تاۋ كوتەرە الماعان «تولاعايلار»

بىردەن ايتايىق, بيىلعى جاھاندىق بىرىن­شىلىك قازاق­ستان ءۇشىن ءساتسىز بولدى. سەبە­بى تايلاندقا بارعان «تولا­عاي­لارىمىز» ءبىر عانا مەدال يەلەندى. جالپى, قازاقستان قۇرا­ما­سىنان الەم بىرىنشىلىگىنە توعىز اتلەتىمىز بارعان-دى. جاھاندىق دودا الدىندا قۇراما باس باپكەرى يۋري مەلنيكوۆ ەرلەر اراسىندا دەنيس ۋلانوۆتان, قىزدار باسەكەسىندە ءزۇلفيا چينشانلودان جۇلدە كۇتەمىز دەگەن بولاتىن. بىراق ەكەۋى دە جۇلدەگە ىلىگە الما­دى. «وليم­پياداعا ىرىكتەۋ كەزەڭ­دەرىنىڭ جاڭا ەرەجەسى بويىنشا ءبىز­دىڭ باستى ماقساتىمىز – جەكەلەي سىندا مەيلىنشە كوبىرەك ۇپاي جيناۋ. دەگەنمەن, قىزدار باسە­كەسىندە الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەسىنەن باستى ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىر – ءزۇلفيا چين­شانلو. ول قا­زىرگى تاڭدا قازاقستاندىق اۋىر اتلەتتەر اراسىندا رەيتينگتە كوش باستاپ تۇر. ال ەرلەر اراسىندا دەنيس ۋلانوۆقا كوپ ءۇمىت ارتامىز. قالعان سپورتشىلارىمىزدان دا جاق­سى ناتيجە كۇتەتىنىمىزدى جا­سىرمايمىن», دەگەن بولاتىن.

 جيىرما جاستاعى قاھارمان

بىراق ەكى سپورتشى دا باس باپكەردىڭ سەنىمىن اقتاي الماي, جۇلدەدەن قۇر قالدى. دەسە دە, 20 جاستاعى يگور سون بۇكىل قۇرا­مانى الەم چەمپيوناتىنان جۇل­دەسىز ورالۋدان قۇتقارىپ, ءبىر كۇندە قاھارمان اتاندى. وتان­داسىمىز الەم بىرىنشىلىگىنە العاش رەت قاتىسىپ تۇرسا دا, كۇمىس مەدال ولجالادى. 55 كيلودا سىنعا تۇسكەن ول سەرپە كوتەرۋدە 120 كيلو زىلتەمىردى كوتەرسە, جۇلقا كوتە­رۋ باعدارلاماسىندا 146 كيلو­نى ەڭسەردى. ەكى جاتتىعۋ قورى­تىن­دىسى بويىنشا, 266 كيلو سال­ماقتى باعىندىرىپ, الەم چەم­پيوناتىنىڭ كۇمىس جۇل­دەگەرى اتاندى. ەستەرىڭىزدە بولسا, يگور تامىز ايىندا تال­دى­قور­عاندا وتكەن قازاقستان سپارتا­كيا­داسىندا ەكى جاتتىعۋ قورى­تىن­دىسى بويىنشا 260 كيلو زىلتەمىردى كوتەرىپ, قازاقستان رە­كوردىن جاڭارتقان بولاتىن. ەكى ايدىڭ ىشىندە ءوز ناتيجەسىن 6 كيلوعا جاق­سارتقان وتان­دا­سى­مىزدىڭ بولا­شاعىنان زور ءۇمىت كۇتۋگە بولادى.

بۇل سالماقتا توپ جارعان سولتۇستىك كورەيا سپورتشىسى وم يۋن چحول ەكى بىردەي الەم رەكوردىن ورناتتى. 294 (128+166) كيلونى ەڭسەرگەن ول جۇلقا كوتەرۋدە جانە جالپى ەسەپتە الەم رەكوردىن جاڭارتتى. بۇعان دەيىنگى جۇل­قا كوتەرۋدەگى رەكورد 162, جالپى ەسەپتە 293 كيلو بولاتىن. سونداي-اق وتانداسىمىزدان ءبىر كيلو كەم كوتەرگەن (265 كيلو, 118+147)  ساۋد ارابياسى وكىلى مانسۋر اب­دۋلراحيم 265 كيلو سالماقپەن ۇزدىك ۇشتىكتى تۇيىندەدى.

سونىمەن قاتار وسى سالماق­تا ونەر كورسەتكەن تاعى ءبىر قازاق­ستاندىق سپورتشى, بىلتىرعى الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدە­گەرى ارلي چونتەي 263 كيلو­مەن (118 +145) بەسىنشى ورىن يەلەندى. 2008 جىلى قىتاي­دان قىرعىزستانعا قونىس اۋدا­رىپ, 2012 جىلى لوندون وليمپيا­داسىنىڭ قارساڭىندا قازاقستان ازاماتتىعىن العان ارلي چونتەي 7 جىلدىڭ ىشىندە ءتورت رەت قانا ءبىزدى جۇلدەسىمەن قۋانتتى. 2017 جىلى تايپەيدەگى ۋنيۆەرسيادا ويىندارىندا قولا مەدالعا يە بولسا, بىلتىر اشعاباتتا وتكەن الەمدىك دودادا كۇمىس الدى. ال بيىلعى ازيا چەمپيوناتىندا قولا مەدال ەنشىلەگەن بولاتىن.

 وليمپيادا جۇلدەگەرلەرى جۇلدەسىز قايتتى

پاتتاياداعى الەم چەمپيو­ناتىنا بۇعان دەيىن وليمپيا ويىندارىندا جۇلدە العان (يليا يلين مەن ءزۇلفيا چين­شان­لونى قوسپاعاندا) ەكى سپورتشى­مىز بارعان ەدى. بىراق ەكەۋى دە تايلاند استاناسىنان قۇ­رالاقان قايتتى. ريو-دە-جانەيرو وليم­پياداسىنىڭ چەمپيونى نيدجات راگيموۆ 17-ورىندى قاناعات تۇتتى. وسىدان 4 جىل بۇرىن اقش-تا وتكەن الەم چەمپيونا­تىندا, 3 جىل بۇرىن ريو تورىن­دە 77 كيلودا قارسىلاس شاق كەلتىر­مەگەن نيدجات پاتتايادا جاڭا سال­ماقتا ياعني 81 كيلودا ونەر كور­سەتتى. بىلتىر اشعاباتتا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك بىرىنشىلىكتە 77 كيلودا سىنعا ءتۇسىپ, سەگىزىنشى ورىن العان بولاتىن.

بيىلعى الەم چەمپيوناتىن­دا س توبىندا سىنعا تۇسكەن سپورت­شىنىڭ العاشقى سايىستا جولى بولعان جوق. جۇلقا كوتەرۋدە 145 كيلومەن شەكتەلدى. مىسالى, ول وليمپيا ويىندارىندا بۇل سا­يىستا 165 كيلونى كوتەرگەن بولاتىن. سەرپە كوتەرۋدە 189 كيلومەن شەكتەلدى. جالپى ەسەپتە 334 كيلومەن 17-ورىندى مىسە تۇتتى.

بۇل سالماقتا ءبىرىنشى ورىندى 77 كيلودا ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانعان قىتايلىق ليۋي سياوتسزيۋن جەڭىپ الدى. ول جاڭا سالماقتا ەكى بىردەي الەم رەكوردىن ورناتتى. ەكىنشى ورىنعا تاعى ءبىر قىتايلىق لي داين (377 كگ) تۇراقتاسا, ۇزدىك ۇشتىكتى كولۋمبيالىق برايان رودالەگا (363 كگ) قورىتىندىلادى.

دەنيس ۋلانوۆ تا (89 كگ) ەل سەنىمىن اقتاي العان جوق. قوس­سايىس قورىتىندىسى بويىنشا 358 كيلو زىلتەمىردى وزىنە باعىن­دىرعان ول 10-ورىنعا تابان تىرەدى. ايتا كەتەيىك, ۋلانوۆ ريو وليم­پياداسىنىڭ قولا جۇلدەرى.

 «دوپينگسىز چەمپيوندار»

دوپينگپەن ۇستالىپ, وليمپيا ويىن­دارى­نىڭ التىنىنان ايى­رىلعان ءزۇلفيا چين­شانلو مەن يليا يلين ءۇشىن الەم چەمپيوناتى ءساتتى بولا قويعان جوق. 55 كيلودا سىنعا تۇسكەن چينشانلو قوسسايىس قورىتىندىسى بو­يىنشا 213 (93+120) كيلونى با­عىندىرىپ, ءتورتىنشى ورىن يە­لەندى. بۇل باسەكەدە قىتايلىق تسۋنيۋن لياو (227 كگ) توپ جاردى. ەكىن­شى ورىندى تاعى ءبىر قىتايلىق سپورتشى ۆانتسۋن چجان يەلەنسە, ۇزدىكتەر ۇشتىگىن فيليپپيندىك اتلەت قورىتىندىلادى. زۋلفيا چينشانلو سوڭعى 4 جىل كولەمىندە حالىقارالىق ارەناداعى جا­رىستارعا قاتىسقان جوق. بىلتىر 10 ماۋسىمدا ەكى جىلعا سوزىلعان «شەتتەتىلۋ» مەرزىمى اياقتالىپ, سپورتقا قايتا ورالعان بولاتىن.

دوپينگكە بايلانىستى ءبىراز جىلدىق ۇزىلىستەن كەيىن ۇلكەن سپورتقا قايتا ورالعان يليا يلين بيىلدان باستاپ بىرنەشە جارىسقا قاتىسا باستادى. ءساۋىر ايىندا قىتايدا وتكەن قۇرلىقتىق جارىستا 345 (160+185) كيلو سالماقتى كوتەرىپ, جالپى ەسەپتە بەسىنشى ورىن يەلەنگەن بولا­تىن. سونداي-اق ماۋسىم ايىن­دا British International Open تۋر­نيرىنە قاتىسىپ, 350 (165+185) كي­لومەن قولا جۇلدە العان-دى. ال تامىز ايىندا قازاقستان سپار­تاكياداسىندا توپ جاردى.

الەم بىرىنشىلىگىندە 96 كيلودا سىنعا تۇسكەن وتانداسىمىز قوسسايىستا 363 كيلونى با­عىن­دىرىپ, (168+195) بار بولعانى 13-ءشى ورىنعا تابان تىرەدى. باسەكەدەن كەيىن يليا يلين ءوزىنىڭ ناتيجەسى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. «جالپى العاندا, الەم چەمپيوناتى جوعارى دەڭ­گەيدە ءوتتى. ءوزىمنىڭ ناتيجەمە كوڭىلىم تولادى. ءبارىن جوسپار بويىنشا ورىندادىم. مەنىڭ باس­تى ماقساتىم – 10-14 ورىننان كورىنۋ كەرەك بولدى. ناتيجەسىندە 13-ءى ورىن يەلەندىم. مەنىڭ جاسىما بۇل جامان ناتيجە ەمەس دەپ ويلايمىن. مەن قازىر ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىر ەمەسپىن. بۇل ناتيجەدەن كەيىن ەكىنشى ورىنعا كوتەرىلەتىن شىعارمىن. ال ءبىرىنشى ورىندا دەنيس ۋلانوۆ تۇر», دەيدى ول. سونداي-اق يلين جەلتوقسان ايىندا قاتاردا وتەتىن دوداعا قاتىسۋدى جوسپارلاپ وتىر.

 جالپى ەسەپتەگى جاعداي

قازاقستان الەم بىرىنشىلىگىندە 1 كۇمىس مەدالمەن جالپى كومان­دالىق ەسەپتە 12-ورىنعا تۇراق­تادى. بىزبەن بىرگە دوپينگ داۋىنا تاپ بولىپ, 2017 جىلى ديسكۆاليفيكاتسياعا ۇشىراعان قى­تاي مەن سولتۇستىك كورەيا قۇراما­لارىنىڭ ناتيجەسى ءتاپ-ءتاۋىر. قىتاي 10 التىن ەنشىلەپ, جالپى كوماندالىق ەسەپتە توپ جاردى. ەكى التىنى بار سولتۇستىك كورەيا ەكىنشى ورىندا. ۇزدىك ۇشتىكتى 2 التىنمەن ارمەنيا قۇراماسى قورىتىندىلادى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, قازاقستان قۇراماسى وسىمەن ءۇشىنشى الەم چەمپيوناتىنان التىن مەدالسىز ورالىپ وتىر. ەڭ العاش 2013 جىلى پولشاداعى چەمپيوناتتا التىن بۇيىرماسا, ەكىنشى رەت بىلتىر اشعاباتتا وتكەن بىرىنشىلىكتە اتلەتتەرىمىز توپ جارا المادى. مىنە, بيىل دا «تولاعايلارىمىز» تاۋ قوپارا المادى. ەكى جىل قاتارىنان التىن الا الماي, ساتسىزدىككە ۇشى­راعان سپورتشىلارىمىز بەن اۋىر اتلەتيكا فەدەراتسياسىنىڭ باس­شىلىعى قالاي اقتالار ەكەن؟