قارا قىلدى قاق جارعان ادىلدىگى مەن الماستاي ءتىلىپ تۇسەر وتكىرلىگى, بەت قاراتپاس سۇراپىل وجەتتىگى مەن تال بويىندا جاساندىلىعى جوق ءمىنسىز بولمىسى ونىڭ تۇلعاسىن ءورشىل ولەڭدەرىمەن بىرگە بۇكىلحالىقتىق قۇرمەتتىڭ كوگىنە كوتەرىپ كەتتى. شىندىق ءۇشىن شىرىلداپ, شاشى اعارعان, ءارلى دە ءنارلى ولەڭدەرىمەن ارتىندا وشپەس مۇرا قالدىرعان فاريزا اقىن شىن مانىندە الاشتىڭ اقبەرەن اقىنى ەدى.
پوەزيا الەمىنىڭ جارىق جۇلدىزىنا اينالعان, قالامىنىڭ قۋاتىمەن, ءومىرشەڭ ولەڭدەرىمەن ادام جانىن پاراسات پەن ماحاببات ايدىنىندا تەربەگەن تالانتتى اقىننىڭ ەسىمىن ەلىنىڭ ەسىندە ماڭگىگە قالدىرىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا ءومىرى مەن شىعارماشىلىق ەڭبەگىن ۇلاعات ەتۋ بارشامىز ءۇشىن پايىمدى پارىز دەپ سانايمىز. ويتكەنى فاريزا وڭعارسىنوۆا – كۇللى قازاق ەلىنىڭ ماقتانىشى, مەرەيى. زىمىراپ ءوتىپ بارا جاتقان ۋاقىت-اي دەسەڭىزشى!..
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ I-II شاقىرىلىمدارىندا ارىپتەس بولىپ, سودان فاريزا وڭعارسىنقىزىنىڭ ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇندەرىنە دەيىن اجىراماي, 18 جىل بويى قارىم-قاتىناسىمىز ۇزىلگەن جوق. ەكى ارالىقتا 23 جىل ءوتىپ كەتىپتى.
پارلامەنت ماجىلىسىندەگى قىزمەتىمىز اياقتالۋىنا ءبىر جىلداي ۋاقىت قالعاندا, ۇدايى قاسىنان تابىلاتىن ماعان ءوزىنىڭ كابينەتىندە توتەننەن ءبىر سۇراق قويدى (اپاي ىلعي دا سۇراقتاردى كۇتپەگەن توسىننان, توتەننەن قوياتىن): «سەن مەن تۋرالى جازاسىڭ با كەيىن؟» دەدى. بۇل ءسوزدى سول كەزدەگى پارلامەنتتىك ءتىلشى, ءبۇگىندە «استانا اقشامىنداعى» ءنازيرا بايىربەك قىزىمىز ەستىدى. «جازامىز با دەپ ءجۇرمىز عوي», دەدىم. وسى سوزگە دە 15 جىلدان اسىپ كەتىپتى. ءنازيرا مەنىڭ ەسىمە كەيىننەن وسىنى بىرنەشە رەت سالعان-دى.
بىراق ول ۋادە ورىندالماعان ەدى. جاريالانعان, جازىپ قويعاندارىم جوق ەمەس, بىراق جۇرەگىم داۋالاماي ءجۇرىپ قالدىم. ول كىسى تۋرالى جازىلعان, كوزى تىرىسىندە ماعان وقۋعا بەرگەن پىكىرلەردىڭ ءوزى ءۇش پاپكاعا جينالعان 300-دەي ماقالالار مەن حاتتار ەدى. مەن قاراپ, ءجۇيەلەپ بەرگەندەي بولعانمىن. ەندى ءوز جاسىمىز دا جەتپىستەن اۋىپ بارادى. كىلتىن تابا الماي ءجۇرمىن دەپ جۇرگەندە كەش قالاتىنداي دا كورە باستادىم. سول كىتاپقا تاۋەكەل ەتكەن بەتىم – وسى.
ۇمىتۋ – ادامنىڭ باقىتى ءارى ساعىنىشى. باقىتتى بولاتىنى – بارلىق وقيعانىڭ ءبارىن زەردەدە توقۋ مۇمكىن ەمەس, ونى ۇمىتاسىڭ جانە ۇمىتۋعا ءتيىستىسىڭ. ويتپەگەن كۇندە اقىل الجاسادى. ال ساعىنىشى دەيتىنىمىز – ۇمىتا المايتىن, ۇمىتۋعا بولمايتىن, ءبىر ساتكە دە بولسا ەسىڭنەن شىعارا المايتىن, ادامنىڭ وي-جۇيەسىن تۇتاستاي يگەرىپ, مەڭگەرىپ الاتىن ادامدار, سەزىمدەر بولادى. فاريزا وڭعارسىنوۆا – مەنىڭ تاعدىرىمداعى سونداي ساعىنىش.
فاريزا اپايمەن 1996 جىلدىڭ باسىندا قوس پالاتالى پارلامەنتتىڭ ءماجىلىسىنە سايلانعان كۇنى تانىستىم دەسەم بولادى. ءبارىمىزدى ءبىر زالعا جيناپ, كەۋدەمىزگە دەپۋتاتتىڭ توسبەلگىسىن تاعىپ, قولدارىمىزعا دەپۋتات مانداتتارىن بەرىپ, سۋرەتكە ءتۇسىرىپ, گۇل ۇسىنىپ جاتتى. ءتىزىم بويىنشا شاقىرىلىپ, قۇجاتىمدى الىپ كەلە جاتىپ, قولىمداعى گ ۇلىمدى فاريزا اپايعا ۇسىندىم. ول كىسى ك ۇلىمسىرەپ, مەيىرىممەن قاراپ, گ ۇلىمدى الدى. تاعى بىرەر كۇندە كابينەت ءبولىس بولدى. اپايعا كىرىپ, ءوزىمدى تانىستىرىپ, قانشا دەگەنمەن الدىڭعى جوعارعى كەڭەستە دەپۋتات بولىپ, جول ءبىلىپ قالعانمىن, «سىزگە ءبىر نارسە كەرەك بولسا, تۇسىنبەگەن جەرىڭىز بولسا, ايتارسىز...» دەدىم. ول كىسى, كىممىن, قايدان كەلدىم, قىسقا عانا سۇراستىرىپ, از-كەم اڭگىمەلەستىك. اپايمەن تانىستىعىم وسىلاي باستالىپ ەدى. بىرتە-بىرتە شۇيىركەلەسىپ سويلەسىپ تۇرۋ داعدىمىزعا اينالدى. سودان 18 جىل جانىندا ءجۇردىم. اپتاسىنا بىرەر رەت كىرىپ, كەلىپ تۇسكەن قاعازدارىن جۇيەلەپ, سۇراقتارىنا بىلگەنىمشە جاۋاپ بەرىپ تۇراتىنمىن.
ءوز باسىم اپامىز دۇنيەدەن ءوتكەندە, ازاماتتىقتىڭ, ارلىلىقتىڭ, مەملەكەتشىلدىكتىڭ بەلگىسىندەي بولعان تۇتاس ءبىر ءداۋىر كوشكەندەي سەزىمدە بولدىم...
اپايدىڭ وزىمەن تىكەلەي تانىسقانشا ونىڭ بارلىق كىتاپتارىنان, جارىق كورگەن شىعارمالارىنان تۇگەلدەي دەرلىك حاباردار ەدىم. اسىرەسە «سۇحبات» كىتابى وتە ۇنايتىن. «سۇحباتقا» اكادەميك-جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆ العىسوز جازعاندا: «كوركەم ءسوز مايدانىندا اقىنعا, جازۋشىعا, ەركەك-ايەلگە, كارى-جاسقا… عارىشقا دەيىنگى بيىكتىك تە, جەر-انانىڭ وتتى جۇرەگىنە دەيىنگى تەرەڭدىك تە ورتاق. ەرلىك, باتىلدىق, ادالدىق, ۇياتتىلىق, ارلىلىق, نامىسقويلىق سياقتى ادامگەرشىلىك-ازاماتتىق قاسيەتتەردىڭ ءبارى دە ورتاق. مەن فاريزانى وسىنداي اسقارلاردىڭ بيىگىندە كورەمىن» دەپ پىكىر بىلدىرگەن-ءدى. وسى سوزدەردە اتالعان قاسيەتتەردىڭ ءاربىرى فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ ءبىر بويىنان تابىلاتىنىنا كوپ جىل ارىپتەس, سەرىكتەس, شاكىرت بولا ءجۇرىپ كوزىم انىق جەتكەن.
اپايدى الدىمەن وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارىنىڭ باسىندا ءبىزدىڭ اۋدانعا كەلگەندە كوردىم. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قيىر شەتىندە, سىرداريا وزەنىنىڭ وزبەك ەلىنەن بىزگە وتەتىن جەرىندە, سول جاعالاۋدا ورنالاسقان ءۇش اۋداننىڭ ءبىرى كيروۆ اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرى كەزىمدە. اقىننىڭ كەلگەنىن كەزدەيسوق ەستىپ قالىپ, «پوبەدا» ورتا مەكتەبىندە كەزدەسۋ بولىپ جاتقاندا, جۇگىرىپ بارسام, جيىن باستالىپ كەتكەن ەكەن. زالعا قىسىلا كىرىپ, ارتقى ورىنداردىڭ بىرىنە جايعاستىم.
اقىننىڭ قاباعى قاتۋلاۋ كورىندى. «سوزدەرىن قارىزعا بەرگەندەي ەتىپ ءسويلەيدى ەكەن» دەگەن وي كەلدى الدىمەن. سويتسەم, تابيعاتى سولاي ەكەن. اسىرەسە وتىرىسقا كوڭىلى تولماعان كەزدە. تەك كەزدەسۋ اياقتالىپ, 5-6 وقۋشى كىتاپتارىنا قولتاڭبا الىپ جاتقاندا ەپتەپ جادىراعانداي بولدى. ءبىر قىزدان: – اتىڭ كىم؟ نەشىنشى كلاستا وقيسىڭ؟ – دەپ سۇرادى. – بيىل بىتىرەمىن. الماتىعا وقۋعا تۇسەمىن, جۋرناليست بولعىم كەلەدى, – دەدى قىز. سوندا: «كۇلاش! تەك سۇيگەن ادامىڭمەن عانا گۇل اش!» دەپ جازىپ بەردى. بۇل سوزدەرى جۇرەگىمە وت قۇيعانداي اسەر ەتتى. اياۋلى اقىنعا جاسالىپ جاتقان جاساندى, ءجۇردىم-باردىم, كەدەي قۇرمەت ءۇشىن ۇيالدىم. جيىندى تاستاپ, جىلىستاپ شىعىپ كەتتىم. وسى ورايدا كوپشىلىك تۇسىنە بەرمەيتىن ءبىر نارسەنى باسا ايتقىم كەلەدى. فاريزا اقىندا «وسىدان ۇپاي جيناپ قالايىن, كوزگە ءتۇسىپ قالايىن» دەيتىن وي مۇلدەم بولعان ەمەس. تۋراسىن ايتتى, تىك تارتىپ وتىردى. ناعىز اقىن بولمىسى سولاي بولسا كەرەك-اۋ! اساۋ, قاتال بولىپ كورىنەتىنى تابيعاتىنان شىعار, بىراق شەكتەن شىعىپ, نامىسقا تيمەيتۇعىن. ونى «اساۋ, تارپاڭ» دەگەندەر تابيعاتىن تانىماعاندىقتان, شىندىقتى بەتكە ايتاتىن تۋراشىلدىعىنان, ءوز ۇستانىمىنان تايمايتىن مىنەزىنەن تايسالاتىندىقتان ايتاتىن. تارپاڭدىعى تاكاپپارلىقتان, ورلىگى وركەۋدەلىكتەن ەمەس ەدى.
«قازاقستان» ۇلتتىق ارناسىنداعى ۇلبوسىن ەسەنبەك دەگەن قىز, اپايدىڭ كوزى تىرىسىندە «جۇرت مەنى قاتال دەيدى» دەگەن كولەمدى تەلەجۋرنال جاساپ, ەكراننان بىرنەشە مارتە كورسەتتى.
جۇرت مەنى قاتال دەيدى نايزاعايداي مىنەزى شاتىرلاعان, بىرەۋلەرى ايتادى اقىل ماعان: وركوكىرەك, تاكاپپار, مەنمەنسىگەن... ۇناتپايدى ءدال مۇنداي اقىندى ادام (ودان سايىن مەن شىركىن قاتۋلانام), – دەپ باستالاتىن ولەڭى اقىننىڭ تابيعاتىن اشا تۇسەدى.قازاق پوەزياسىندا وزىندىك ورنەگىمەن, نازىك ليريكاعا تولى جىرلارىمەن قولتاڭباسىن قالدىرعان فاريزا اپامىزدىڭ قاي ولەڭىن الساق تا, ونىڭ ءون بويىندا الماس قىلىشتاي جارقىراعان وتكىرلىك پەن ءمولدىر سۋداي تازالىق جاتىر. اپامىزدىڭ قايسار مىنەزى مەن ءور تۇلعاسىنان, «ۇيقىسىز تۇندەرى مەن كۇلكىسىز كۇندەرىنىڭ كۋاسى بولىپ, ايالاپ وتكەن ولەڭدەرىنەن» كەشەگى ماحامبەت پەن يساتايدىڭ ەكپىنىن سەزەسىڭ. ولەڭدەرىندە ينەنىڭ جاسۋىنداي دا جاساندىلىق جوق, ازاماتتىق ليريكاسى سىنشىلدىعىمەن, قوعامداعى, ادام مىنەزىندەگى كەلەڭسىز تۇستاردى ءدال نىساناعا الۋمەن ەرەكشەلەنەدى. ايەل جاراتىلىسىنىڭ نازىكتىگى مەن قىلىعىن, جانى مەن ءتانىنىڭ سۇلۋلىعىن, ماحابباتىنىڭ مولدىرلىگىن تاپ فاريزاداي جارقىراتىپ, سۇيسىنتە جازعان اقىن از-كەم. ءابدىلدا تاجىباەۆ: «فاريزادا حالىقتىق رۋح بار, ول – ەلىمەن بىرگە, قازاعىنان بولىنبەيتىن اقىن. ونىڭ ءتىلى جۇيرىك, وتكىرلىگى مەن تاپقىرلىعى, قاناعاتتىعى ءبارىمىزدى دە قىزىقتىراتىن, قۋانتاتىن اقىن. اباي باستاعان ۇلى اقىندارى بار ەلدە قىزدان شىققان فاريزاسى بولۋ دا قازاق ەلى ءۇشىن كەرەمەت جاراسىم. مەن وسى جاراسىمدى كورگەنىمە باقىتتىمىن», دەگەن ەكەن.
ەلوردا تورىندە اقىننىڭ جىر كەشىن وتكىزگەن كۇندەرىمىز. ەكى كۇن قاتارىنان جىردان شاشۋ شاشىپ, «فاريزا جانە ونىڭ سىڭلىلەرى», «فاريزا, فاريزاجان, فاريزا قىز» اتتى جىر كەشتەرىندە حالىق ءبىر تولاستاماي, اياعىنان تىك تۇرىپ قوشەمەت-قۇرمەت كورسەتكەنى كەشە عانا سەكىلدى.
جاستار – جارا تۇسپەگەن جانىنا ءالى تۇسىنگەندەي جانىمدى تابىنادى; مەنىڭ اسقاق ءام مۇڭدى جىرلارىمدى ىزدەۋى حاق سولاردىڭ, ساعىنارى... مەن كەشپەگەن دۇنيە جوق ەكەنىن سەزەدى ولار. سەزەدى ءبارى-ءبارى, – دەپ جازعان اقىن اپامىزدى, ارامىزدا جۇرگەندە ءسال كورمەسەك, ورنى ويسىراپ, ساعىناتىن اپامىزدى ۋاقىت وتكەن سايىن ىزدەرىمىز, اڭسارىمىز حاق. ارينە, ساعىنامىز, جىرلارىنا تابىنامىز. * * *1999 جىل اياقتالار كۇندەرى پارلامەنت عيماراتىندا دەپۋتاتتار مەن اپپارات قىزمەتكەرلەرىنە ارناپ مەرەيتويلىق كەش وتكىزدىك. سوندا ۇيدە اپايدىڭ بۇرىن-سوڭدى شىققان 14 كىتابى بار ەكەن, سولاردى ارنايى اشىق سورە جاساپ, كورمە ۇيىمداستىردىم. سونى الىپ بارىپ, كوميتەتىمىزدىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى مارينا كيمگە: – جوعالىپ, ۇرلانىپ كەتپەسىن, سىزگە تاپسىردىم, – دەگەم. كەش بىتكەن سوڭ قاراسام 4-اق كىتاپ قالىپتى. اپايعا كىتاپتاردان ايرىلىپ قالعانىما وكىنىش ءبىلدىرىپ ەدىم: «وكىنبە. سولاي بولۋى ءتيىس بولعانى عوي. وكپەلەگەنىڭمەن, رەنجىگەنىڭمەن, ول كىتاپتار قايتىپ كەلمەيدى. ەندى جاڭا يەلەرىنىڭ جانىن جىلىتىپ, قولدان-قولعا اۋىسىپ جۇرە بەرسىن», دەپ باسۋ ايتتى. سول ءسوزدىڭ دۇرىستىعىنا بۇگىندەرى كوزىم جەتە تۇسكەندەي...
ول ەشۋاقىتتا ەشكىمدى جاماندامايتىن, بىرەۋلەرگە كوڭىلى تولماعان ساتتەردە: «جاي ادام عوي» دەپ قانا قويا سالاتىن, اڭگىمەنى ۇزاق-سونارعا سوزبايتىن.
جالعاندىقتى, جاساندى كولگىرسۋدى جانى سۇيمەۋشى ەدى. جانى وتە نازىك بولاتىن. «اقىنداردى سالىستىرىپ قاراۋعا بولمايدى, اركىمنىڭ دەڭگەيى بار, شاماسى كەلگەنىنە قاراي جازادى, سوندىقتان: اناۋ ارتىق, مىناۋ كەم دەۋ – ورىنسىز», دەيتىن. شىنشىلدىعى سول – ولەڭ جازۋدى قويىپ بارامىن, پوەزيادا ايتارىمدى ايتىپ بولدىم, – دەپ تە اشىق مالىمدەدى. سويتە تۇرا, قالامى قولىنان تۇسكەن جوق. الىپ تۇسكەن كەسەل جابىسقاندا پۋشكيننىڭ ولەڭدەرىن اۋدارىپ ءجۇر ەدى. «مارك تۆەنگە ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ ءجۇرمىن», دەدى تاعى بىردە. بىردە زالعا الا بارىپ, وقىپ وتىرعان ءبىر قولجازبامدى «ماعان بەرشى» دەپ الىپ وقىپ وتىردى. ءسويتتى دە ماعان: «سەن رۋحانياتقا كوڭىلدى كوبىرەك ءبول. تاشكەندە وقىعانسىڭ, وزبەكتەر سەكىلدى ءتىلىڭ جۇمساق, اۋدارمالارىڭدى قازاقتىڭ ءوزى جازعان ەكەن دەپ ويلاپ قالاتىنداي…», دەدى.
اپامەن 1998 جىلدىڭ جازىنان كورشى تۇردىق. ۇيىنە كىرىپ قالساق, تاماق ازىرلەپ جاتادى. «ءوزى دايىندايتىنى نەسى ەكەن» دەپ ويلايتىنمىن باستاپقىدا. سويتسەم, ءۇي شارۋاسىن دا قاجەتتىلىك دەپ ساناۋ, مەنمەنسۋدەن اۋلاق بولۋ, ءارىسى زەرىگۋدەن ادا بولۋ ءۇشىن جاسايدى ەكەن.
تاماق اسقاندا ۇلكەن ءبىر تاباق ەتىپ اسادى. ونىڭ بەستەن ءبىرى دە جەلىنبەيدى. تومەندەگى قاراۋىل, ۆاحتەر بالالارعا بەرىپ جىبەرەدى. بۇل – مىنەزدەن ەكەن.
بىرگە بولعان كەزدەردە مەرەيتويلىق نەمەسە باسقا دا ءبىر كەشتەر وتكىزىپ تۇردى. سوندا ءاربىر نارسەگە مۇقيات قارايتىن. انشىلەردەن باستاپ, كىم قانداي ولەڭ وقيتىنىنا دەيىن باقىلايتىن. ۇناماسا, شىعارىپ تاستايتىن. قاسىندا جۇرگەن سوڭ, بىرەۋلەرى ماعان كەلەدى, ارا تۇسكەندەي بولاتىن كەزدەرىم بولدى, بىردە تىڭدايدى, بىردە قايتارىپ تاستايدى. ءوز باسىم اپامنىڭ ءبىتىم-بولمىسىنان كوپ ونەگە الدىم.
2005 جىلى كوكتەمدە 93 جاسقا كەلىپ, انام قايتىس بولدى. ەلگە بارىپ, ارۋلاپ جەرلەپ, جەتىلىگىن, بەيسەنبىلىگىن وتكىزىپ كەلدىك. پويىزدىڭ ۆاگونىنان شىقساق – اپامىز تۇر كۇتىپ. ۇيدەگى بالالاردان قاشان كەلەتىنىمىزدى قايتا-قايتا سۇراپ تۇرىپتى. كورىسىپ كوڭىل ايتتى.انامىزدىڭ ارۋاعىنا باعىشتاپ «مەرۋەرت» مەيرامحاناسىندا اس بەردىك. سول استى فاريزا اپا باستاپ اشىپ, باعىتتاپ وتىردى. وسىنداي جاعداي قاراتاي تۇرىسوۆ اعانىڭ ۇلى قازا بولىپ, الماتىدان كەلە جاتقاندا قايتالاندى. ءبىزدى شاقىرىپ: «اۋەجايدا بارايىق, قاراتاي اعام كەلە جاتىر ەكەن», دەدى. كۇتىپ الدىق. اسكەركۇل اپامىز داۋىس سالىپ جىلادى. اسىرەسە: «قارەكەڭنىڭ جاعدايى, دەنساۋلىعى دەپ, قۇدايدان تىلەۋىم ءبىر جاقتى بولىپ كەتپەدى مە ەكەن, بالامنان ايرىلىپ قالدىم عوي, فاريزا» دەگەنىنە ءبارىمىز ەگىلدىك.
اپامنىڭ وزىنە دە اتى جامان اۋرۋ ءۇش رەت بەلگى بەردى. سونىڭ بىرىندە: «جانىم اۋىردى» دەپ كەلۋشىگە مۇڭدانىپ, ومىرگە وكپەسىن ايتپاعان قايسارلىعىنا ءتانتى بولدىم. اسىرەسە سوڭعى بىرەر ايدىڭ اۋىرلىعىن قاتتى سەزىندىك. سوندا دا, ەشتەڭە بىلدىرتپەدى, جايماشۋاق اڭگىمەلەردى ايتىپ وتىردى. ادەتتە, اۋىرعان ادامعا بارىپ, كوڭىلىن سۇراساڭ: «انا جەرىم ءۇيتىپ قالدى, مىنا جەرىم ءبۇيتىپ وتىر», دەپ تاپتىشتەپ, تەك كەسەلىن عانا ايتا بەرەدى ەمەس پە؟
فاريزا اپام قارتايعان جوق. ونىڭ بويىنان ازداپ شارشاڭقى جۇرگەنى بايقالسا دا, كارىلىككە ۇقسايتىن بەلگىلەردىڭ ءبىرى دە بولعان جوق. كارىلەردىڭ ايتا بەرەتىن كوپ ءسوزىن دە ايتپادى. كارىلەر سەكىلدى كوپ سويلەمەدى, وكپەشىل بولعان جوق.كەيدە ۇتىمدى ءبىر ازىلدەردى دە ايتىپ وتىراتىن. «شەشەيدىڭ ولگەنى بولماسا, اۋرۋى مەنەن كۇشتى ەمەس ەدى» دەپ انام ايتقان, – دەپ فاريزا اپاي اۋرۋىن ايتا بەرەتىن ادامدارعا تىجىرىنۋشى ەدى.
ەڭ سوڭعى اۋىرعانى بەس ايعا سوزىلدى. 25 تامىز كۇنى اۋرۋحاناعا ءتۇستى. كۇنىگە دەرلىك بارىپ, حابار الىپ تۇردىق. ءبىزدىڭ دارىگەرلەر, نەمىس ەلىنىڭ دارىگەرلەرى ۇزاق اقىلداسىپ, وتا جاساماي, حيميالىق ەكپە ارقىلى ەمدەۋدى ءجون سانادى. حيميالىق ەكپە اراسىنا 15-20 كۇن سالىپ ءۇش رەت جاسالدى. سوڭعىسىنان كەيىن ءتىپتى تاۋىرلەنىپ كەتكەندەي بولىپ ەدى. سويتسەك الدامشى ەكەن. حيميالىق ەكپە جۇرەگىنە اۋىر سالماق ءتۇسىرىپتى. نازىك, سەزىمتال, اسانباي اسقاروۆ ايتقان «جىگەر-جۇرەك», وڭايگۇل تۇرجانوۆا ايتقان «ولەڭ-جۇرەك» شىداي-شىداي شارشاپتى. مىڭداعان ادامداردى جىرىمەن, سوزىمەن, قامقورلىعىمەن ەمدەگەن اسىل اپامىزدىڭ جۇرەگى سول سالماقتاردى كوتەرە-كوتەرە شارشاپتى...
اۋرۋحانادا جاتىپ تا, بىردە-ءبىر رەت تاعدىرعا نالىپ, ۋايىم-قايعىعا سالىنبادى. ءتىپتى كۇرسىنبەدى دە. ءبىر سوزىمەن, يا ءبىر قيمىلىمەن وكىنىشىن سەزدىرمەدى. ولىممەن بەتپە-بەت كەلىپ قالعاندا دا, قايتپادى, ەڭسەسىن تۇسىرمەدى. كۇرەسكەرلىگىندە, قايسارلىعىندا شەك جوق ەكەن.وسىنىڭ ءوزى ارتىندا قالىپ جاتقان, وسى قاسىرەت ءساتىن ۇعىنعان ءاربىر سانالى ازاماتتى مۇڭعا ورانتىپ, قايعىعا ءتۇسىرگەن فاريزانىڭ مىنەزىنەن ۇلگى الۋعا ءتيىس ەكەندىگىمىزدى كورسەتەدى.
ءوزى جازعانداي:
ءوزىڭ ماعان وي بەردىڭ, سانا بەردىڭ, نار جىگىتتىڭ ارقالار جۇگىن بەردىڭ, سانا بەردىڭ سەرگەكتەۋ سەزىنۋگە قايعىسى مەن كۇلكىسىن جۇمىر جەردىڭ, – دەگەنى تاعدىرىنا, حالقىنا ريزالىعىنداي ەدى. اپامىز ءومىرىنىڭ سوڭىنا تامان «الماتى اقشامى» گازەتىندە بولعاندا بىلاي دەگەن ەكەن: «قازىرگى قوعامدا وسەك-اياڭ كوپ. وكىنىشكە قاراي ءبىزدىڭ جۋرناليستەرىمىز دە سول تاقىرىپقا بەيىمدەلىپ, جالعان سەنساتسيا قۋىپ, وتقا ماي قۇيىپ جازعانعا ماشىقتانىپ بارا جاتقان ءتارىزدى. جاقسى ادامدار, جاقسىلىق تۋرالى ايتپايمىز. جاقسىلىقتى كورمەيمىز. جاقسىلىق جاسايتىن ادامدار جايلى ءجيى جازساق, جانىمىز جاماندىقتان اۋلاق بولار ەدى. ول ادامنىڭ باي بولۋى مىندەتتى ەمەس, ءوز ىسىمەن اينالىسىپ, قوعامعا, اينالاسىنا پايدا كەلتىرىپ, ايعايلاماي-اق ەڭبەك ەتىپ جاتقان جاقسى ادامدار بار عوي ومىردە. سولار تۋرالى ءجيى جازىڭدار».ەۆگەني ەۆتۋشەنكونىڭ: «نەۆاجنو ەست لي ۋ تەبيا يسسلەدوۆاتەلي, ا ۆاجنو, ەست لي ۋ تەبيا پوسلەدوۆاتەلي؟!» دەگەنى وتە دۇرىس. اقىن اپامىزدا وسىنىڭ ەكەۋى دە بار, زەرتتەۋشىلەرى دە, ۇستاز تۇتىپ, جولىن ۇستانۋشىلارى دا قاۋلاپ ءوسىپ كەلەدى, ەكەۋى دە قاتار باعىتتاسىپ, اقىننىڭ تۇتاس گالارەياسىن قۇرايدى. اقىن وسى عۇمىرىندا ءوز مەكتەبىن, ءوز جولىن ءوزى سالىپ كەتتى. ول سالعان سوقپاق ۇلكەن جولعا, ءارى قاراي داڭعىلعا اينالاتىنى كامىل. ولجاس سۇلەيمەنوۆتىڭ: «كتو ۆيدەل بوگا؟ – توت, كتو ۆيدەل پۋشكينا» دەگەنىندەي, ءوز باسىم فاريزا اپايمەن زامانداس, تۇستاس, ارىپتەس, ءىنى بولعانىما شۇكىرشىلىك ەتەمىن. قايتىس بولعانىندا كۇندەلىگىمە اپاي تۋرالى بىلاي دەپ جازىپپىن:
«ءولىم عانا اقيقات, باسقاسى – جالعان» دەگەن عوي. بۇگىن ءبىز سول اقيقاتپەن بەتپە-بەت كەلدىك... فاريزا اپانىڭ جايى جانناتتا بولىپ, نۇرى پەيىشتە شالقىعاي! جاناشىر اپام, رۋحاني انامنان ايىرىلىپ, قۇلازىپ قالدىم!»
فاريزا اقىن: سەندەر باردا جىرىم بار, قانىم دا بار, جەلبىرەيتىن تۋىم بار, تاعىم دا بار. جۇدەپ جۇرسەم, جىگەر بەر, جالىنعا مال! ارقا تىرەر, جالعاندا سەندەر بارداءوزىم كەتسەم مۇڭلىلاۋ ءانىم قالار... – دەپ جازعانىنداي قازاق حالقى باردا, جىر قادىرىن باعامدايتىن قاۋىم باردا فاريزا اقىننىڭ ەسىمى ەلىمەن بىرگە ماڭگى جاساي بەرمەكشى. الايدا, اقىنعا دەگەن ساعىنىشتىڭ ورنى بولەك.
دانا اباي: «قاراشى, ءوز بويىڭدا تۇگەل مە ەكەن, ىستىق جۇرەك, وڭ شىراي, قۋات پەن كۇش» دەيدى. اقىن, ازامات, قايراتكەر فاريزا وڭعارسىنوۆا ءماڭگىلىككە بەتتەگەننەن بەرى, ءبىزدىڭ حالقىمىز ءۇشىن, ءاربىرىمىز ءۇشىن ونىڭ كىسىلىك تۇلعاسى ۋاقىت وتكەن سايىن بيىكتەپ بارادى.
مىرزاگەلدى كەمەل, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى