كەشە سونداي-اق سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا كەلگەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇمىس ساپارىن اققايىڭ اۋدانىنىڭ رۋبلەۆكا اۋىلىنداعى «يۆان زەنچەنكو» جشس-نان باستادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ءسۇتتى تاعامدار وندىرەتىن فەرمانىڭ تولىق اينالىمداعى جۇمىسىمەن تانىسىپ, استىق جينالىپ جاتقان ەگىستىك القابىن ارالاپ شىقتى جانە مەحانيزاتورلارمەن اڭگىمەلەستى.
نىساندى ارالاۋ بارىسىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ مەملەكەت باسشىسىنا ءوڭىردىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ دامۋى تۋرالى باياندادى.
كاسىپورىن ديرەكتورى گەننادي زەنچەنكو مەملەكەت باسشىسىنا وندىرىلەتىن ونىمدەر مەن وتكىزۋ نارىعى, سونىڭ ىشىندە تاۋاردىڭ رەسەيگە ەكسپورتقا شىعارىلۋى جونىندە ايتتى. ول سونداي-اق كومپانيانىڭ اۋىلدىق وكرۋگتەگى الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا زور كوڭىل ءبولىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كاسىپورىننىڭ جۇمىسى جانە ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋگە قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالادى.
مەملەكەت باسشىسى كەلەسى كەزەكتە اۋىلدى جانە اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى.
مەملەكەت باسشىسى اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ ىسىندەگى ناقتى ماسەلەلەردىڭ بار ەكەنىنە نازار اۋدارىپ, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ الدىنا بىرقاتار مىندەت قويدى.
اتاپ ايتقاندا, قاسىم-جومارت توقاەۆ الەمدە تۇراقتى ءارى جوعارى سۇرانىسقا يە تيىمدىلىگى جوعارى داقىلداردى (جاسىمىق, زىعىر, سويا) وسىرۋگە كوشۋ ەسەبىنەن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن دامىتىپ, زاماناۋي اگروتەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ كەرەك.
– ۇكىمەت اگروحيميا قىزمەتىن كۇشەيتۋ, گەربيتسيدتەردىڭ, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردىڭ جانە ەليتالىق تۇقىمداردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە تۇبەگەيلى شارالار قابىلداۋى قاجەت, – دەدى پرەزيدەنت.مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە ءوندىرىستىڭ ەل اۋماعىندا ورنالاسۋ الەۋەتىن زەرتتەۋ ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى پاركىنىڭ توزۋىنا قاتىستى ماسەلەنى شەشۋدى تاپسىردى.
الەمدىك تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ مينەرالداۋ نەگىزىندە توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعىن جاقسارتۋ – ماڭىزدى مىندەت. مەملەكەت باسشىسى بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتا وتىرىپ, ەل اۋماعىندا تىڭايتقىشتار مەن پەستيتسيدتەر شىعاراتىن دايىن ليتسەنزياسى بار زاۋىتتار سالۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنت بارلىق اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ ەسەبىن الۋ ءىسىن اياقتاۋدىڭ, جەر كاداسترىن تسيفرلاندىرۋدىڭ جانە جەرلەردىڭ پايدالانىلۋىن عارىشتىق مونيتورينگ جاساۋ ارقىلى انىقتاۋعا كوشۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ارنايى توقتالدى.
باياندامادا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماسەلەسىنە زور كوڭىل ءبولىندى. مەملەكەت باسشىسى قوي, قۇس, قوزى ەتىن ءوندىرۋدىڭ, ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جانە مال شارۋاشىلىعى ءونىمىن ەكسپورتقا شىعارۋ ءىسىن ىلگەرىلەتۋدىڭ كەلەشەگى بار دەپ ەسەپتەيدى. بۇل ءۇشىن الداعى 10 جىلدا قوسىمشا 50 ميلليون گەكتار جايىلىمدىق جەر پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇكىمەتكە جەم-ءشوپ باعاسىنىڭ جوعارى بولۋ سەبەبىنە قاتىستى ماسەلەنى تۇبەگەيلى رەتتەۋدى تاپسىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ قايتا وڭدەلگەن ونىمدەرى سىرتقى نارىقتا كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ جاتقانىن ايتتى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى وتاندىق تاۋارلاردى ماقساتتى تۇردە ىلگەرىلەتۋدى جانە شەتەلدىك سەرىكتەستەردەگى وزگەرىستەرگە قاتىستى دەر كەزىندە ارەكەت ەتۋدى تاپسىردى.مەملەكەت باسشىسى وتاندىق اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ ىسىنە جانە كەيىنگى جىلدارى دەڭگەيى ايتارلىقتاي تومەندەگەن كادرلاردىڭ الەۋەتىنە ارنايى توقتالدى.
– ۇلتتىق اگرارلىق عىلىم-ءبىلىم ورتالىقتارىنداعى ەڭبەككەرلەردىڭ تەك 20 پايىزىنىڭ عىلىمي دارەجەسى بار. سوندىقتان اگرارلىق سالادا بولاشاعى بار جاس عالىمداردىڭ پۋلىن جاساقتاۋ قاجەت, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى اۋىل حالقىنىڭ 85 پايىزى تۇراتىن كەلەشەگى بار تىرەك ەلدى مەكەندەردى دامىتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەلدى مەكەندەر جول, قولجەتىمدى بايلانىس جۇيەسى مەن ينتەرنەت, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى, مادەنيەت جانە سپورت كەشەندەرى سياقتى ينفراقۇرىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
مەملەكەت باسشىسى اۋىلدىق جەرلەردە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ءۇشىن 3 جىل ىشىندە 100 دەنەشىنىقتىرۋ جانە ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋدى تاپسىردى. سونىڭ ىشىندە 22 نىسان بيىل ىسكە قوسىلادى.
ەلباسى ۇسىنعان «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا قوسىمشا 90 ميلليارد تەڭگە بولىنەتىن بولادى. پرەزيدەنت
«ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىنا بولىنەتىن قارجىنى جىلىنا 20 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋدى تاپسىردى.
سونداي-اق قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىل تۇرمىسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ جونىندە جۇيەلى شارالار قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى, اسىرەسە ىرىلەرى شەتتە قالماۋى ءتيىس. اگرارشىلار مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگى قاعيداتىنا سايكەس اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا قاتىستى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى ءبولىسۋى قاجەت, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
رەسپۋبليكالىق كەڭەس بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ, «زەنچەنكو ي ك» كوممانديتتىك سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى گەننادي زەنچەنكو, «اگروفيرما «رودينا» جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى يۆان ساۋەر, «قازەكسپورتاستىق» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى رۋسلان مولدابەكوۆ, س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى اقىلبەك كۇرىشباەۆ جانە «Bioperations» جشس قۇرىلتايشىسى ءاليحان تالعاتبەك بايانداما جاسادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى كەڭەستەن كەيىن وڭىرگە جۇمىس ساپارى بارىسىندا مەتالل پلاستيكالىق ونىمدەر شىعاراتىن «رادۋگا» زاۋىتىنا بارىپ, سەرىكتەستىكتىڭ وندىرىستىك الەۋەتىمەن تانىستى.
قاسىم-جومارت توقاەۆقا وندىرىستىك تسەحتار تانىستىرىلدى. پرەزيدەنتكە كومپانيانىڭ جۇمىسى تۋرالى مالىمەت بەرىلىپ, شىعاراتىن ونىمدەرى كورسەتىلدى.
كاسىپورىن ديرەكتورى دميتري شاراپاەۆ زاۋىتتا 1,5 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيتىنىن, ءونىمنىڭ 500-دەن استام ءتۇرى شىعارىلاتىنىن ايتتى. كومپانيا شىعاراتىن ونىمدەر ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنا جونەلتىلەدى, سونداي-اق رەسەيدىڭ ءىرى قالالارىنا دا ەكسپورتتالادى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرگە جۇمىس ساپارىنىڭ سوڭىندا س.م.كيروۆ اتىنداعى زاۋىتتا بولدى. مەملەكەت باسشىسى كاسىپورىننىڭ ونىمدەرىمەن تانىسىپ, كوپقاباتتى باسپا تاقتاسىن شىعاراتىن جانە بولشەكتەردى قۇراستىراتىن تسەحتاردى ارالاپ كوردى. پرەزيدەنتكە كومپانيانىڭ قازىرگى جۇمىستارىنىڭ ەسەبى بەرىلىپ, كاسىپورىننىڭ تەحنولوگيالىق تۇرعىدان ودان ءارى جاڭعىرتىلۋ جوسپارى باياندالدى.
كاسىپورىن ديرەكتورى امانگەلدى ارعىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە العاش رەت كوپقاباتتى باسپا تاقتاسىن ءوندىرۋ ءىسىنىڭ جەدەل ىسكە قوسىلۋى الەمدىك ستاندارتقا سايكەس بۇيىمدار شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سالالارىندا قولدانىلىپ, كەلەشەكتە ەكسپورتقا شىعارىلاتىن بولادى.
500-دەن استام ادام جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىن وتاندىق ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ كوشباسشىسى سانالادى. زاۋىت تەمىر جول, مۇناي-گاز, ەنەرگەتيكا سالالارىندا پايدالانۋ ءۇشىن ازاماتتىق جانە اسكەري ماقساتقا ارنالعان 100-دەن استام ءونىم ءتۇرىن شىعارادى.