جولاۋشى تاسىمالداۋداعى جۇيەلىلىك پەن قاۋىپسىزدىك

دەگەنمەن جولاۋشىلاردى تاسىمالدايتىن كولىك يەلەرى زاڭعا باعىنۋى كەرەك. بىلتىر جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەركەبۇلان داۋىلباەۆ باستاعان توپ اۆتوبەكەت ماڭىندا تەكسەرىس جۇمىستارىن جۇرگىزگەن بولاتىن. سودان كەيىن مۇندا زاڭسىز جۇرگەن تاكسيلەر ازايىپ قالعان سياقتى ەدى. الايدا بۇگىندە اۆتوبەكەت سىرتىندا «سىبىرلاپ» جولاۋشى جيناپ جۇرگەندەر قايتا كوبەيگەن. ياعني, كۇندەلىكتى تاكسيلەتىپ جۇر­گەندەر سياقتى باراتىن جە­رىن ايقايلاپ ەمەس, كولىك ىزدەپ جۇرگەن ادامدارعا كەلىپ جايمەن ايتادى. بىلاي قاراساق, ەشكىم دە بىلمەيدى. اسىرەسە مۇن­دايلار الماتى باعىتىندا كوپ. ەندىگى جەردە تاراز قالا­سىنان الماتى قالاسىنا قاراي جولاۋشى تاسىمالدايتىن كەيبىر تاكسي جۇرگىزۋشىلەرىنە تى­يىم سالىناتىن بولادى. سە­بە­بى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ستاندارتىنىڭ تاسىمال­داۋ­شىلارعا قويىلاتىن تالاپتارى مەن شارتتارى بويىنشا 300 شاقىرىمنان ارتىق جولاۋشى تاسىمالداۋعا بولمايدى ەكەن. ماسەلەنىڭ ءمانىسىن وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقىت­جان جانىبەكوۆتەن سۇرا­عانىمىزدا, ول تاكسي جۇرگى­زۋشىلەرىمەن كەزدەسىپ, اتالعان ماسەلەنى شەشۋ جولدارى قاراس­تىرىلعانىن ايتتى.

 جول – ادامنىڭ تاعدىرى. سوندىقتان دا جولاۋشى تاسىمالداۋدا اسا قىراعىلىق پەن جاۋاپكەرشىلىك قاجەت. كەيدە ساپار كەزىندە بولاتىن ءتۇرلى جاعدايلاردى جازىم رەتىندە قابىلدايتىنىمىز شىن. بىراق كوپتەگەن ادامداردىڭ كوشەدەگى كەزدەسكەن كولىككە مىنە كەتەتىن ادەتى ءالى دە بار. بۇگىنگى تاڭدا جولاۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تاراز قالاسىندا سالا ماماندارى تاكسي جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ كاسىپتەرىن زاڭداستىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋدە. سونىمەن قا­تار اۆتوبەكەت ماڭىنداعى كو­لىكتەر قىزمەتىن زاڭداستىرۋ دا باستى نازاردا بولىپ وتىر. جالپى, قازىرگى كەزدە ەل اراسىندا «مينيۆەن» اتالىپ كەتكەن «د1» ساناتىنداعى كولىك يەلەرى كوپ. ولاردىڭ جولاۋ­شىلار تاسىمالىمەن اينالىسىپ جۇرگەنىنە دە ءبىراز بولعان. الايدا, اتالعان كولىكتەرمەن زاڭ تالاپتارى بويىنشا 300 شاقىرىمنان اساتىن جەرگە جو­لاۋشىلاردى تاسىمالداۋعا بولمايدى. باسقارما باسشىسى باقىتجان جانىبەكوۆ بۇل سا­ناتتاعى كولىكتەردىڭ تۇراقتى ەمەس تاسىمالمەن اينالىسۋى زاڭسىز ەكەنىن ايتتى. «بيىل ناۋ­رىز ايىنان باستاپ جادىنامالار تاراتىپ, ولارعا زاڭ تالاپتارىن تۇسىندىردىك. سونداي-اق مەملەكەتتىك كىرىستەر جانە پوليتسيا دەپارتامەنتتەرىمەن دە بىرىگىپ جۇمىس اتقارۋدى قولعا الدىق. بۇل تۇرعىدا 300 شاقىرىم بولاتىن وبلىستىڭ باسقا دا اۋماقتارىنا ءجۇرۋ تۋرالى نۇسقالاردى ۇسىندىق. بىراق كولىك يەلەرى الماتى قالا­سىنا قاراي جولاۋشى تاسىمالداي بەرگىسى كەلەدى», دەيدى ول. ماسەلەن, اۆتوبەكەت اۋماعىنداعى «مينيۆەن» كولىكتەرىنىڭ 70-كە جۋىعى 15 جىلدان بەرى ءجۇ­رىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا ولار­دىڭ جۇرۋىنە بولمايتىن كورىنەدى. دەي تۇرعانمەن تاك­سي جۇرگىزۋشىلەرىنە ءبىر شە­شىم شىعارۋ ءۇشىن ءبىر اي ۋاقىت تا بەرىلىپتى. باقىتجان جانى­بەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاراز قالا­سىنان باستاۋ العان بۇل جۇمىس­تار ەندى وبلىستىڭ وزگە دە اۋداندارىندا جالعاسادى.

 تالاي جىلدان بەرى الماتى مەن تارازدىڭ اراسىن جول قىلىپ «مينيۆەن» مىنگەندەر ەندى كاسى­بىمەن قوش ايتىسپاق. اتالعان ماسەلەنى شەشۋدىڭ جالعىز جولى رەتىندە ولارعا ارنايى تاپسىرىس اياسىندا تاكسي رەتىندە عانا ءجۇرۋ ۇسىنىلىپ وتىر. ياعني, وسى كاسىپپەن اينالىسىپ جۇرگەن ءاربىر ازامات تىرلىگىن زاڭداستىرۋ ناتيجەسىندە عانا بۇعان قول جەتكىزە الادى. ونىڭ ۇستىنە ولاردىڭ اۆتوكولىكتىك 4 ەسىگى, ارنايى كاسسالىق اپپاراتى جانە بايلانىس قۇرالدارى بولۋى كەرەك. سونىمەن قاتار كولىكتىڭ جۇرگەن قاشىقتىعى 500 مىڭ شاقىرىمنان اسپاۋى كەرەك. «جامبىل وبلىسىندا قاشىقتىعى 300 شاقىرىمنان اسپايتىن, بىراق تۇراقتى تۇردە كولىك قاتىنامايتىن اۋداندار بار. بۇگىنگى تاڭدا ولارعا سول جاقتارعا باعىت اشىپ بەرۋ دە ۇسىنىلدى», دەيدى باسقارما باسشىسى ءوز سوزىندە.

 الايدا, الماتىنى بەتكە الىپ ۇيرەنگەن تاكسي جۇرگىزۋ­شىلەرى بۇل ۇسىنىستاردان باس تارتىپ وتىر. بىرقاتار ازاماتتارمەن سويلەسكەنىمىزدە, ولار وزدەرى ءۇشىن مۇنىڭ ءتيىمسىز ەكە­نىن ايتتى. كولىك يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, وزدەرى ءمىنىپ جۇرگەن «مينيۆەن» كولىگىن ساتىپ, «د1» ساناتىنان شىعىپ, كەيىن «ۆ» ساناتىنا ءتۇسۋدىڭ ءوزى اجەپتاۋىر قيىندىق تۋدىرادى. سونىمەن قاتار ولار وزدەرىنە بەرىلىپ وتىرعان ءبىر اي ۋاقىتتى تىم از دەپ ەسەپتەيدى. تىم بولماسا كاسىپتەرىن جىل سوڭىنا دەيىن جالعاستىرۋعا رۇقسات بەرۋدى سۇراپ وتىر. دەگەنمەن, زاڭنىڭ ءوزى تالاپ پەن ءتارتىپتى قاجەت ەتەدى. بىراق كولىك جۇرگىزۋشىلەرى اعىمداعى جىلعى 10 قىركۇيەككە دەيىن جۇمىستارىن جالعاستىرا بەرەدى. ال ودان كەيىن «د1» ساناتىمەن قوش ايتىسىپ, كولىكتەرىن اۋىستىرۋلارىنا تۋرا كەلەدى. راسىندا, تەحنيكا جۇرگەن جەردە ءتارتىپ بۇزۋشىلىق تا بولادى. الايدا, جولاۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگى باس­تى نازاردا ەكە­نىن ۇمىتپاعان ءجون. تاراز قا­لا­لىق پوليتسيا باسقارماسى پو­لي­تسيا پاترۋلدىك باتالونى كومانديرىنىڭ ورىنباسارى, پوليتسيا مايورى داۋلەت جانعابىلوۆتىڭ ايتۋىن­شا, بيىلعى 7 اي كولەمىندە ءتارتىپ بۇزۋعا بايلانىستى 2652 حاتتاما تولتىرىلعان. بۇگىنگى تاڭ­دا اۆتوبەكەت ماڭىنداعى ءتار­تىپ جەرگىلىكتى پوليتسيا باس­قار­ماسىنىڭ نازارىندا ەكەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن تاراز قا­لاسىنان الماتىعا قاراي شىعا بەرىستە «مادي» جانارماي بەكەتىنىڭ ماڭىندا تاكسي جۇر­گىزۋشىلەرى قاپتاپ تۇراتىن. بۇل جەرگە كەلگەن ءاربىر جولاۋشى الماتى, قورداي, شۋ باعىتىنا قاراي ارزان باعامەن ءمىنىپ كەتە الادى. بۇگىندە وسى ماسەلەنى رەتتەۋ ءۇشىن تاراز قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنان كۇندىز 2, تۇندە 2 ەكيپاج تۇرادى. ەندى «مادي» جانارماي بەكەتىنىڭ ماڭىنان كولىك جۇرگىزۋشىلەرى تولىقتاي كەتىپ قالماسا دا, ماسەلەنىڭ رەت­تەلىپ كەلە جاتقان سىڭايى بار.

 شىنى كەرەك, قازىر ءبىر جەر­دەن ەكىنشى جەرگە جەتۋ اسا قيىن­دىق تۋدىرمايدى. باعاسىنا كە­لىسىپ, بولماسا جول-جونەكەي كولىك توسىپ ءمىنىپ كەتۋگە بولادى. الايدا جولاۋشى تاسىمالداۋدا دا تالاپ پەن ءتارتىپتىڭ بولعا­نى دۇرىس. ءاربىر تاكسي ءتيىستى مەكە­مە­لەردىڭ قاداعالاۋىندا بولسا, جولاۋ­شىلاردىڭ دا قاۋىپسىزدىگى ارتادى. ەڭ باستىسى, تارازداعى اۆتو­بەكەت ماڭى زاڭسىز تاكسي جۇرگى­زۋشىلەردەن تازارسا وڭ بولار ەدى...

جامبىل وبلىسى