• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
04 قازان, 2012

ناعىز عالىم دەپ وسىنداي ادامدى ايتۋعا بولادى

1220 رەت
كورسەتىلدى

ناعىز عالىم دەپ وسىنداي ادامدى ايتۋعا بولادى

بەيسەنبى, 4 قازان 2012 7:23

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى مۇحتارباي وتەلباەۆ ماتەماتيكا عىلىمىنا وزىندىك جاڭالىقتار اكەلىپ, ەسىمى الەمگە ءماشھۇر بولعان ەرەك تۇلعا. ونىڭ داڭقى ءوزى تۋىپ-وسكەن كيەلى قوردايداعى الاقانداي قاراكەمەر اۋىلىنان اسىپ,  بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماقتانىشىنا اينالعالى قاشان. ءبىز مۇحتارباي اعامەن ماقتانامىز, ونىڭ ومىردەگى, عىلىمداعى وزگەشە ءوسۋ جولىن ۇلگى, ونەگە تۇتامىز.

بەيسەنبى, 4 قازان 2012 7:23

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى مۇحتارباي وتەلباەۆ ماتەماتيكا عىلىمىنا وزىندىك جاڭالىقتار اكەلىپ, ەسىمى الەمگە ءماشھۇر بولعان ەرەك تۇلعا. ونىڭ داڭقى ءوزى تۋىپ-وسكەن كيەلى قوردايداعى الاقانداي قاراكەمەر اۋىلىنان اسىپ,  بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماقتانىشىنا اينالعالى قاشان. ءبىز مۇحتارباي اعامەن ماقتانامىز, ونىڭ ومىردەگى, عىلىمداعى وزگەشە ءوسۋ جولىن ۇلگى, ونەگە تۇتامىز.

اۋليەشوقىدان باستالعان جول

ماتەماتيكا ءىلىمىنىڭ جەتى قات قىر­تى­سىن توڭىمەن اۋدارىپ, 36 جاسىندا عىلىم دوكتورى اتانعان ونىڭ سونشالىقتى قا­را­پايىمدىلىعى عاجاپ. قارسى الدىڭدا «ءمۇيىزى قاراعايداي» اكادەميك وتىر دەپ ءتىپ­تى دە قىسىلدىرماي, كىم-كىمدى دە كۇندە كورىپ جۇرگەن سىرالعى جولداسىنداي ەركىن اڭگىمەگە تارتىپ الاتىن ءبىر باۋىرمالدىق قاسيەتى بار. سودان دا تۋعان جەرگە جولى تۇسكەن سايىن ونىمەن جولىعىپ, تىلدەسىپ قالۋعا اركىم-اق قۇشتار. ال مۇحاڭ ءتورت­كۇل دۇنيەنىڭ قاي تۇكپىرىندە جۇرسە دە با­لالىق, جاستىق شاعىنىڭ ىزدەرى قالعان تۋعان توپىراقتىڭ جىلۋىن اڭسايتىنى انىق.

…ول كەزدە قاراكەمەردىڭ باس جاعىندا شاعىن عانا ۇستا دۇكەنى بولۋشى ەدى. ەس بىلگەلى مامىت, قۇسايىن شالدار وندا كۇنۇزاق تۇتىندەتىپ, شىڭىلداتىپ تەمىر­دەن ءتۇيىن ءتۇيىپ جاتاتىن. مۇحتارباي دا جاسىنان سول ۇستاحانانى جاعالادى. سو­عىس­تان كەيىنگى اۋىرتپالىق سالدارىنان مۇحاڭ 10 جاسقا تولعانىندا عانا مەكتەپ ەسىگىن اشادى. 7-سىنىپقا دەيىن وقىپ, وتباسى جاعدايىنا بايلانىستى مەكتەپتەن قول ۇزۋىنە تۋرا كەلەدى. جەتىجىلدىقتان سوڭ توقپاقتاعى مەحانيكا تەحنيكۋمىنا تۇسكەنىمەن, كەيىننەن ونى دا تاستاپ كەتىپ, ورتا ءبىلىمدى كەشكى مەكتەپتە جالعاستىرىپ جۇرگەن كەزى. كۇندىز كۇيەلەش-كۇيەلەش بولىپ, ماڭدايدان سورعالاعان تەرىن سىلىپ تاستاپ ۇستاحانادا بالعا سوعاتىن, نارتتاي بولىپ قىزعان تەمىردىڭ بالعا مەن ءتوس اراسىندا قامىرشا يلەنىپ, مۇقالماستاي بولىپ شىڭدالۋىن قىزىقتاۋدان ءبىر جالىق­پايتىن. ءوزىنىڭ دە العان بەتىنەن قايتپاس شاربولاتتاي شىڭدالىپ وسۋىنە وسىنىڭ اسەرى دە بولعان شىعار. قىستاي تەمىر ۇس­تا­دا, الا جازداي ماۋسىمدىق جۇمىستارعا الىپ كەتەتىن. كومبايندا سابان تاستاۋشى, تراكتوردا تىركەمەشى دە بولدى. ءوزى دە بىرتىندەپ تراكتوردى ۇرشىقشا ۇيىرە مەڭگەرىپ كەلە جاتتى.

كولحوز دالاسىنداعى ەكى-ءۇش جىلعى قارا جۇمىس ءومىردىڭ ءمانىن باعالاۋدا, ەڭ­بەكتىڭ ءدامىن سەزىنۋدە كوپ نارسەنى ۇيرەتتى. كەشكى مەكتەپتى بىتىرۋىمەن ونىڭ اۋليە­شوقىنىڭ باۋرايىنان عىلىمنىڭ تورىنە قول سوزعان ۇلى ساپارى باستالادى. مۇح­تار­باي بىشكەكتەگى (ول كەزدە فرۋنزە) قىرعىز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسە­دى. ماتەماتيكاعا دەگەن ءبىر جويقىن قۇش­تار­لىق و باستان-اق بويىن بيلەپ العانى انىق. ونىسى جۇرتقا اۋىلدا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىنەن بەلگىلى ەدى. وزگە مەحانيزاتورلار ماي سىڭگەن كيىمدەرىن باسىنا جاس­تانىپ, تۇسكى استان سوڭ ءسال مىزعىپ الۋعا جانتايعان ساتتە, بۇل قالتاسىنان قاعاز, قالامىن الىپ, قات-قابات سىرلى الگە­برا­لىق تەڭدەۋلەر مەن فورمۋلالار الەمىنە ءسۇڭ­گىپ كەتەتىن. مەكتەپ وقۋلىعىنان تىس قايداعى ءبىر جۋرنالداردان قيىپ العان شىم-شىتىرىق ەسەپتەردى بورشالاپ, جىك­تەپ, تالداپ وتىراتىن. «كور دە تۇر, سەنەن ءالى-اق «مىناۋ» دەگەن ەسەپشى, ءتىپتى, بۇعال­تىر شىعادى, بالا», دەپ ارقاسىنان قاعا­تىن بريگادير. بويعا بىتكەن شىن تالانت, كەمەل دارىن قانداي جاعدايدا دا سۋىماق ەمەس. ونى تراكتور كابيناسىنان ۋنيۆەرسيتەت اۋديتورياسىنا الىپ كەلگەن دە وسىناۋ لاپىلداعان قۇشتارلىق وتى ەدى عوي.

الايدا, ءبىرىنشى كۋرستان-اق اسكەر قاتا­رىنا الىندى. زەرەك بولماسا ماتەماتي­كاعا دەگەن قۇمارلىعى اسكەردەگى ءۇش جىلدا سۋىناتىن جاعدايدا ەدى. اسكەرلىك بورىشىن وتەپ ءجۇرىپ تە ول وقۋىن ءوز بە­تىنشە جالعاستىرا بەرەدى. اسكەردەن سوڭ وقىماي-اق ءۇش كۋرستىڭ ەمتيحاندارىن تاپسىرىپ بىردەن 4-كۋرسقا قابىلدانادى. 1966 جىلى م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ءجۇر­گىز­گەن تاڭداۋ ناتيجەسىندە ماسكەۋگە اۋىستىرىلادى. ونى 1969 جىلى ءبىتىرىپ شىعادى.

 

عىلىمنىڭ شىرقاپ كوگىنە

بۇدان ءارى م.وتەلباەۆتىڭ عىلىمعا شىن­داپ دەن قويعان كەزەڭى باستالادى. 1972 جىلى ماسكەۋدە ناق وتىز جاسىندا كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعادى. التى جىلدان سوڭ تاعى دا سول ماسكەۋدە «ازۋلارى التى قارىس» ماتەماتيكا الىپ­تارى­نىڭ الدىندا «ديففەرەنتسيالدىق وپەرا­تور­لاردىڭ سپەكترىن باعالاۋ جانە ونىمەن بايلانىستى ەنۋ تەورەمالارى» تاقى­رىبىندا دوكتورلىعىن تابىستى قورعاي­دى. مۇحتاربايدىڭ وزدەرى ويلاعانداي «دىڭداي بۇعالتىر» ەمەس, ودان الدەقايدا بيىككە شىرقاپ شىققانىنا كۇللى اۋىلداس­تارى قۋانعان سوندا.

م.وتەلباەۆتىڭ ماتەماتيكاداعى قىز­مەت جولى 1972 جىلدان باستالادى. 1972-1991 جىلدارى قر عىلىم اكادەمياسىنىڭ كىشى عىلىمي قىزمەتكەرى, زەرتحانا مەڭ­گە­رۋشىسى, جامبىل پەداگوگيكالىق ينستي­تۋتى­نىڭ رەكتورى, 1991 جىلدان قارا­عان­دى قولدانبالى ماتەماتيكا ينستيتۋتى­نىڭ ديرەكتورى قىزمەتتەرىندە بولدى. 2000 جىلدان باستاپ ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­دا­عى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ماتەما­تي­كالىق مودەلدەۋ ادىستەرى كافەدراسى­نىڭ پروفەسسورى جانە كەزىندە ءوزى ءبىلىم العان م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان­دىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قىز­مەتىن قوسا اتقارادى. 2004 جىلدان قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى.

زامانىمىزدىڭ زاڭعار ماتەماتيگى اتانىپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى اۋزى دۋالى نەبىر ماتەماتيكا الپاۋىتتارىنىڭ ءوزىن مويىن­داتقان قازاق عالىمىنىڭ عىلىمعا قوسقان ۇلەسى وراسان. فۋنكتسيونالدىق تالداۋلار سالاسىنىڭ ءىرى مامانى بولىپ تابىلاتىن م.وتەلباەۆ تەورياداعى ەڭ كۇردەلى ەكى پروبلەمانى: ديففەرەنتسيالدىق سپەكترگە ەكىجاقتى شەكتەۋ فورمۋلالارىن جانە مەنشىك مانگە ۋنيۆەرسالدىق فورمۋلا بول­مايتىنىن دالەلدەگەن. لوكالداۋ پرين­تسيپىن اشىپ, كوررەكتى شەكارالىق ەسەپ­تەۋ­دىڭ جالپى ءتۇرىن جۇيەلەدى. ەينشتەيننىڭ سالىستىرمالىق تەورياسىنا تىڭ كوز­قاراسپەن تۇجىرىمداما دا جاسادى.

سپەكترلىك تەورياسى مەن فۋنك­تسيالىق تاپتار تەورياسىنداعى ازىرلەگەن ادىستەرى, اسىرەسە, ونىڭ ۇسىنعان ارناۋلى وق­شاۋلاندىرۋ ءتاسىلى ماتەماتيكانى دامى­تۋعا قوسىلعان اسا زور ۇلەس بولىپ تابىلادى. وسى ەڭبەگى جوعارى باعالانىپ, وعان 1990 جىلى كسرو عا فيزيكا-ماتەماتيكا ءبولىمىنىڭ ارناۋلى سىيلىعى بەرىل­دى. ال كسرو ماتەماتيكا عىلىمىنىڭ كە­زىندە دۇنيە جۇزىندە الدىڭعى ورىندا بولعانىن ەسكەرسەك, مۇحتاربايدىڭ تابىسى قازاقستان ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ ۇلكەن جەڭىسى ەدى.

قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ قيىندىقتا­رى قات-قاباتىمەن كەلگەن باستاپقى توقى­راۋ كەزەڭىندە قانشاما عالىمدار جەرۇيىق ىزدەپ, شەتەلدەرگە اسىپ كەتتى. ال وتەل­باەۆ تۋعان جەردەن تامىرىن ۇزگەن جوق. ول كەشەگى كەڭەستىك داۋىردەگى ءتارىزدى, بۇگىنگى جاڭارعان قازاقستاننىڭ دا ماتەماتيكا الەمىنىڭ جارىق جۇلدىزى سانالادى. مۇحاڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى مەكتەپتىڭ نەگىزىن قالادى, جەكە ءوزى وننان استام عىلىم دوكتورىن, جەتپىس بەس عىلىم كانديداتىن ءوسىرىپ شىعاردى. 200-دەن استام عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى. دۇنيەجۇزىنىڭ ءار قيىرىندا ءوتىپ جاتاتىن ماتەماتيكتەر سيمپوزيۋمدارىنا قاتىسىپ, باياندامالار جاساپ تۇرادى. 1994 جىلدان باستاپ ەلى­مىز­دىڭ «قر فۋندامەنتالدى زەرتتەۋلەر باعدارلاماسىنا» قاتىسىپ كەلەدى. قازىرگى كەزدە قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لىگىنىڭ «قر فۋندامەنتالدى زەرتتەۋلەر باعدارلامالارى», «قر يننوۆاتسيالىق ءون­دىرىستەردى عىلىمي-تەحنيكالىق قامتاما­سىز ەتۋ» جانە «قر قولدانبالى عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالارى» عىلىمي باعدار­لامالارىنا ەنەتىن نەگىزگى 4 جوباعا جە­تەك­شىلىك ەتۋدە. 2002-2003 جانە 2004-2005 جىلدارى وتەلباەۆ عىلىم مەن تەحنيكاعا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان عالىمدار مەن ماماندار ءۇشىن تاعايىندالاتىن مەملەكەت­تىك عىلىمي ستيپەنديانىڭ يەگەرى. 2002 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «التىن ادام» كونكۋرسىنا تاعايىندالاتىن «جىل­دىڭ عىلىمي قايراتكەرى», قازاقستانداعى «جىل ادامى» اتاعىنىڭ يەگەرى. 2004 جىلى تەھران قالاسىندا «عىلىم جانە تەحنولوگيا» اتالىمى بويىنشا ەكونوميكا­لىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى بولدى, 2007 جىلى تۇركيانىڭ ساكاريا قالاسىندا تۇركى الەمى ماتە­ماتيكتەرى قوعامىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى بولىپ تاعايىندالدى. 2006 جانە 2010 جىلدارى «جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇزدىك وقىتۋشىسى» گرانتتارىن جەڭىپ الدى.

2007 جىلى تاۋەلسىزدىك كۇنى مەرەكەسى قارساڭىندا ماتەماتيكا سالاسىندا دۇنيە­جۇزىنىڭ عالىمدارى «وتەلباەۆ فۋنكتسياسى» دەگەن اتپەن موي­ىنداعان «سپەكترلىك تەوريا جانە ونىڭ قول­دا­نى­لۋى» تاقى­رىبىنداعى جۇمىستار تسيكلى ءۇشىن وعان عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىن­داعى قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەم­لە­كەتتىك سىي­لىعى بەرىلدى. بۇل قازاق­ستان تاۋەلسىزدىگى جىلدارىندا ەلىمىزدە عى­لىم مەن تەحنيكا سالاسى بويىنشا ماتەماتيكتەرگە بەرىلگەن تۇڭعىش سىيلىق ەدى.

 

تۋعان جەردىڭ ءتۇتىنى دە ءتاتتى

ماتەماتيكا الەمىنىڭ تورىنە شىققان ءبىزدىڭ مۇحاڭ بۇگىندە جاسى جەتپىسكە يىق ارتسا دا, جاس كەزدەگىدەي ەلگەزەك. جىلىنا بىرنەشە مارتە الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە ءوتىپ جاتاتىن حالىقارالىق دارەجەدەگى سيمپوزيۋمدار, كونفەرەنتسيالار, سەزدەرگە ارنايى شاقىرتۋلارمەن بارىپ, باياندامالار جاساپ تۇرادى. استانا قالاسىنداعى ەلى­مىز­دىڭ باس ۋنيۆەرسيتەتىندەگى جانە ءوزى باس­قاراتىن ممۋ فيليالىنداعى قىزمەتى ءوز الدىنا. الايدا, عالىم قانشاما جۇمىس­باستى بولىپ جۇرسە دە تۋعان جەرىن, وندا­عى التىن ۇيا مەكتەبىن, سۇيىكتى ۇستازدارىن ەستەن شىعارمايدى. الماتىعا جولى تۇسە قالعاندا, اراسىندا ۋاقىت تاۋىپ, قورداي اسىپ, اۋليەشوقى باۋرايىنداعى تۋعان اۋىلىنا تارتىپ كەتۋگە تىرىساتىنى سودان.

وسىدان جارتى عاسىردان استام بۇرىن مۇحتارباي تابالدىرىعىن اتتاعان قارا­كەمەر باستاۋىش مەكتەبىنىڭ ورنى سوڭعى جىلدارعا دەيىن بوس جاتتى. بىلتىر عانا وندا ءزاۋلىم مەشىت بوي كوتەردى. كەزىندە ءتالىم بەرگەن ۇستازدارىنىڭ دا كوبى ءومىر­دەن ءوتىپ كەتىپتى. «ەلۋ جىلدا ەل جاڭا», كەيىننەن اۋىلدىڭ باس جاعىنان ەكى قا­باتتى جاڭا مەكتەپ سالىنىپ, قازىر وندا مۇعالىمدەردىڭ مۇلدە جاڭا جاس بۋىنى ەڭبەك ەتۋدە. ال مۇحاڭ ءوز مەكتەبىن, ۇستاز­دارىن, سىنىپتاستارىن ساعىنادى. العاش­قى ۇستازى نۇرشيدا حاميتوۆا اپايىنا, اريفمەتيكانىڭ ءتورت امالىن ۇيرەتۋدەن باستاعان ەلامان نۇرپەيىسوۆ, جوعارى سىنىپتا فيزيكا-ماتەماتيكا الەمىنە قىزىق­تىرا باۋراپ, تەرەڭ ءبىلىم بەرگەن يسابەك ادىكەەۆ اعايلارىنا شاكىرتتىك ىقىلاسى شەكسىز. مۇحاڭنىڭ بۇگىندە كوزى ءتىرى ۇستازدارىنىڭ ءبىرى, ماتەماتيكادان ءدارىس بەرگەن ءدۇردانا نوعايباەۆانىڭ جاسى 80-گە تاياپ قالدى, قازىر اۋدان ورتالىعىندا تۇرادى.

– مۇحتارباي سىنىپتاستارى ىشىندەگى قاراپايىمى ءارى جۋاسى بولدى, – دەپ ەسكە الادى ءبىر كەزدەگى شاكىرتىن قارت ۇستاز. – بىراق ونىڭ ويلى كوزدەرىندە نۇر تۇنىپ تۇراتىن. وتباسىنداعى تۇرمىس اۋىرتپا­لى­عىنان ول باسقا بالالاردان سەرگەكتىگى­مەن, سونىسىنا قاراي ايتىلعاندى قاعىپ الاتىن زەرەكتىگىمەن ەرەكشەلەنەتىن…

1984-1986 جىلدارى ءوزى رەكتور بولىپ ىستەگەن جامبىل پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسي­تەتى دە وعان وزگەشە ىستىق. جىل سايىن ەل ارالاپ, ءوزى قىزمەت ەتەتىن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە دارىندى شاكىرتتەر ىرىك­تەۋ­دى داستۇرگە اينالدىرعان اتاقتى اكادەميك بىلتىر عانا تارازداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وتكەن وليمپيادا جۇلدەگەر­لەرىنە رەكتورلىق گرانتتاردى ءوز قولىمەن تاپسىرعان بولاتىن. تارمپي-دە ول ەكى جىلداي عانا باسشىلىقتا بولدى. ويتكە­نى, ول رەكتور «قالىبىنا» سىيمايتىن دارىن ەدى, كوپ ۇزاماي ءوزىنىڭ عىلىمىنا قايتا ورالدى. ال ونىڭ وسىنداعى باستامالارىن تالانتتى شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى, تارمپي-دىڭ ماتەماتيكا جانە ماتەماتيكانى وقىتۋ ادىستەمەسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, عىلىم دوكتورى, پروفەسسور مۇساحان مۇراتبەكوۆ تابىستى جالعاس­تىرۋدا. ارقايسىسى ۇلكەن عالىمعا اينالىپ ۇلگەرگەن مۇحاڭنىڭ مۇنداي شاكىرت­تەرى ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە كوپتەپ سانالادى. ال كىندىك قانى تامعان توپىراقتان شىققان ءاربىر جاس دارىن ءۇشىن بالاشا قۋاناتىن اكادەميك جەرلەسىمىزدىڭ اتىندا تارازدان ماتەماتيكانى تەرەڭدەتىپ وقىتا­تىن مەكتەپ-ينتەرنات اشۋ تۋرالى ويىمىزدى تاعى دا العا تارتامىز. سوندا وبلىس اۋماعىنىڭ ءار قيىرىنان, اۋىل-اۋىلداردان ماتەماتيكاعا دارىندى جاستاردى جيناپ, قازاق عىلىمىن ورگە سۇيرەيتىن وتەلباەۆ ءىزباسارلارىن كوپتەپ دايارلاۋعا جول اشىلار ەدى.

مۇحاڭ تۋرالى از جازىلعان جوق. سو­لار­دىڭ ىشىنەن قازاقتىڭ تاعى ءبىر كورنەكتى ماتەماتيك عالىمى, فيزيكا-ماتەماتيكا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ۇعا اكادەميگى تىنىسبەك كالمەنوۆتىڭ «مۋحتارباي وتەلباەۆ. ۆزلەت ساموۋچكي ك ۆەرشينام ناۋكي» اتتى كىتابىن ايتساق تا جەتكىلىكتى. ول «تراكتورشىدان عىلىم دوك­تورىنا دەيىن» دەگەن تاقىرىپپەن باس­تالادى. بۇل كىتاپتان مۇحاڭنىڭ عىلىمعا دەگەن ادالدىعىن, وعان دەگەن سۇيىسپەن­شى­لىگىن, شىنايى ماحابباتىن تانۋعا بولادى. اكادەميك ءوز ارىپتەسى تۋرالى: «مۇح­تار­باي وتەلباەۆ – قازاقستان ماتەما­تيك­تەرى ءپىر تۇتاتىن ادام», دەپ انىقتاما بەرەدى.

قول ەڭبەگى – كۇندىك تىرلىك, وي ەڭبەگى – ۇرپاعىڭنىڭ ۇرپاعىنا جەتەتىن باقىتتىڭ دا, بايلىقتىڭ دا كىلتى, دەۋدەن جالىق­پاي­تىن مۇحاڭنىڭ ارمانى – بولاشاقتا ەلى­مىزدى وركەنيەتتىڭ ورىنە شىعاراتىن ءبى­لىمدى ۇرپاق تاربيەلەي بەرۋ.

قۇرمانبەك ءالىمجان,

جامبىل وبلىستىق «اق جول» گازەتى رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى.

تاراز.

سوڭعى جاڭالىقتار