كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسى ءوتىپ, دەپۋتاتتار كەدەن ىستەرىندەگى ىنتىماقتاستىق جانە ءوزارا كومەك تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ جونىندەگى زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى.
كەدەن كەلىسىمىنىڭ اياسى كەڭەيەدى
ءماجىلىس مىنبەرىندە بۇل زاڭ جوباسىنىڭ جاي-جاپسارىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ بايانداپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, دەپۋتاتتار نازارىنا ۇسىنىلعان اتالعان كەلىسىم – تمد مەملەكەتتەرى كەدەن قىزمەتتەرىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبىن رەتتەيتىن نەگىزگى حالىقارالىق شارت. 1994 جىلى 15 ساۋىردە قول قويىلعان كەلىسىمنىڭ كۇشىنە ەنگەنىنە 25 جىل ءوتتى. سوندىقتان قۇجات نورمالارىن ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋ جولىمەن جەتىلدىرۋ قاجەت.
– حاتتاما كەدەن سالاسىنداعى تمد نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسىنا جۇرگىزىلگەن تۇگەندەۋ قورىتىندىسى بويىنشا تمد ەلدەرىمەن بىرلەسىپ ازىرلەندى. مالىمەتتەردى بەرۋ, ساۋالداردىڭ مازمۇنى, ولاردى ورىنداۋ, الىنعان اقپاراتتى پايدالانۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى بىرقاتار نەگىزگى باپتارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. اقپاراتپەن الماسۋ ورتالىق كەدەن ورگاندارى اراسىندا دا, سول سياقتى تىكەلەي اۋماقتىق ورگاندارىنىڭ اراسىندا دا جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەيتىن ەرەجەلەر ەنگىزىلدى. زاڭ جوباسىن قابىلداۋ كەدەندىك باقىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋگە, كەدەن زاڭناماسىن بۇزۋ تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتۋعا, تمد ەلدەرى كەدەن ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ مەن ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى, – دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
كەدەن ىستەرىن ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان زاڭ جوباسىن قابىلداۋ رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن قارجىلىق شىعىندار قاجەت ەتپەيدى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ بارلىق كوميتەتتەرى زاڭ جوباسىن وڭ كوزقاراس تانىتىپ, ماقۇلدادى.
سارايشىقتى قايتا جاڭعىرتۋ كەرەك
ءماجىلىس سپيكەرى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىس سوڭىندا حالىق قالاۋلىلارى بىرقاتار مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگان باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى. سولاردىڭ ىشىندە سەرىك سەيدۋمانوۆ ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن, پرەزيدەنتتىڭ التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارىن قولداپ وتىرعانىن اتاپ ءوتىپ, ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامينگە قاراتىلعان ساۋالىندا سارايشىق قالاشىعىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى. دەپۋتات الدىمەن سارايشىق مۋزەي قورىعىمەن تانىسىپ شىققاندارىن, وندا ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارىلعانىن ايتتى.
– وڭىرگە ساپارىمىزدا سارايشىقتى تۋريزم ايماعىنا اينالدىرۋعا بولاتىنىنا ابدەن كوزىمىز جەتتى. سارايشىق ۇلى جىبەك جولىنىڭ ازيادان ەۋروپاعا وتەر التىن كوپىرى بولعان, ەرتىستەن دۋنايعا دەيىنگى ۇلان-بايتاق جەردى بيلەگەن جوشى ۇلىسى التىن وردانىڭ رۋحاني استاناسى رەتىندە مويىندالعان. وسىعان بايلانىستى سارايشىق قالاشىعى بويىنشا بىرنەشە ماسەلەنىڭ شەشىمىن قاراستىرۋدى سۇراپ وتىرمىز. بىرىنشىدەن, مۋزەي-قورىقتىڭ ماتەريالدىق تەحنيكالىق بازاسى زامان تالابىنا ساي ەمەس. 2019 جىلى قاراجات بولىنبەگەن. وسى ماقساتتا سالىناتىن جاڭا ساپار ورتالىعىن تەزدەتىپ قولعا الۋ اسا ماڭىزدى. وعان جەر بولىنگەن, قۇجاتتارى دايىندالۋدا. بىراق ۋاقىت سوزباعان دۇرىس دەپ سانايمىز. ەكىنشىدەن, قازبالاردى ارالاي ءجۇرىپ, ورتاعاسىرلىق سارايشىقتاعى قۇرىلىس كەشەندەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە بولاتىنىن اڭعاردىق. ماسەلەن, كەرۋەن ساراي مەن بيىك قورعانداردى ايتۋعا بولادى. ول ءۇشىن سارايشىقتا شاعىن قۇرىلىس تسەحىن اشىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن سول جەردىڭ ساز بالشىعىنان جاساۋ قاجەت شىعار. بۇل ارادا بۇگىنگە دەيىن جاسالعان رەستاۆراتسيالىق جۇمىستار, ولاردىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارى سىن كوتەرمەيدى, – دەدى سەرىك سەيدۋمانوۆ.
Nur Otan فراكتسياسى دەپۋتاتتارىنىڭ ءۇنىن جەتكىزگەن ماجىلىسمەن ۇكىمەت سارايشىق قالاشىعىنا ارنالعان ارنايى كەشەندى شەشىم شىعارعانى ءجون دەپ سانايتىندارىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار القالى جيىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جانات وماربەكوۆا, ايقىن قوڭىروۆ, ساكەن قانىبەكوۆ ۇكىمەتكە باعىتتالعان ءوز ساۋالدارىن جولدادى.