«استانا» حقو حالىقارالىق ينۆەستورلار اپتالىعى اياسىندا الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ قارجى فورۋمىن وتكىزدى. قالا اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ پەن احقو باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ قاتىسقان فورۋمعا شاھاردىڭ ىسكەر توپتارى جينالدى.
بۇگىندە 26 ەلدىڭ 250-دەن استام كومپانياسى احقو قىزمەتىن پايدالانادى. ق.كەلىمبەتوۆ ولاردىڭ اراسىندا ءارتۇرلى ءىرى كومپانيالار, الەمدىك كوممەرتسيالىق بانكتەر بار ەكەنىن ايتتى. ورتالىق 10 جىل ىشىندە كومپانيالار سانىن مىڭعا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. ق.كەلىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ينۆەستيتسيالاردى وتە جاقسى قابىلدادى, دەگەنمەن كەلەسى دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, ەكى ەسە تارتىمدى بولۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك.
«حالىقارالىق قارجى ورتالىعى اياسىندا, ينۆەستورلار تالابىنا جاۋاپ بەرەتىن پلاتفورمانىڭ بىرنەشە دەڭگەيى بار. بىرىنشىدەن, بۇل قۇقىقتىق الاڭ. تمد ەلدەرى اراسىندا ءبىز جەكە قۇقىق قاعيداتتارى مەن نورمالارىنا نەگىزدەلگەن جەكە كوممەرتسيالىق, كەلىسىمشارتتىق زاڭدى قولداناتىن جالعىز ەلمىز. ەكىنشى باعىت – رەتتەگىش. ءبىز ءوزىمىزدىڭ رەتتەۋىشىمىزدى قۇردىق. بۇل قارجى ينستيتۋتتارىن تىركەۋگە جانە قارجىلىق ليتسەنزيا بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قۇقىقتىق ورتادان كەيىن ءبىز ۇسىناتىن وتە ماڭىزدى دەڭگەي – قارجىلىق پلاتفورما. سىزدەر امەريكالىق كومپانيامەن بىرلەسكەن جاڭا بيرجانىڭ قۇرىلعانىن بىلەسىزدەر. ءبىز الەمدەگى ەكىنشى بيرجامىز, ءوز تەحنولوگيامىزدى بەلسەندى تۇردە تاراتۋدامىز. بۇل ماڭىزدى قادام بولدى. ويتكەنى, كاپيتال نارىعىن قايتا باستاۋ ءۇشىن ورتالىققا بانكتىك نەسيەلەندىرۋ عانا ەمەس, كاپيتال نارىعىندا قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا قۇرالى دا قاجەت», دەدى ق.كەلىمبەتوۆ. سونىمەن قاتار ول ءتۇرلى ينۆەستيتسيالىق قورلارعا ليتسەنزيا بەرىلەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. جۋىردا قازاقستاندىق جەكە ينۆەستيتسيالار قورى قۇرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا جارعىلىق كاپيتالدا 70 ميلليارد تەڭگە بار.
ء«بىز پلاتفورمامىزدىڭ بىرنەشە دەڭگەيىن بىرىكتىرگىمىز كەلەدى. قارجىلىق, زاڭدىق, تەحنولوگيالىق ءبولىم بىزگە العا جىلجۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى احقو باسقارۋشىسى.
ب.ساعىنتاەۆ ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە الماتىدا قازاقستاننىڭ سالىق تولەيتىن ءىرى كومپانيالارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى, 30-دان استام ترانسۇلتتىق كومپانيا, بانكتەردىڭ باس كەڭسەلەرىنىڭ 86%-ى, بىرىككەن كاسىپورىندار مەن ءىرى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ 43%-ى ورنالاسقانىن اتاپ ءوتتى. الماتى – 36 ميلليارد دوللار ەكونوميكاسى بار ورتالىق ازيانىڭ ەڭ دامىعان مەگاپوليسى.
ء«بىز الدىمىزعا جاھاندىق قالا بولۋ, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ءارى ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرى جاعىنان ۇزدىك 100 مەگاپوليس قاتارىنا ەنۋ سىندى ۇزاق مەرزىمدى مىندەت قويىپ وتىرمىز. الماتى حالقىنىڭ سانى قالا ماڭىنداعى تۇرعىنداردى قوسا ەسەپتەگەندە قازىردىڭ وزىندە ءۇش ميلليونعا جاقىنداپ قالدى, ال 2030 جىلعا قاراي بەس ميلليونعا جەتۋى مۇمكىن», دەدى ب.ساعىنتاەۆ.
اكىم شەت ايماقتاردى قالا ستاندارتتارىنا ساي دامىتۋ جونىندەگى «جاڭا الماتى» ءۇش جىلدىق جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 800 ملرد تەڭگەگە جۋىق بيۋدجەت قارجىسى مەن جەكە ينۆەستيتسيا قاجەت ەكەنىن, سول ارقىلى شاھارداعى باستامالاردىڭ ورىندالۋىن جانە الماتىلىقتاردىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاسقارتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن سالىق ءتۇسىمىن ارتتىرۋعا بولاتىنىن ايتتى.
الماتى اكىمدىگى «استانا» حقو-دا تىركەلگەن ينۆەستيتسيالىق قورمەن ىنتىماقتاستىقتى قالىپتاستىرۋدى جوسپارلاۋدا. ب.ساعىنتاەۆ ۇكىمەتپەن بىرگە بيزنەس جۇرگىزۋدە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ, تىركەۋ رەسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن شارالار پاكەتىنىڭ قولعا الىنعانىن اتاپ ءوتتى.
«الماتىنىڭ يندۋستريالىق ايماعىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەت ەسەبىنەن بىرەگەي ينفراقۇرىلىم قالىپتاستى, سونىمەن قاتار «يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركى» اەا-دا سالىق تولەۋ جانە باسقالارى بويىنشا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان», دەدى قالا اكىمى.
ايتا كەتەرلىگى, مەگاپوليستە بيزنەستى قولداۋدىڭ بىرقاتار كونسالتينگتىك جانە قارجىلىق شارالارى جۇزەگە اسۋدا. مىسالى, Qoldaý كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىعى بيزنەسكە ءبىر تەرەزە قاعيداسى بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن تەگىن كونسالتينگتىك قىزمەتتەر كورسەتەدى. «Almaty Finance» كومپانياسى مەن «Almaty» ميكروقارجى ۇيىمى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ءۇشىن 2%-دان 7%-عا دەيىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرەدى.
«جالپى ءبىز كەلەر جىلدان باستاپ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلىق قولداۋ كولەمىن ءۇش ەسە ۇلعايتۋدى جوسپارلاۋدامىز. بيىل بۇل كورسەتكىش 11,5 ميلليارد تەڭگەگە, كەلەر جىلى 30 ملرد تەڭگەگە جەتۋگە ءتيىس. ودان ءارى شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن ساراپتاما بازاسىنا سۇيەنە وتىرىپ, ونىڭ ىشىندە اكىمدىكتىڭ سيتۋاتسيالىق ورتالىعى مەن Big Data نەگىزىندە قولداۋ شارالارىنا تۇزەتۋ ەنگىزەتىن بولامىز», دەپ اتاپ ءوتتى مەگاپوليس باسشىسى.
ب.ساعىنتاەۆ الەۋەتتى ينۆەستورلار ءۇشىن تاۋارلاردى وڭدەۋ جانە قايتا وڭدەۋ, كولىك-لوگيستيكا قىزمەتى, تۋريزم سالالارىنىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتار ەكەنىن جەتكىزدى. وسى ومىرشەڭ سالالاردا جاڭا ءوندىرىس اشۋعا زور ىقپال ەتەتىن كرەاتيۆتى ەكونوميكاعا ەرەكشە نازار اۋدارعان ءجون.
قازاقستاندىق قارجى فورۋمى – تۇتىنۋشىلار قۇقىن قورعاۋ, احقو-نىڭ بيزنەستى دامىتۋعا بەرەتىن مۇمكىندىكتەرىن تالقىلايتىن الاڭ. فورۋمنىڭ ماقساتى – احقو-دا جۇرگىزىلەتىن ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ نەگىزدەرى جانە بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ شارتتارى تۋرالى حاباردار ەتۋ, سونىمەن قاتار قارجى قىزمەتىن تۇتىنۋشىلاردى قورعاۋ.
القالى جيىندا احقو ساراپشىلارى سپيكەر رەتىندە قارجى قىزمەتىن, قارجى تەحنولوگياسىن, «جاسىل» وبليگاتسيا مەن يسلام وبليگاتسياسىن شىعارۋدى رەتتەۋ, باعالى قاعازدار نارىعىن ينۆەستيتسيالاۋ, سونىمەن قاتار ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋ تۋرالى جان-جاقتى ماعلۇمات بەردى. بۇل فورۋم سپيكەرلەردىڭ ادەتتەگى مونولوگى فورماتىندا ەمەس, زالداعى قاتىسۋشىلارمەن اراداعى قىزۋ پىكىرتالاس سيپاتىندا بولدى. بارلىق قاتىسۋشىلارعا ماسەلەنى شەشۋ جولدارى تۋرالى تاجىريبە, اقپارات جانە جاڭا دەرەكتەرمەن الماسۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى.
الماتى