەيىلدى باسشى بولىپ, ادامگەرشىلىگى زور بولسا, باعىنىشتىلارىنا دا سونداي مىنەز قالىپتاسىپ, اينالانىڭ بارىندە جاعىمدى, جايلى قاتىناس ورنايدى. ونداي جەردەگى ادامدار كوڭىلدى, جۇمىسقا دا ىنتاسى زور بولادى. وسىنداي مىنەز جاپپاي قالىپتاسقاندىقتان, ەڭبەكتىڭ جەتىستىكتەرى دە زور بولادى.
ءوزىمىزدىڭ ومىرىمىزدە كورگەن سونداي باسشىنىڭ ءبىرى تۋرالى ايتا كەتكىمىز كەلىپ وتىر.
كەزىندە قىزىلجار قالاسىندا بۇكىلوداقتىق ابىرويى بار «سويۋزتسەلينۆود» دەگەن اۋىز سۋ تارتاتىن ترەست بولدى. ونى ءبىرىنشى كۇنىنەن قۇرىپ, جيىرما بەس جىل باسقارعان قازاقتىڭ نارقاسقا ازاماتى – قاتتاي بەكتاس ۇلى كەنشىنباەۆ مارقۇم ەدى. ترەست جالعىز قازاقستان ەمەس, ءبىر شەتى قاپ تاۋى, ورتالىق ازيا ەلدى مەكەندەرىنە دەيىن 16 مىڭ شاقىرىمنىڭ قۇبىرىن تارتىپ, گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا دا ەنگەن. جالعىز سۋ قۇبىرىن عانا ەمەس بۇل ترەست پەتروپاۆل قالاسىندا جۇزدەگەن تۇرعىن ۇيلەر, الەۋمەتتىك نىساندار تۇرعىزدى. ەگەر قاتتاي اعانىڭ ورنىندا باسقا ءبىر ۇلتتىڭ ادامى بولسا ول ەڭبەك ەرى اتاعىن دا, ءتىپتى لەنيندىك سىيلىقتى دا العان بولار ەدى. امال نە, ول جىلدارى قازاق باسشىلارىنا دەگەن سالقىن كوزقاراس ورىستەپ تۇرعان. اسىرەسە, ءبىزدىڭ سولتۇستىكتە قيىن ەدى عوي. سوندىقتان ونى قۇرمەتتەۋ تەك ءتورت رەت وردەن بەرۋمەن عانا شەكتەلگەن. ءتىپتى ورنىنا قىزىققاندار دا كوپ بولعانىن بىلەمىز, بىراق اعامىز «قۇرىعىنا قىلاۋ سالدىرماي» دەگەندەي 25 جىل ءبىر ورنىندا وتىرا الدى. ءسويتىپ قازاق ازاماتىنىڭ ينجەنەرلىك اقىل-ويى دا باسقالاردان كەم ەمەس ەكەنىن دالەلدەپ بەرگەن.
ءبىزدىڭ بۇل جەردە ايتايىن دەگەنىمىز قاتتاي كەنشىنباەۆتىڭ ەڭبەگى ەمەس, ۇجىمىندا قالىپتاستىرا بىلگەن ادامگەرشىلىك احۋال ەدى. ترەستىڭ داۋىرلەپ تۇرعان جىلدارىندا وعان بارعان ءاربىر ادام ءوزىنىڭ قادىرىن سەزىنىپ, مارقايىپ قالاتىن. ويتكەنى باستىقتىڭ ىلتيپاتىمەن قالىپتاسقان تارتىپتەن بارلىق قىزمەتكەرلەر سىپايى, كەز كەلگەن ادامعا قۇراق ۇشىپ, جىلى قاباق تانىتاتىن. كەلگەن جان بىردەن ادامگەرشىلىك جىلىلىقتى سەزىنەتىن.
ول كەزدەگى كاسىپورىندار ادامدى, ونىڭ قاسيەتى مەن قادىرىن ەكىنشى ورىنعا سىرىپ, ءبىرىنشى ورىنعا جوسپاردى ورىنداۋ ماقساتىن العا قوياتىن ەدى عوي. قايتسە دە جوسپاردان قالىپ قويماۋ, ونى ۋاقىتىندا ورىنداۋ مىندەت بولاتىن. بارلىق قۇرمەت, سىياقى, ءتىپتى ەڭبەكاقى دا سوعان بايلانىپ قالعان. ەگەر جوسپار ورىندالماسا سونىڭ ءبارى ادىرا بولىپ, ماقتاۋدان, قۇرمەتتەۋدەن قاعىلاسىڭ. تەك جوسپاردى ورىنداعاندا عانا جاقسى باستىق, جاقسى قىزمەتكەر, جاقسى مامان اتاناسىڭ. باسقا دۇنيە كوزگە ىلىنبەيدى. وسىندايعا باسى-بويىمەن بەرىلىپ كەتكەن باستىقتار ادامگەرشىلىك قاتىناستاردى, سىپايىلىقتى قايتسىن. بارلىق اقىل-ويىن, كۇش-جىگەرىن جوسپاردى ورىنداۋعا باعىتتاپ, اششى داۋىستارى دا شىعىپ جاتاتىن.
تەك كەنشىنباەۆ سياقتى تەكتى, اسىل ادامدار عانا ادامگەرشىلىكتى العا قويا بىلگەن ەدى. كورگەندى ادام كولدەنەڭ سوزگە بارماي, تەك اقىل-ويمەن, ءبىلىم-بىلىكپەن عانا جول تاباتىن. سونىڭ وزىمەن ول تاۋداي قيىندىقتاردى ەركىن ەڭسەرىپ, كاسىپورنى ۇنەمى الدا جۇرەتىن. ءارى جوسپاردى ورىنداپ, ءارى ادامگەرشىلىكتى ساقتاپ, ءتىپتى ونى بارلىق ۇجىمىنا دا ەگە بىلگەن ول سول زامانداعى ايرىقشا جان ەدى.
اعانىڭ ءوزى دە سونداي قاراپايىم بولاتىن. بىردە ء«وزىڭىز تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى, ءسىز فەنومەن ادامسىز عوي» دەگەنىمدە, ول جىميىپ ك ۇلىپ, كەيىن ايتارمىن دەپ اڭگىمەنى باسقا تاقىرىپقا اينالدىرىپ جىبەرگەن ەدى.
سۋىرىلعان شەشەن دە ەمەس ەكەنىن كورگەنبىز. مىنبەردەن سويلەگەندە داۋىسى قارلىعىپ, تاماعىن ءجيى كەنەپ تۇراتىن. كوسەمدىك كورەگەندىگى دە كوزگە تۇسكەن ەمەس. تەك ونىڭ ىشكى جان دۇنيەسىنىڭ قۋاتى كۇشتى بولعان سياقتى. سونىمەن بىرگە ول ءوز ماماندىعىن جەتىك مەڭگەرگەن ەدى. ەگەر ول اياعىن ءسال عانا شالىس باسقان بولسا يتەرىپ قالۋعا دايىن تۇرعاندار ول كەزدە كوپ بولاتىن. اۋقىمدى ويلاي بىلەتىن وي-جۇيەسى دە ءوزى اتقارعان الىپ ىستەردى ەركىن مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرگەن بولۋى كەرەك. ترەستىڭ تابىسى جىل وتكەن سايىن ارتىپ, ونىڭ دەمەۋشىلىك قارىمى ارتا بەرگەن.
جۋىردا ءبىر تانىسىم: «سەن بىلەسىڭ بە, ءبىزدىڭ وبلىستا ەڭ العاشقى «دجيپ» ماشيناسىن كەنشىنباەۆ الدى عوي. ميلليونەر كەڭشاردىڭ ديرەكتورى نەمىس پال ودان كەيىن العان», دەدى. وسىنى ەستىگەندە «قايران قاتتاي اعاي-اي, ءسىز بۇل جەردە دە قازاقتىڭ نامىسىن قولدان بەرمەگەن ەكەنسىز-اۋ» دەپ مەن تەبىرەنىپ قالدىم.
قازىر «تابىستى ليدەردىڭ» قانداي قاسيەتتەرى بولۋ كەرەك دەگەن ساۋالعا ينتەرنەت بەتىندە جۇزدەگەن جاۋاپتار جۇرەدى. سونىڭ بىرىندە كوشباسشىنىڭ ەڭ باستى قاسيەتى – جۇمىستان تىس ۋاقىتتا باعىنىشتىلارمەن جىلى, دوستىق قاتىناس ورناتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن جازادى. قاتتاي اعانىڭ قولاستىندا ىستەگەندەر دە ونىڭ ۇجىممەن بىرگە بولىپ, ءجيى-ءجيى تابيعات اياسىنا شىعىپ تۇراتىندارىن جازادى. سوندايدا اعامىز باعىنىشتىلارىنىڭ تۇرمىستىق حال-احۋالدارىن سۇراپ, جاقىن اڭگىمەلەسىپ, قيىنشىلىق كورىپ جۇرگەندەرگە مىندەتتى تۇردە كومەك جاسايتىنىن ايتادى.
ءبىزدىڭ وبلىستا العاشقى وتباسىلىق بالالار ءۇيىن اشۋ قولعا الىنعاندا دا ولارعا ارنالعان كوتتەدجدى كەنشىنباەۆ سالدىرىپ بەرگەن ەدى. قاي جەردە جاڭادان اشىلعان يگىلىكتى ءىس بولسا, سونىڭ باسىندا قاتتاي اعا جۇرەتىن.
قازىر وسىنداي باسشىلار بار ما دەگەن سۇراقتى وزىمىزگە ءجيى قويامىز. ارينە, ءبىر كەزدە دامۋدىڭ لوكوموتيۆى جوسپار بولسا, قازىر ۇلكەن تابىس. قايتسە كوپ اقشا تابامىز دەگەن باسشىلار باسقانى ويلامايتىن سەكىلدى. «بار جاقسى بايلىقتان دا, بيلىكتەن دە, بار ءىستى اقشا بۇزار كيلىككەندە» دەپ اباي دانىشپان تەگىن ايتپاعان عوي.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى