• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەكونوميكا 24 ءساۋىر, 2019

قور-قوردى شەكتەۋ كاسىپكەرگە كەدەرگى كەلتىرە مە؟

1072 رەت
كورسەتىلدى

مەگاپوليستەردىڭ قىزۋ تىنىس-تىرشىلىگى كۇندىز-ءتۇنى تولاستامايتىنى تۇسىنىكتى. 1 ميل­­ليوننان استام حالقى بار نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ دا حالىقتى الاڭداتقان پروبلە­مالارى از ەمەس. سونىڭ ءبىر پاراسى مەيرامحانا, ءدامحانا سياقتى قوعامدىق ورىنداردىڭ جۇمىسىنا, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە بايلانىستى بولىپ وتىر.
استانا قالاسىنىڭ ءىىد جەر­گىلىكتى پوليتسيا باسقارماسى باس­تىعىنىڭ ورىنباسارى تاحير ءابدىراحمانوۆتىڭ ايتۋىن­شا, بىلتىر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ەلوردا­داعى كوڭىل كوتەرۋ ورىن­دارىنداعى ءتارتىپسىز­دىك تۋ­رالى حابارلاعان 13,5 مىڭنان اس­تام حابارلاما ءتۇسىپتى. بۇزا­قىلىق, جاپپاي توبەلەس, ۇرلىق-قارلىق, سۋىق قارۋ قولدانۋ سىندى قىلمىستار, اسىرەسە تۇنگى ساعات 1 مەن تاڭعى 6 ارالىعىندا كوپ جا­سالادى ەكەن. تاياۋدا قالالىق كا­سىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ كا­سىپ­كەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سى­باي­لاس جەمقورلىققا قار­سى ءىس-قيمىل كەڭەسى­نىڭ وتىرى­سىندا ت.ءابدىراحمانوۆ وسى تەكتەس دە­رەك­تەردى ورتاعا سالدى. ول پو­ليتسيا باس­قار­ماسى كوڭىل كو­تە­­رۋ نىساندارىنىڭ جۇمى­سىن شەك­­تەۋدى ۇسىنىپ وتىرعانىن جەت­­كىزدى. 

قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, تۇنگى 23.00-دەن باس­تاپ تاڭعى 8.00-گە دەيىنگى ارا­لىقتا قوعامدىق ورىنداردا الكوگول ونىمدەرىن ساتۋعا تىيىم سالعان ءجون. 

– تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىرىنشى قا­با­تىندا ورنالاسقان كوڭىل كو­تەرۋ ورىندارىنىڭ 23.00-گە دەيىن, ال ءوز الدىنا جەكە عي­ماراتتاعى مەيرامحانالار, باسقا دا نىساندار تۇنگى 2.00-گە دەيىن عا­نا جۇمىس ىستەگەنىن قالايمىز. ادام تۇنگى ساعات 2-گە دەيىن ءىشىپ, ودان كەيىن دە ۋداي ماس بولىپ وتىرا بەرسە, مۇنىڭ سوڭى جاقسىلىققا اپارمايدى, ونى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى دا قۇپتايدى. ءتۇن اۋعاننان كەيىن دە توقتاماي ىشكەن ادام نە ءوزى قىل­مىس جاسايدى, نە بولماسا كو­شەدە قىلمىستىڭ قۇربانى بولۋى مۇمكىن. ءبىز مەملەكەتتىك ەمەس كۇزەت قۇرىلىمدارىمەن ىن­تىماقتاستىق جاساستىق, ولار مەيرام­حانالاردىڭ ىشىندە بول­عان وقيعالار كەزىندە عانا بىزگە كومەكتەسەدى. الايدا, ادەتتە مەي­رامحانالاردىڭ باسشىلىعى جان­جالداسقان ادامداردى سىرت­قا شىعارىپ جىبەرۋگە تىرىسادى. ولار ءۇشىن نە بولسا دا وزدەرىندە ەمەس, باسقا جەردە بولعانى كەرەك, – دەيدى ول.

پوليتسەيلەردىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ىشىمدىك ساتۋعا شەكتەۋ قويۋعا سالماقتى سەبەپ بار دەۋگە بولادى. جالپى, قالاداعى قىلمىستاردىڭ 30 پايىزى قوعامدىق ورىنداردا الكوگولدى ىشىمدىك ىشكەن ادامدار جاسايدى ەكەن. ەلوردادا ەڭ كوپ قۇقىقبۇزۋشىلىق «الماتى» اۋدانىندا تىركەلگەن. قالاداعى ەڭ كوپ توبەلەس بولاتىن, سۋىق قارۋ قولدانىلاتىن, ۇرلىق جاسالاتىن ورىنداردىڭ قاتارىندا «رىبا موەي مەچتى», «پاراگون», «گۋدبار», «حيتى XX ۆەكا», «ستامبۋل», «قازاقشا ديسكوتەكا», «چارلي چاپلين» سىندى مەيرامحانا, ءدامحانا, كاراوكە-بارلار اتالادى. «ەسىل» اۋدانىنداعى «پۋنكت پ», «زولوتو», «EskoBar» سياقتى ورىنداردا دا قىلمىس ءجيى جاسالادى ەكەن. 

دەگەنمەن, قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ۇسىنىسىنا ەلوردالىق رەستوراتورلاردىڭ, كوڭىل كوتەرۋ نىساندارىن ۇستايتىن باسقا دا كاسىپكەرلەردىڭ قارسى ءۋاجى بار. قالالىق كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كەڭەستىڭ وتىرىسىنا كەلگەن ولار الكوگولدى ىشىمدىكتەر ساتىلاتىن ۋاقىتتى شەكتەۋ, قور-قورعا تىيىم سالۋ بيزنەسمەندەردى اياقتان شالۋمەن بىردەي ەكەنىن ايتادى. 

– ونىڭ سالدارىنان كوڭىل كوتەرۋ, دەمالىس ورىندارى ايتارلىقتاي شىعىنعا باتادى. جۇمىس ورىندارى قىسقارىپ, قالا بيۋدجەتىنە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرى ازايادى. وعان قوسا, كولەڭكەلى الكوگولدى ونىمدەردى ساتۋ نارىعى بەلەڭ الۋى مۇمكىن. نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ دەمالىس ورىندارىنىڭ كونتسەپتسياسى ءدال تۇنگى ۋاقىتتا جۇمىس ىستەۋگە نەگىزدەلگەن. ەگەر 23.00-دەن باستاپ تاڭەرتەڭگە دەيىن الكوگولدى ونىمدەردى ساتۋعا شەكتەۋ قويىلسا, كوپتەگەن نىساندار جابىلۋعا ءماجبۇر بولادى, – دەيدى ولار. بۇل شەكتەۋ ەلوردانىڭ تۋريستىك يميدجىنە دە نۇقسان كەلتىرەدى دەپ سانايدى. 

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سوڭعى ۋاقىتتا كوڭىل كوتەرۋشىلەرگە تەمەكى, قور-قور, ەلەكتروندى سيگارەت سىندى زاتتار ۇسىناتىن ورىندارعا پوليتسەيلەردىڭ رەيدتەرى جيىلەپ كەتكەن كورىنەدى. وسىعان بايلانىستى قالالىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ارەكەتىنە بايلانىستى مەيرامحانا, ءدامحانا, بارلاردىڭ يەلەرىنەن تۇسكەن شاعىمدار دا كوبەيگەن. 

جالپى, «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستە تەمەكى زاتتارىن تۇتىنۋعا تىيىم سالىنعان جەرلەردىڭ ءتىزىمى كورسەتىلگەنىن ايتا كەتەيىك. ارنايى جابدىقتالعان بولمەسى بار نىسانداردا, نە بولماسا اشىق الاڭداردا وعان تىيىم سالىنباعان. باستىسى, تەمەكى نەمەسە قور-قور شەگەتىن ورىندا سۋسىن مەن تاماق ۇسىنىلماۋعا ءتيىس. الايدا, بۇل تۇستا دا زاڭدىق تۇرعىدا رەتتەلمەگەن جايتتار بار. كاسىپكەرلەردىڭ سوزىنە قاراعاندا, قور-قوردىڭ ءوزى قۇرامداس بولىگىنە قاراي تەمەكىسى بار نەمەسە تەمەكىسى جوق بولىپ بولىنەتىن كورىنەدى. ال قۇقىق قورعاۋشىلار بولسا ونىڭ قۇرامىنا ساراپتاما جاساپ اۋرە بولماي-اق, بىردەن ايىپپۇل سالۋعا بەيىل. 

– ەلوردالىق قۇقىق قورعاۋشىلار تۇراق­تى تۇردە رەيد جاساپ, اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شىلىككە تارتادى. كاسىپكەرلەردەن تۇسكەن شاعىمدار بويىنشا, مەيرامحانا, ءدامحا­نالاردا ادام كوبەيەتىن كەشكى ۋاقىتتا پولي­تسەي­لەردىڭ التى-جەتەۋى بىردەن كەلىپ, قوناق­تار­دى شوشىتادى, بۇل نىسانداردىڭ جىلدار بويى قالىپتاستىرعان يميدجىنە, ءوزى جينا­عان نەمەسە قارىزعا الىپ اقشا سالعان بيز­نە­سىنە كەدەرگى كەلتىرەدى, – دەيدى قالالىق كاسىپ­كەرلەر پالاتاسىنىڭ ءبولىم باستىعى نۇرجان بۋكين. 

ال پوليتسيا باسقارماسى باستىعى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قۇقىق قورعاۋشىلار رەيد كەزىندە زاڭ تالاپتارىن نەگىزگە الادى. ولار ءۇشىن قور-قوردىڭ قۇرامى, نەدەن جاسالعانى ماڭىزدى ەمەس. ماڭىزدىسى – زاڭ بويىنشا قوعامدىق ورىنداردا شىلىم شەگۋگە تىيىم سالىنعانى. 

– زاڭدا قوعامدىق ورىنداردا شىلىم شەگۋگە تىيىم سالىنعانى تۋرالى جا­زىل­عان, ونىڭ نەدەن جاسالعانى تۋرالى جازىل­ماعان. ەلىمىز سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپ­تاستىرۋعا بەت الىپ كەلەدى, ءار 10 ادامنىڭ ۇشەۋى شىلىم نەمەسە قور-قور شەگەدى. كەش­قۇرىم بالالارىمىزدى ەرتىپ ءبىر جەر­گە دەمالۋعا باردىق دەلىك. قاسىڭدا بۇرقى­راتىپ شەگىپ وتىرعان بىرەۋ ءۇشىن نەگە باس­قالار ۋلانۋى كەرەك؟! كاليانعا ارنال­عان جەكە بولمە جاساڭىزدار, – دەيدى ت.ءابدىراحمانوۆ. 

ونىڭ ايتۋىنشا, پوليتسەيلەر رەيد كەزىندە بيزنەستى تەكسەرمەيدى, تەك قوعامدىق تارتىپكە باقىلاۋ جاسايدى. سول سەبەپتى رەيد ءۇشىن پروكۋراتۋرانىڭ ۇيعارىمىن الۋ مىندەتتى ەمەس. ءتارتىپ بۇزىلعان جاعدايدا ايىپپۇل ءدامحانا, مەيرامحانا, بارلاردىڭ يەسىنە عانا ەمەس, تەمەكى نەمەسە قور-قور شەگۋشىگە دە سالىنادى. 

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, قوعامدىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتى كەزىندە قور-قور قۇرامى مەن قۇرىلعىسىنا ساراپتاما جاساپ, ۋلى زاتتار بار ەكەنىن, شەگۋگە ارنالعان قۇرىلعىنىڭ ءتۇرلى باكتەريالارعا تولى لاس ەكەنىن انىقتاعان. 

– ەگەر كاسىپكەرلەر قوسىمشا ساراپتاما جاسالعانىن قالاسا, جۇمىستى تاعى دا جول­عا قويا الامىز, – دەدى قالالىق قوعام­دىق دەن­ساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل شاعالتاەۆا. 

كاسىپكەرلەردىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرى تىڭدالا كەلە, كاسىپكەرلەردى قولداۋ كەڭەسى قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنان رەيدتەردى ۋاقىتشا توقتاتا تۇرۋ تۋرالى ءوتىنىش جاسادى. ەندى كاسىپ­كەر­لەر جۋىق ارادا كوڭىل كوتەرۋ ورىن­دارىندا تەمەكى نەمەسە قور-قور شەگەتىن ارنايى ورىندار جاساۋعا ءتيىس.
سوڭعى جاڭالىقتار