قاراعاندى وبلىسى — اۋماعى جانە ونەركاسىپتىك الەۋەتى جاعىنان ەڭ ءىرى, مينەرالدار مەن شيكىزاتتارعا باي ايماق. وبلىستىڭ جەر كولەمى 428 مىڭ شارشى كم قۇرايدى. وبلىس قازاق ۇساق شوقىلارىنىڭ ءدوڭدى جەرلەرىن — سارىارقانى الىپ جاتىر. حالقى — 1 378,9 مىڭ ادام, ولاردىڭ ىشىندە قالا حالقى — 79,6%. وبلىس قۇرامىنا وبلىستىق ماڭىزعا يە 9 قالا, اۋداندىق ماڭىزعا يە 2 قالا, (اباي, قارقارالى) جانە 9 اۋدان كىرەدى.
2018 جىلعا وبلىس بيۋدجەتى 309,8 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وتكەن جىلى مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 416 ملرد سالىق پەن تولەمدەر تۇسكەن, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە — 261,1 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە — 154,9 ملرد اۋدارىلدى.
ونەركاسىپ: يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 700-گە جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلدى
جالپى وڭىرلىك ءونىم قۇرىلىمىندا ونەركاسىپتىڭ ۇلەسى باسىم — 45,44%. ەكونوميكانىڭ بازالىق سالالارى قاتارىندا ەلەكتر ەنەرگياسى, وتىن, قارا مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ, حيميا ونەركاسىبى بار. وبلىستىڭ ءجوو جالپى كولەمىندەگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى — 31,09%, تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە — 10,17%, ەلەكترمەن جابدىقتاۋدا, گاز, بۋ بەرۋدە جانە اۋانى باپتاۋدا — 3,34%, سۋمەن جابدىقتاۋدا, كارىز جۇيەسىندە, قالدىقتاردى جيناۋ مەن ءبولۋدى باقىلاۋدا — 0,84% قۇرايدى.
وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك ساياساتى مەن يندۋستريالىق بازاسىن تاۋ-كەن, وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جانە سۋمەن جابدىقتاۋدا 200-دەن استام كاسىپورىن مەن وندىرىستەر قۇرايدى.
2018 جىلى وبلىس بويىنشا ءوندىرىس كولەمى 2 566,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوندىرىس كولەمى 2018 جىلعا قاراي 202 ملرد تەڭگەگە وسۋمەن 2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى (2017 جىلى – 1,8 ترلن تەڭگە). ونەركاسىپ قۇرىلىمىندا سالا ۇلەسى 78,1% (2017 ج. – 77,7%) قۇرادى.
سونىمەن قوسا, ونەركاسىپتە ءوندىرىستىڭ وڭ ديناميكاسى ساقتالدى:
فارماتسەۆتيكالىق ونىمدەردە — ءوسىم 43,1%, ماشينا جاساۋدا — 34,9%, باسقا بەيمەتالل مينەرال ونىمدەردە — 2,6%, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىندە — 2,9%.سونىمەن قاتار, 2018 جىلى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە جالپى سوماسى 41,5 ملرد تەڭگەگە 689 جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 4 جوبا ىسكە قوسىلدى. ەسكە سالايىق, العاشقى بەسجىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا (2010-2014 جج.) 4596 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن جالپى سوماسى 123 ملرد تەڭگەگە 58 جوبا ىسكە قوسىلدى. ەكىنشى بەسجىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا (2015–2019 جج.) 2307 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن جالپى سوماسى 168,9 ملرد تەڭگەگە 29 جوبا ىسكە قوسىلدى.
2018 جىلى ىسكە قوسىلعانداردىڭ ىشىندە — 489 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن جالپى سوماسى 39,9 ملرد تەڭگەگە 3 جوبا:
جوبالىق قۋاتتىلىعى 11,9 مىڭ توننا ءونىم بولاتىن (ماشينا جاساۋ سالاسى) «Maker» جشس «ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىن جاڭعىرتۋ» جوباسى. 99 جۇمىس ورنى قۇرىلدى; جوبالىق قۋاتتىلىعى 6 مىڭ توننا بولاتىن «Sary-Arka Copper Processing» جشس «كاتودتى مىس شىعاراتىن زاۋىت قۇرىلىسى» جوباسى (مەتاللۋرگيا سالاسى). 350 جۇمىس ورنى قۇرىلدى; جوبالىق قۋاتتىلىعى جىلىنا 2,3 ملن توننا كەن, 2900 التىن بولاتىن «اك التىنالماس» اق پۋستىننوە التىن ءوندىرۋ فابريكاسىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ (نەگىزگى باعالى جانە ءتۇستى مەتالدار ءوندىرىسى سالاسى).جالپى, يندۋستريالاندىرۋ كارتالارىنىڭ جوبالارىن ىسكە اسىرۋ وبلىستا ماشيناجاساۋ, فارماتسەۆتيكا, قۇرىلىس يندۋسترياسى جانە اوك سالالارىندا جاڭا ءونىم تۇرلەرى ءوندىرىسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
اۋىل شارۋاشىلىعى: ءوندىرىس 6,2%-عا ارتتى
وبلىستىڭ تابيعي-كليماتتىق جاعدايلارى جانە گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ءداندى داقىلداردى, كارتوپ مەن كوكونىستەردى ءوندىرىپ-ءوسىرۋ, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن قولايلى, قاراعاندى وبلىسى ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ بويىنشا جەتەكشى وڭىرلەردىڭ ءبىرى رەتىندەگى ءرولىن ايقىندادى. وبلىستىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىندەگى جاعداي ءوندىرىس تيىمدىلىگىنىڭ وسۋىمەن, اۋىلدا قارجى قىزمەتتەرى نارىعىنىڭ دامۋىمەن سيپاتتالادى. سونىمەن قاتار, اتالعان سالانى دامىتۋ ناتيجەسىندە اۋلى تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ ارتۋى بايقالىپ وتىر.
ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءوندىرىس كولەمى 6,2% ارتىپ, 272,6 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وتكەن جىل بۇل سالا ءۇشىن قولايلى بولدى. سالانىڭ بارلىق نەگىزگى كورسەتكىشتەرى ورىندالدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم ءوسىمى 6,2% بولدى, 272 ملرد تەڭگە سوماسىنا جالپى ءونىم شىعارىلدى.
ءوندىرىس ءوسىمى وسىمدىك شارۋاشىلىعى سالاسىندا شىعارىلاتىن ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى, وندا 116 ملرد تەڭگەگە ءونىم ءوندىرىلدى, ءوسىم 0,8% قۇرادى, مال شارۋاشىلىعىندا 155,4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, ءوسىم 2,9%.
سونىمەن قوسا, 2018 جىلى ءداندى داقىلداردىڭ ءونىم جينالعان القابى 814,7 مىڭ گەكتاردى قۇرادى (ونىڭ ىشىندە بيداي 621,2 مىڭ گا, ارپا 167 مىڭ گا, س ۇلى 16,4 مىڭ گا), كارتوپ 14,5 مىڭ گەكتار, كوكونىس — 2,9 مىڭ گەكتار. تۇقىم 91,7 مىڭ توننا كولەمىندە نەمەسە جوسپارداعىداي 100% سەبىلدى.
ورتاشا تۇسىمدىلىگى 253 تس/گا بولعان كارتوپ ءوندىرىسى 340,8 توننانى قۇرادى. 105 مىڭ توننا كوكونىس جينالدى. 2006 توننا ءشوپ ءوندىرىلدى.
بيىل مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋدى جەڭىلدەتۋ, اوك تسيفرلاندىرۋ جانە دالمە-ءدال ەگىنشىلىك جۇيەسىن ەنگىزۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ۆەب-پورتالىندا ەگىس القاپتارىنىڭ ەلەكتروندى كارتالارى جاسالىپ جاتىر. ەلەكتروندى كارتالار (شابىندىق) 1683 شارۋاشىلىق بويىنشا 1264,4 مىڭ گەكتارعا نەمەسە 103,4% جاسالدى.
2018 جىلعى قاڭتار-جەلتوقسان ايلارىندا وبلىستا تاماق ونىمدەرىنىڭ كولەمى 2,9%-عا ارتتى, وندىرىلەتىن ءونىم كولەمى 112 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
2018 جىلى اوك سالالارىن مەملەكەتتىك قولداۋ 14054,3 ملن تەڭگەنى قۇرادى (6026 شارۋاشىلىق), ونىڭ ىشىندە وسىمدىك شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا — 1978,2 ملن تگ (559 شارۋاشىلىق), مال شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا — 4901,4 ملن تگ (2742 شارۋاشىلىق), (ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ, قايتا وڭدەۋ) — 7174,7 ملن تگ (2725 شارۋاشىلىق).
وڭىردە شوب-تا قامتىلعاندار سانى 6,4%-عا ارتتى
2018 جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سالاسىنداعى جۇمىس ىستەپ تۇرعان سۋبەكتىلەر سانى 84 مىڭ بىرلىكتى قۇرادى, ياعني, 2017 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 6%-عا ارتقان.
«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 2,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. 2018 جىلى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا 226 اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە بەرىلدى, بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى نىساندارى بويىنشا 39 بىرلىككە ارتىق.
2019 جىلعى 1 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا قاراعاندى وبلىسىندا تىركەلگەن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 104 126 قۇرادى, 2017 جىلعى وسىنداي كەزەڭمەن سالىستىرعاندا ءوسىم — 2,8%. شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 236 188 قۇراپ, 2017 جىلعى وسىنداي كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 6,4%-عا ارتتى. شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى بويىنشا قاراعاندى وبلىسى ەلىمىزدە 4-ءشى ورىنعا يە. ۇيىمداستىرۋشىلىق-قۇقىقتىق فورمالار بويىنشا شوب كاسىپورىندارىندا (زاڭدى تۇلعالار) وبلىس بويىنشا شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ جالپى سانىنان 50,9% قامتىلعان, جك كاسىپورىندارىندا — 44,1%, كش — 4,9%.
شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتە جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ ۇلەسى وبلىستىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىندارىنا قاتىستى العاندا جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى جانە بۇگىندە 34,3%-دى قۇرايدى.
جۇمىسپەن قامتىلعان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سالالىق قۇرىلىمىندا كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا — 36,1%, ونەركاسىپتە — 14,8%, قۇرىلىستا — 9,2%, اۋىل شارۋاشىلىعىندا — 7,4%, كولىك جانە قويمالاۋ — 5,1%, جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن وپەراتسيالار — 4,6%, كاسىبي جانە عىلىمي قىزمەت — 3,6%, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ونەر, ويىن-ساۋىق جانە دەمالىس — 3,9%, تۇرۋ جانە تاماقتانۋ — 3,1%, بايلانىس جانە اقپارات — 1,7%, باسقا قىزمەت تۇرلەرى — 10,5%.
سوڭعى 3 جىلدا شوب سالاسىندا قىزمەتكەرلەردىڭ سانى 5,4 مىڭ ادامعا ارتتى. كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسىنا 791,9 ملرد تەڭگەگە 106 جوبا قوسىلىپ, 11960 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. ولاردىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق كارتاعا — «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق, «قاراعاندى كەشەندى قورىتپالار زاۋىتى» جشس, «YDD Corporation» جشس كىردى.
وبلىستىڭ بارلىق 18 ءوڭىرى كاسىپكەرلىككە قولداۋ كورسەتۋ كارتاسىندا ۇسىنىلعان. كارتا اياسىندا بۇگىنگى كۇنگە دەيىن 87 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى, ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 292 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. كاسىپورىنداردا 6903 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي: 2018 جىلى 424 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى
2018 جىلى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا 7,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى (رب – 5,9 ملرد تەڭگە, وب – 1,3 ملرد تەڭگە).
جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 2,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى, 424 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى.
وبليگاتسيالاردى شىعارۋ ارقىلى («بايتەرەك دەۆەلوپمەنت» اق ەسەبىنەن) 10 جوبانى سالۋدى جالعاستىرۋ ءۇشىن 2,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى. 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 549 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى.
وتكەن جىلى وبلىستا 417 مىڭ شارشى مەتر باسپانا پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل 4135 پاتەر, ول 2017 جىلعا قاراعاندا 11,2%-عا كوپ.
بۇل 4 135 پاتەر 2017 جىلعا قاراعاندا 21,9% ارتىق (2017 ج. — 3393 پاتەر), ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن سالىنعانى — 1797 پاتەر (تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندە كەزەكتە تۇرعاندار مەن سالىمشىلار ءۇشىن رب, جب قاراجاتتارى ەسەبىنەن) نەمەسە وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,3 ەسە ارتىق.
قالپىنا كەلتىرۋگە, كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋگە, جەرگىلىكتى جولداردى قامتۋعا 18,5 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجات ءبولىندى.
بۇدان وزگە, 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 2017 جىلعا قاراعاندا 20,6% ارتىپ, 470 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە نەگىزگى ۇلەس جەكە ينۆەستيتسيالارعا تيەسىلى — 80%. قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى وتكەن جىلعى ءتيىستى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 119,8%-دى — 214,9 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 416,7 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي نەمەسە 2017 جىلعى ءتيىستى كەزەڭنىڭ 111,4% پايدالانۋعا بەرىلدى.
ونەركاسىپتە, ونىڭ ىشىندە تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە, وڭدەۋ ونەركاسىبىندە, مەتاللۋرگيا ونەركاسىبىندە, ەلەكترمەن جابدىقتاۋدا — قىزمەت كورسەتۋ, كولىك جانە قويمالاۋ, جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن وپەراتسيالاردا, ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا ەڭ جوعارعى بەلسەندىلىك بايقالدى.
جاڭا جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ جانە ساپانى جاقسارتۋ: وبلىستا ءبىلىم بەرۋ سالاسى قالاي دامىپ جاتىر
الەۋمەتتىك سالاعا 154,7 ملرد تەڭگە, سونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋگە — 107,6 ملرد تەڭگە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا — 8,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
2018 جىلى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ماقساتتى ترانسفەرتتەر ەسەبىنەن (جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋ ارقىلى) ءۇش اۋىسىمدىق جانە اپاتتىق مەكتەپتەر پروبلەماسىن شەشۋ ماقساتىندا اقتوعاي اۋدانىنىڭ سارىشاعان اۋىلىندا 464 ورىنعا ارنالعان مەكتەپ اشىلدى, قاراعاندى قالاسىندا ارقايسىسى 1200 ورىندىق 2 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى; تەمىرتاۋدا 600 ورىندىق مەكتەپ قۇرىلىسى جالعاستىرىلۋدا.
وبلىستىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن جەزقازعان قالاسىنداعى 320 ورىندىق بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى, اۋداندىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ۇلىتاۋ اۋدانىندا 80 ورىندىق مەكتەپ سالۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە قامتۋدى ۇلعايتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. وبلىستا 537 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم بار, ولاردىڭ 230-ى — بالاباقشا مەن 307-ءى — شاعىن ورتالىق. مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋمەن 1-دەن 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قامتۋ 88,3-دەن 89,8%-عا دەيىن, 3-تەن 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى قامتۋ 98,5-دەن 100%-عا دەيىن ءوستى.
جاڭا مىندەتتەردى شەشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ءبىرىنشىسى – ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بيزنەس قۇرىلىمداردى تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ماقساتتا قاراعاندى قالاسىندا وسى ساناتتاعى بالالارعا ارنالعان مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ كولەمى ەكى ەسەگە جۋىق ءوستى. ەكىنشى مىندەت – بالالاردى 1 جاستان 3 جاسقا دەيىن قامتۋدى ارتتىرۋ. بالالارى ءالى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتىلماعان اتا-انالار ءۇشىن وبلىستا اتا-انالارعا پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋگە ارنالعان ءۇشىنشى جىل قاتارىنان «سىرتتاي بالاباقشا» جوباسى ىسكە قوسىلعان. بالاباقشالار بازاسىندا كونسۋلتاتسيالىق پۋنكتەر جانە ويىن ورتالىقتارى اشىلعان, شتاتقا قوسىمشا ادىسكەرلەردىڭ ستاۆكالارى ەنگىزىلدى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ تاجىريبەسى وڭ باعا الدى جانە 2018 جىلدان باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا تاراتىلدى.
وبلىستىڭ مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەرىندە «زەرەك» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ باستالدى, سونداي-اق روبوتتى تەحنيكالىق قۇراستىرۋ جانە باعدارلامالاۋ داعدىلارى دامي باستادى. ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
وسى وقۋ جىلىندا 3, 6 جانە 8 سىنىپتار جاڭا باعدارلامالارعا كوشتى.
وبلىستىڭ ەكى پيلوتتىق مەكتەبىندە 4, 9 جانە 10 سىنىپتارعا ارنالعان جاڭارتىلعان باعدارلامالار مەن جاڭا وقۋلىقتاردى سىناۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا ساپاسىنا كوشۋدىڭ ماڭىزدى قادامى — «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ» تاجىريبەسىن وبلىستىڭ بارلىق مەكتەپتەرىنە تاراتۋ. مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ 77%-دان استامى جاڭا باعدارلامالار بويىنشا كۋرستىق وقىتۋدى اياقتادى.
242 مەكتەپتە (48%) ءۇش ءتىلدى وقىتۋدى ەنگىزۋ شەڭبەرىندە جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا تسيكلىنىڭ پاندەرى اعىلشىن تىلىندە وقىتىلادى. بارلىق پيلوتتىق مەكتەپتەردە ەكى ءتىلدى وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكا باعىتىنىڭ وقىتۋشىلارىنىڭ 60% تىلدىك كۋرستاردان ءوتتى.
مەكتەپتەردى زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ ماسەلەسىنە كوپ كوڭىل بولىنۋدە. بۇگىندە نەگىزگى جانە ورتا مەكتەپتەردىڭ 69% جاڭا موديفيكاتسيا كابينەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ال 40% — روبوتتى تەحنيكا زەرتحانالارىمەن جابدىقتالعان. جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتەر تيىسىنشە 75% جانە 50% دەيىن جەتكىزىلەدى. وتكەن جىلى «Nur Otan» پارتياسىنىڭ وبلىستىق فيليالىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اT-سىنىپتارىن قۇرۋ جۇمىستارى باستالدى. قازىردىڭ وزىندە 71 سىنىپ قۇرىلدى, جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ولاردىڭ سانى ەكى ەسەگە دەرلىك ءوسىپ, 130 بىرلىكتى قۇرايدى. وبلىستاعى بارلىق مەكتەپتەر كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسىلعان.
بارلىق مەكتەپتەر ەلەكتروندى جۋرنالعا اۋىستى. قۇجاتتاردى اۆتوماتتاندىرىلعان تۇردە قابىلداۋ جانە 1-سىنىپقا بالالاردى قابىلداۋ, پەداگوگتار قۇرامىن ەلەكتروندى اتتەستاتتاۋ جۇمىستارى باستالدى.
ءبىلىم بەرۋدى تسيفرلاندىرۋ شەڭبەرىندە «Edu-Mark», «GradeApp» ءموبيلدى قوسىمشالارىن ەنگىزۋ, كوللەدجدەردە ەلەكتروندى سەسسيانى جانە ەلەكتروندى قابىلداۋ ناۋقانىن, 7-11 سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىندا ەلەكتروندى-كاسىبي باعدارلاۋ ناۋقانىن, «پەداتت» ەنگىزۋ جالعاسۋدا.
«Bilimland» جوباسىنىڭ اياسىندا وبلىستىڭ بارلىق مەكتەپتەرى تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىنا قوسىلعان.
وبلىستاعى اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن 186 شاعىن جيناقتى مەكتەپتى قامتيتىن 38 تىرەك مەكتەبى جۇمىس ىستەيدى.
115 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە «ينكليۋزيۆتى بالاباقشا – مەكتەپ – كوللەدج» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاسۋدا.
وبلىستا ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار بالالارعا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن ۇسىنۋ ءۇشىن 10 ارنايى تۇزەتۋ مەكتەبى, 8 تۇزەتۋ كابينەتى, 1 وڭالتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى.
ارنايى ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردى انىقتاۋ جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن 2019 جىلى قاراعاندىدا «بولاشاق» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ قولداۋىمەن 3 ينكليۋزيا قولداۋ كابينەتىن, پسيحولوگيالىق–مەديتسينالىق–پەداگوگيكالىق كونسۋلتاتسيالار, ەكى وڭالتۋ ورتالىعىن, 2 تۇزەتۋ كابينەتىن اشۋ كوزدەلگەن.
وبلىستا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ 70 ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ 46-ى مەملەكەتتىك, 24-ءى — جەكەمەنشىك. وبلىستىڭ بارلىق كوللەدجدەرىندە مودۋلدىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ەنگىزىلگەن. بۇل باعدارلامالار بويىنشا وقىتۋ ستۋدەنتتەرگە بىرەۋدىڭ ورنىنا 2-3 بىلىكتىلىك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
دارىگەرلەردىڭ اۋىرتپالىعىن تومەندەتۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ
بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدار وڭىرلىك كەشەندى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە نەگىزىندە بىرىڭعاي اقپاراتتىق الاڭدا جۇمىس ىستەيدى. «دامۋمەد» ءموبيلدى قوسىمشاسى ازىرلەندى, ونى 367 مىڭنان استام تۇرعىن بەلسەندى پايدالانادى, بۇل ينتەرنەت-بەلسەندى حالىقتىڭ 73,4%-ىن قۇرايدى.
بۇگىندە 1,3 ميلليوننان استام ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتتارى قۇرىلعان, بۇل حالىقتىڭ 95%-ىن قۇرايدى.
وبلىستىڭ ەمحانالارىندا ءبىر اۋماقتىق ۋچاسكەدەگى جۇكتەمە 1741 ادامدى قۇرايدى, ال 1 جالپى تاجىريبە دارىگەرىنە جۇكتەمە — 2200 ادام. ۋچاسكەلەردى بولشەكتەۋ جانە دارىگەرگە جۇكتەمەنى ازايتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.
2018 جىلى جالپى 4 مەديتسينالىق ۇيىم اشىلدى.
2018 جىلى ەمحانالاردى ءبولىپ, جاقىن ماڭداردا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاراعاندىدا ەكى ەمحانا اشىلدى ء(مجا). 2019 جىلى قاراعاندىدا تاعى 4 ەمحانا اشىلادى. كوكتەمدە «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» قاراجاتى ەسەبىنەن تەمىرتاۋدا ەمحانانىڭ قۇرىلىسى باستالادى.
سونىمەن قاتار, جاڭاارقا اۋدانىنىڭ توگىسكەن اۋىلدا اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا پايدالانۋعا بەرىلدى. مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كلينيكاسى اشىلدى.
ءمجا اياسىندا 2018 جىلى 320 ملن تەڭگەگە 6 كەلىسىمشارت جاسالدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە جالپى 2,8 ملرد تەڭگە جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ارقىلى 23 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. 2019 جىلى 2 ملرد تگ-دەن استام جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ارقىلى ءمجا جوبالارىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
300 ورىندىق مەديتسينالىق كوللەدجدىڭ جاتاقحاناسى قالپىنا كەلتىرىلدى (ول كوپتەگەن جىلدار بويى توقتاپ تۇردى). 2019 جىلى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ ءۇشىن رب-تەن قوسىمشا 2413 ملن تەڭگە ءبولىندى.
ايتا كەتۋ كەرەك, وبلىستا تىركەلگەن قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ سانى 11,6%-عا تومەندەدى, ونىڭ ىشىندە ورتاشا اۋىرلىقتاعى – 10,6%-عا, اسا اۋىر جاعدايلار – 32,2%-عا, ال اۋىر جاعدايلارداعىسى – 16,9%-عا تومەندەدى.