قاسىم-جومارت توقاەۆ: ۇلىتاۋ – ۇلتىمىزدىڭ التىن بەسىگى, تاعىلىمدى تاريحىمىزدىڭ كۋاسى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ « ۇلىتاۋ – 2019» حالىقارالىق تۋريستىك فورۋمىندا سويلەگەن ءسوزى

قۇرمەتتى فورۋمعا قاتىسۋشىلار!

قاسيەتتى ۇلىتاۋ جەرىنە قوش كەلدىڭىزدەر!

بۇل – بۇكىل قازاق ەلى قادىر تۇتاتىن قاستەرلى ولكە.

ۇلىتاۋ – ۇلتىمىزدىڭ التىن بەسىگى, تاعىلىمدى تاريحىمىزدىڭ كۋاسى.

ء«ۇش ءجۇزدىڭ باسىن قوسقان ۇلىتاۋدا» بابالارىمىز ۇلتتىڭ كەلەشەگىن ويلاپ, بىرلىكتىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن.

قالىڭ قاۋىم وسى كيەلى ولكەدە ەل بيلەگەن حانداردى اق كيىزگە كوتەرىپ, تاققا وتىرعىزعان.

سوندىقتان ءبىز ۇلىتاۋ جەرىنە حان ورداسى, قازاق جەرىنىڭ كىندىگى دەپ, ەرەكشە قۇرمەتپەن قارايمىز!

قاسيەتتى مەكەننىڭ قادىر-قاسيەتىن بارشا الەمگە تانىمال عۇلامالار دا مويىنداعان. بۇعان ايگىلى گەرودوتتىڭ جازبالارى دالەل.

ۇلىتاۋ توپىراعى – الىپ تۇلعالاردىڭ رۋحى توعىسقان جەرى.

حالىق بۇل جەرگە جوشى حان, الاشا حان, دومباۋىل كەسەنەلەرىن, حان ورداسى مەن اۋليەتاۋداي كيەلى ورىنداردى كورۋ ءۇشىن كەلەدى.

«ازيانىڭ ارىستانى» اتانعان اتاقتى اقساق تەمىر دە وسى وڭىرگە ات شالدىرعان.

ۇلىتاۋ اڭىزدارىندا ۇلتتىڭ ۇيىسۋى, جۇرتتىڭ جۇمىلۋى ايقىن كورىنىس تاپقان. تىرلىگىندە ەگەسكەن, توپىراعى تەڭەسكەن باتىرلار تۋرالى اڭگىمەلەر وسى ماقساتتان تۋعان.

ءبىر-ءبىرىن داۋعا قيسا دا, جاۋعا قيماعان حالقىمىز بەرەكە-بىرلىكتى بارىنەن جوعارى قويعان.

بابالاردان قالعان سالت-داستۇرلەردى بۇگىنگى ۇرپاق لايىقتى جالعاستىرۋى ءتيىس. ەلباسىمىز وسىدان بەس جىل بۇرىن ۇلىتاۋ تورىندە ارنايى سۇحبات بەرىپ, قاسيەتتى مەكەننىڭ ءمان-ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ كورسەتكەنىن بىلەسىزدەر.

سول سەبەپتى ءبىز بۇگىن كيەلى ولكەگە تاعزىم ەتىپ, ونىڭ كەلەشەگى جونىندە وي ءبولىسۋ ءۇشىن ۇلىتاۋ جەرىندە باس قوسىپ وتىرمىز.

تاريحى تەرەڭ ۇلىتاۋدىڭ قادىر-قاسيەتىن باعالاي ءبىلۋ – بارشامىزعا ورتاق پارىز. بۇگىندە اتقارىلعان جۇمىس از ەمەس.

« ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تاريحي-مادەني جانە تابيعي مۇراجاي قورىعى ەل يگىلىگىنە اينالدى. ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا قازاق حاندارىنىڭ اللەياسى بوي كوتەردى.

ەندى ەلىمىزدىڭ وسىنداي باعا جەتپەس باي مۇراسىن وزگە جۇرتقا تانىتۋدىڭ جاڭاشا جولدارىن ويلاستىرۋىمىز كەرەك.

مىسالى, مونعوليا شىڭعىس حان تۇلعاسىن حالىقارالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن وتە ءتيىمدى پايدالانىپ وتىر.

ال, ۇلى حاننىڭ ۇلكەن ۇلى – جوشىنىڭ مازارى قازاق جەرىندە تۇرعانىن بۇگىندە ەلىمىزدەگى جانە شەتەلدەگى جۇرتشىلىقتىڭ كوبى بىلە بەرمەيدى.

اتا-بابالاردىڭ اماناتىنا ادال بولۋ – بىزگە سىن.

سوندىقتان ءبىز التىن وردانىڭ نەگىزىن قالاعان جوشى حاننىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋدى مىندەتتى تۇردە قولعا الۋىمىز قاجەت.

ونىڭ تاريحي تۇلعاسىنا الەمنىڭ نازارىن اۋدارىپ, كەسەنەسىن مادەني تۋريزم نىسانىنا اينالدىرۋ – وتە ماڭىزدى مىندەت.

ۇلىتاۋ – حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ەتنوگرافيالىق ءتۋريزمنىڭ ورتالىعى بولۋى ءتيىس.

بۇل جۇمىستار التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا باستالۋى قاجەت. اشىعىن ايتۋ كەرەك, قازىرگى وتاندىق تۋريزم يندۋسترياسى – كەنجە قالىپ كەلە جاتقان سالا.

جىل سايىن قىرۋار قاراجات سالساق تا, بۇل سالا تولىققاندى دامىماي وتىر.

ال, قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە تۋريزم ايماعى بولۋعا لايىقتى كيەلى ورىندار جەتكىلىكتى.

تۇركىستان مەن وتىرار, ساۋران مەن سىعاناق, شەرقالا مەن وعىلاندى, بەرەل مەن مارقاكول, باياناۋىل مەن قارقارالى, شارىن مەن كولساي بارشا جۇرتتىڭ قۇندىلىعىنا اينالۋى ءتيىس.

قورقىت اتا, ارىستان باب, قوجا احمەت ياسساۋي, بەكەت اتا, بايدىبەك بي, بەگىم انا, قابانباي باتىر, رايىمبەك باتىر, ءماشھۇر ءجۇسىپ, حاكىم اباي, تاعى باسقا كوپتەگەن دارا تۇلعالارىمىزدىڭ ەسىمدەرىن تۋريزم ارقىلى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ – بۇگىنگى, ياعني ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ تالابى.

ءبىز, قازاق حالقى, ۇلى تاريحي تۇلعالاردىڭ ءىزباسار ۇرپاعى ەكەنىمىزدى ەشقاشان ۇمىتپاۋىمىز قاجەت.

اتا-بابالارىمىزدىڭ رۋحىن ءتۋريزمنىڭ وزىق ۇلگىلەرى ارقىلى دارىپتەۋىمىز كەرەك. سوندىقتان ەلىمىزدەگى تۋريزم سالاسىنىڭ قازىرگى احۋالىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن ۋاقىت كەلدى.

بۇل جۇمىستاردى ۇلىتاۋداي قاسيەتتى جەرلەردەن باستاۋىمىز قاجەت.

ۋۆاجاەمىە ۋچاستنيكي فورۋما!

راسپولوجەننىي نا پەرەسەچەني درەۆنيح تسيۆيليزاتسي ي كرۋپنەيشيح ترانسپورتنىح ارتەري كازاحستان نا پروتياجەني ۆەكوۆ وستاەتسيا ودنيم يز ۆاجنەيشيح كۋلتۋرنو-يستوريچەسكيح ي دۋحوۆنىح تسەنتروۆ ەۆرازيسكوگو كونتينەنتا.

سرەدي ساكرالنىح مەست ناشەي سترانى وسوبوە مەستو زانيمايۋت زەملي ۋلىتاۋ. ەتو سۆياششەننايا كولىبەل كازاحسكوگو نارودا, سيمۆول ەدينستۆا ناتسي ي وجەستوچەننوي بوربى زا نەزاۆيسيموست.

ي سەگودنيا ودنا يز ۆاجنىح زاداچ زاكليۋچاەتسيا ۆ رازۆيتي تۋريستيچەسكوگو پوتەنتسيالا ەتوگو يستوريچەسكوگو مەستا.

منوگيم زارۋبەجنىم تۋريستام داۆنو پودنادوەلي ۋنيۆەرسالنىە ۆەششي – پياتيزۆەزدوچنىە وتەلي ي كۋرورتى.

يح ينتەرەس زاكليۋچاەتسيا ۆ يزۋچەني كۋلتۋرى, وبىچاەۆ ي تراديتسي رازنىح نارودوۆ, زناكومستۆە س يستوريەي سترانى پرەبىۆانيا.

پوەتومۋ ۆ ميرە راستەت سپروس نا پوسەششەنيە ساموبىتنىح مەست, ۋچاستيە ۆ يستوريچەسكيح فەستيۆالياح ي رەكونسترۋكتسياح ۆاجنەيشيح سوبىتي داۆنو مينۋۆشيح دنەي.

مى دولجنى يسپولزوۆات تاكيە تەندەنتسي, ۆەد كازاحستانۋ ەست, چتو پرەدلوجيت ميرۋ.

كازاحستان ۋجە ۆ بليجايشەم بۋدۋششەم موجەت ستات ودنيم يز نايبولەە پريۆلەكاتەلنىح مەست دليا زارۋبەجنىح ي وتەچەستۆەننىح تۋريستوۆ, ا تاكجە ودنيم يز ميروۆىح تسەنتروۆ ەتنوتۋريزما.

دليا ەتوگو نامي پرينياتا وتراسلەۆايا گوسۋدارستۆەننايا پروگرامما.

ەە پولنايا رەاليزاتسيا پوزۆوليت ۋۆەليچيت دوليۋ تۋريزما ۆ ۆۆپ دو 8%.

چيسلو ۆەزدنىح پوسەتيتەلەي دولجنو ۆىراستي دو 9 ملن., ا ۆنۋترەننيح تۋريستوۆ – دو 8 ملن. چەلوۆەك.

چيسلو زانياتىح ۆ ەتوي سفەرە ليۋدەي سلەدۋەت دوۆەستي دو 650 تىسياچ چەلوۆەك. نو تۋريزم ەتو وچەن سلوجنايا سفەرا.

نۋجنو گوتوۆيت سووتۆەتستۆۋيۋششيح سپەتسياليستوۆ.

يمەننو پوەتومۋ مى پرينيالي رەشەنيە وب وتكرىتي ۋنيۆەرسيتەتا تۋريزما.

نام نۋجنو گوتوۆيت كۆاليفيتسيروۆاننىە كادرى, كوتورىە سموگۋت رابوتات يمەننو ۆ ەتوي سفەرە.

نام سلەدۋەت پرەدپرينيات رياد سيستەمنىح ي ۆ تو جە ۆرەميا كونكرەتنىح مەر پو رازۆيتيۋ تۋريستيچەسكوگو بيزنەسا ۆ كازاحستانە.

قادىرلى قاۋىم!

وتاندىق ءتۋريزمدى وركەندەتۋ ءۇشىن مىناداي باعىتتار بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. ءبىرىنشى. ۇلىتاۋ ايماعى مىندەتتى تۇردە قازاقستاننىڭ تۋريستەر تارتۋ كارتاسىنىڭ الدىڭعى قاتارىندا بولۋى ءتيىس. بۇرىن جوبالانعان « ۇلىتاۋ» ۇلتتىق تابيعي پاركىن قۇرۋ ماسەلەسىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك.

بيىل مۇندا تۋريستەر ءۇشىن ارنايى ورتالىق اشىلۋى ءتيىس.

بۇل ءۇشىن وبلىس اكىمدىگى ۇكىمەتپەن بىرلەسىپ, قازىرگى كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى قاجەتتى تارتىپكە كەلتىرۋى كەرەك.

ءوڭىر تۋريزم ءارى دەمالىس ايماعىنا اينالۋى ءۇشىن جولداردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ قاجەت. جەزقازعان – بەينەۋ, ارقالىق – شۇباركول تەمىرجولدارىنىڭ ىسكە قوسىلۋى – ۇلىتاۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى.

تەمىرجولمەن قاتار اۆتوجولداردىڭ جاعدايىنا كوڭىل بولىنگەنى وتە قاجەت.

قىزىلوردا – جەزقازعان – قاراعاندى – نۇر-سۇلتان قالالارى اراسىنداعى جولداردى جەدەل رەتكە كەلتىرۋ كەرەك.

سونىمەن بىرگە ارقالىق – ۇلىتاۋ  اۆتوجولىنىڭ احۋالى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋى ءتيىس. ۆتوروە. نەوبحوديمو وبەسپەچيت ينفورماتسيوننۋيۋ دوستۋپنوست تۋريستيچەسكوگو پوتەنتسيالا كازاحستانا س پوموششيۋ كرەاتيۆنىح ي يننوۆاتسيوننىح رەشەني. مينيستەرستۆام كۋلتۋرى ي سپورتا, ا تاكجە تسيفروۆوگو رازۆيتيا, يننوۆاتسي ي اەروكوسميچەسكوي پرومىشلەننوستي نەوبحوديمو رازرابوتات ينتەگريروۆاننوە پريلوجەنيە يلي پلاتفورمۋ, كوتورايا وبەسپەچيت تۋريستوۆ ۆسەي نەوبحوديموي ينفورماتسيەي و كازاحستانە, ي پرەجدە ۆسەگو وب ۋلىتاۋ ي درۋگيح يستوريچەسكيح مەستاح. ترەتە. ۋچيتىۆايا سەرەزنىي مۋلتيپليكاتيۆنىي ەففەكت وت يندۋستري تۋريزما, نام سلەدۋەت ماكسيمالنو پريۆلەكات پرەدپرينيماتەلەي دليا سترويتەلستۆا گوستەۆىح دوموۆ, پۋنكتوۆ پيتانيا ي وتدىحا ۆو ۆسەح رەكرەاتسيوننىح زوناح كازاحستانا, ۆ توم چيسلە چەرەز ۆوزموجنوستي ناتسيونالنوي پالاتى پرەدپرينيماتەلەي «اتامەكەن». ءتورتىنشى. ۇلىتاۋ تۋريستىك مەكەنگە, دەمالىس ايماعىنا ءارى ۇلى بابالارعا تاعزىم ەتۋ ورتالىعىنا اينالۋى ءتيىس.

بۇل وڭىرگە قازاق تاريحىنىڭ سيمۆولى بولاتىن ەسكەرتكىش-انسامبل ورناتۋ قاجەت. قاسيەتتى ۇلىتاۋ – ۇلتتى ۇيىستىرۋدىڭ, ەلدى بىرىكتىرۋدىڭ نەگىزى.

بۇل باستامالار حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق بىرەگەيلىگىن نىعايتا تۇسۋگە وڭ ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن.

ۇلىتاۋدىڭ تاريحى مەن تاعىلىمىن جاستار تاربيەسى مەن وتانشىلدىقتى, ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا پايدالانۋ كەرەك.

ەلباسىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسى – ءدال وسىنداي حالىقتىق جوبالاردىڭ قاينار كوزى. سوندىقتان ۇلى تاريحتىڭ كۋاسى – ۇلىتاۋ ۇدايى مەملەكەت نازارىندا بولادى.

زاڭعار جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆ بۇل كيەلى مەكەن «تاۋىنىڭ بيىكتىگىنەن نەمەسە سۋىنىڭ مولدىعىنان ەمەس, ۇلى قاۋىمنىڭ باس قوسقان جەرى بولعان سوڭ ۇلىتاۋ دەپ اتالعان» دەيدى.

سوندىقتان, ۇلتتىڭ ۇياسى, بىرلىكتىڭ بەسىگى – ۇلىتاۋدى ۇلىقتاۋ – ءبارىمىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز.

بارشاڭىزعا تابىس تىلەيمىن!