الدىمەن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ مەملەكەت-جەكەمەنشىك ءارىپتەستىگىنىڭ ەل ەكونوميكاسىنا اسەرى, سونداي-اق ونى جانداندىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ءارىپتەستىگى ارقىلى ينۆەستيتسيالار تارتۋ ۇلعايدى. بۇل ىشكى جالپى ءونىمنىڭ وسۋىنە 0,2% دەڭگەيىندە ۇلەس قوستى.
− 1-مامىرداعى جاعداي بويىنشا جوبالاردىڭ جالپى سانى 2,9 ترلن تەڭگە سوماسىنا 1285 جوبانى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە 1,5 ترلن تەڭگە سوماسىنا 548 شارت جاسالدى. دايىندىق ساتىسىندا 1,4 ترلن تەڭگە سوماسىنا 737 جوبا تۇر. ەڭ كوپ جوبالار سانى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەنەرگەتيكا ءجانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, مادەنيەت جانە سپورت سالالارىنا تيەسىلى. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە 25 جوبا بار, ونىڭ ىشىندە 9 كەلىسىمشارت جاسالعان, كونكۋرس ساتىسىندا 2 جوبا جانە جوسپارلاۋ ساتىسىندا – 14 جوبا بار. جاسالعان كەلىسىمشارتتار سانى بويىنشا شىعىس قازاقستان جانە پاۆلودار وبلىستارى مەن الماتى قالاسى كوش باستاپ تۇر, – دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى. مينيستر كەلتىرگەن ءمالىمەت بويىنشا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن جانداندىرىپ, راسىمدەردى جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا زاڭنامالىق تۇردە باعدارلامالىق مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنىڭ جاڭا قۇرالى قاراستىرىلعان. ەندى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى ءراسىمدەرىن سالالىق مەملەكەتتىك باعدارلامالاردا قاراستىرۋعا بولادى.
جيىندا ءسوز العان يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالارعا جان-جاقتى توقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا مينيسترلىك جەتەكشىلىك ەتەتىن سالالاردا ءمجا تەتىگى شەڭبەرىندە جالپى 32 جوبا دايىندالىپ جاتسا, ونىڭ ىشىندە 10 جوبا – رەسپۋبليكالىق, 22 جوبا وڭىرلىك دەڭگەيدە پىسىقتالۋدا.
− ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوموبيل جولىن سالۋ جانە پايدالانۋ جوباسى بويىنشا كونتسەسسيونەر موبيليزاتسيالىق جۇمىستاردى اياقتاپ, قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىنا كىرىستى. جول قوزعالىسى 2021 جىلى اشىلادى. سونىمەن قاتار تۇركىستان وبلىسىنىڭ جۇردەك اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ جانە پايدالانۋ جوباسى بويىنشا شىمكەنت جانە سارىاعاش قالالارى اينالما جولدارىنىڭ قۇرىلىسى (150 كم) مەن جالپى قاشىقتىعى 265 كم جولدى پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلۋدە. بيىل ماۋسىم ايىندا جوبانى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك كوميسسيا وتىرىسىنا شىعارىپ, كونكۋرس جاريالاۋ جوسپارلانعان, – دەدى مينيستر. ونىڭ ايتۋىنشا, «جول اقىسىن الۋدىڭ اشىق جۇيەسى» جوباسى نەگىزىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 11 مىڭ شاقىرىم اۆتوكولىك جولدارىندا اقىلى جول جۇيەسى ەنگىزىلمەك. بۇعان قوسا, الماتى ستانساسىن اينالىپ وتەتىن 73,2 شاقىرىمدىق تەمىر جول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى جوباسى بويىنشا كونكۋرستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى انىقتالدى. كەلىسىمشارتقا قول قويۋ بيىلعى قاراشا ايىنا جوسپارلانعان. قۇرىلىس جۇمىستارىن 2020-2022 جىلدار ارالىعىندا جۇرگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
− بۇدان وزگە, جۇك اۋەتاسىمالى سالاسىنداعى قاعازسىز قۇجات اينالىمىنىڭ (e-Freight) اقپاراتتىق جۇيەسىن ەنگىزۋ جانە بەيىمدەۋ جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بيىل ناۋرىز ايىندا قازاقستاندىق اۋە كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋەجايلارىندا تەستىلىك رەجىمدە «ە-Freight» اقپاراتتىق جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قارجى ءجانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار ءوڭىرلەردە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى سەكتورىندا ىسكە اسىرۋ جانە پىسىقتاۋ ساتىسىندا جالپى 20 جوبا بار, – دەدى مينيستر. سونداي-اق ر.سكليار جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ, سۋ تارتۋ جۇيەلەرىندە مەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ۇلەسى 90%-دان اساتىنىن ايتتى.615 ملرد تەڭگە ۇنەمدەلدى
مەملەكەت-جەكەمەنشىك ءارىپتەستىكتى الەۋمەتتىك جوبالاردا ىسكە اسىرۋ تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ پەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى كۇلاش ءشامشيدينوۆا باياندادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ءۇش جىلدا وڭىرلەر جالپى سوماسى 52 ملرد تەڭگەگە 111 دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ءمجا شارتىن جاساستى. كونكۋرستىق راسىمدەردى وتكىزۋ ساتىسىندا تاعى دا 93 جوبا بار, 83 جوبا ازىرلەۋ ساتىسىندا.
− وڭىرلەر امبۋلاتوريالىق-ەمحانالىق قىزمەت نىساندارىن سالۋ جانە پايدالانۋعا بەرۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋ جوبالارىن ىسكە اسىرىپ جاتىر, – دەدى ە. ءبىرتانوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن وزەكتەندىرىلگەن ءوڭىرلىك دامۋ جوسپارلارى نەگىزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ 2026 جىلعا دەيىنگى بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق جوسپارى بەكىتىلەدى. ك.ءشامشيدينوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ءبىلىم سالاسىندا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك بويىنشا 271 جوبا ىسكە اسىرىلۋدا, ونىڭ 90%-ى وپەراتسيالىق شىعىنداردى وتەۋ, 10%-ى ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى وتەۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان. بۇل جوبالاردىڭ نەگىزگى ۇلەسى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم سالاسىندا ىسكە اسىرىلۋدا.
− ناتيجەسىندە 2013 جىلدان باستاپ جەكەمەنشىك مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ سانى 1 045-تەن 3 640-قا دەيىن ءوستى. 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 3-تەن 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قامتۋ 95%-دى قۇرادى, – دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەكە سەكتوردى تارتا وتىرىپ, مەملەكەت شامامەن 615 ملرد تەڭگەنى ۇنەمدەدى, سەبەبى 307 مىڭ بالانى قامتۋ ءۇشىن جاڭادان 1 مىڭنان استام بالاباقشا سالۋ قاجەت بولار ەدى. وسى ارقىلى قازاقستاندا 15 جاڭا جەكەمەنشىك مەكتەپ اشىلدى, بۇل وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعىن 5 مىڭ ورىنعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 18 مەكتەپ اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
وڭىرلەرگە مىندەت جۇكتەلدى
پرەمەر-مينيستر ا.مامين مينيسترلىكتەر مەن ءوڭىر اكىمدەرىنىڭ باياندامالارىن تىڭداعاننان كەيىن, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىن ودان ءارى دامىتۋ جونىندە بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.
− مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى – ينۆەستيتسيالاردى تارتۋدىڭ نەگىزگى قۇرالدارىنىڭ ءبىرى ءارى ەكونوميكانىڭ قارقىندى ءوسۋىنىڭ فاكتورى. ونى دامىتۋ ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. قازاقستاندا بۇگىندە 3 ترلن تەڭگەگە 1300-گە جۋىق كەلىسىمشارتقا قول قويىلدى جانە ازىرلەنۋ ساتىسىندا تۇر. ەڭ اۋقىمدى جوبالار كولىك جانە ينفراقۇرىلىم, ەنەرگەتيكا ءجانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورلارىندا ىسكە اسىرىلۋدا, دەدى ۇكىمەت باسشىسى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى بيۋدجەتتەن از شىعىنمەن ىسكە اسىرىلاتىن جوبالارعا باسا نازار اۋدارۋى كەرەك. ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى, ونىڭ ىشىندە كولىك جانە ەنەرگەتيكا, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جوبالارىن ىسكە اسىرۋدى جانداندىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىكتىڭ دامۋىن ىنتالاندىرۋدا حالىقارالىق الدىڭعى قاتارلى تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, قوسىمشا تەتىكتەردى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
− دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ءمجا جوبالارى بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل باعىتتىڭ الەۋەتى ۇلكەن. سونىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ جەلىسى بويىنشا ءمجا قۇرالى بالاباقشالاردى ورىنمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەلسەندى تۇردە قولدانىلۋدا. «بالاپان» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىنگى تاڭدا بالاباقشالارداعى ورىنداردىڭ 40%-عا جۋىعىن جەكە سەكتور بەرىپ وتىر, وندا 307 مىڭنان استام بالا قامتىلعان. ءوڭىر اكىمدىكتەرىنە بالاباقشالار ءۇشىن جان باسىنا قاراي قارجىلاندىرۋ ءنورماتيۆىن ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. مەكتەپتەردى سالۋ كەزىندە دە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تاجىريبەسىن كەڭىنەن قولدانعان ءجون, – دەدى ا.مامين. مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ءارىپتەستىكتى دامىتۋ شارالارىن جانداندىرۋ جۇمىستارى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە تاپسىرىلدى.