جۇما, 26 قازان 2012 7:12
تارازى باسى تەڭسەلىپ تۇر
اقش-تاعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ون كۇن قالدى. ءسىرا, وسى ون كۇن امەريكالىقتاردىڭ عانا ەمەس-اۋ, باسقالاردىڭ دا نازارىندا جۇرەتىن بولار. پرەزيدەنتتىڭ كىم بولاتىنى باسقالار ءۇشىن دە ماڭىزدى. بۇل ەل – الەمدىك كوشباسشى. كوپ ەل سوعان قاراپ كوشىن تۇزەيدى.
جۇما, 26 قازان 2012 7:12
تارازى باسى تەڭسەلىپ تۇر
اقش-تاعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ون كۇن قالدى. ءسىرا, وسى ون كۇن امەريكالىقتاردىڭ عانا ەمەس-اۋ, باسقالاردىڭ دا نازارىندا جۇرەتىن بولار. پرەزيدەنتتىڭ كىم بولاتىنى باسقالار ءۇشىن دە ماڭىزدى. بۇل ەل – الەمدىك كوشباسشى. كوپ ەل سوعان قاراپ كوشىن تۇزەيدى.
تارتىسقا تۇسكەن ەكى قوشقار جۇرتقا بەلگىلى. قازىرگى پرەزيدەنت باراك وباما وتكەن ءتورت جىلدا الەمگە تانىلىپ ۇلگەردى. اقش-تاي الىپ ەلدى داعدارىستان, ونىڭ زاردابىنان الىپ ءوتتى. ونىڭ سىرتقى ساياساتى ءبىراز جۇرتتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. اۋعانستاننان اسكەرىن اكەتۋگە نىق قادام جاسادى. ءتۇرلى قايشىلىقتارعا ارالاستى, قاقتىعىستارعا بارعان جوق. لاڭكەستىكتى اۋىزدىقتاي الماعانىمەن, «ءال-كايدانىڭ» كوسەمى بەن لادەندى قۇرىقتادى. ساناي بەرسە, ءبىراز ءىس بار.ماسساچۋسەتس شتاتىنىڭ بۇرىنعى گۋبەرناتورى, رەسپۋبليكاشىلاردىڭ بايگەگە قوسقان ءجۇيرىگى ميتت رومني تۋرالى مۇندايدى ايتا المايسىڭ. ازىرگە ونىڭ العا توسارى – ۋادەلەر, قارسىلاسىنا سىن ايتۋ. راس, ءوزىنىڭ قارىم-قابىلەتىن سايلاۋ الدىنداعى ناۋقاندا, ەڭ الدىمەن, رەسپۋبليكاشىلار پارتياسىنداعى كۇرەستە اڭعارتقان, ءوزىنىڭ پارتيالاستارى ىشىندە جوعارى لاۋازىم ءۇشىن كۇرەسكە بىردەن-ءبىر لايىقتى قايراتكەر ەكەنىن دالەلدەگەن.ات ۇستىندەگى پرەزيدەنتتىڭ بۇل كۇرەستە ارتىقشىلىعى دا, كەمدىگى دە بولادى. جاساعان ءىسىڭ جۇرتتىڭ كوز الدىندا, ول ۇمىتىلا قويعان جوق. سونىمەن بىرگە, بىتكەن ىسكە سىنشى كوپ, تىندىرا الماعانىڭ دا, قادىر-قاسيەتىڭ دە بادىرايىپ كورىنىپ تۇرادى. باراك وباما, قارا ناسىلدەن شىققان العاشقى پرەزيدەنت, وسىنداي سىنعا تۇسكەن. قارسىلاسى ءوز پارتياسىنان دارالانۋ ءۇشىن ارپالىسىپ جاتقاندا, ول مەملەكەت شارۋاسىمەن اينالىسىپ جاتتى. ءرومنيدىڭ ءجونى بولەكتەۋ ەدى. ول باسقالاردى ءوز سوزىنە يلاندىرا بىلسە عانا ۇتادى. پارتيا ىشىندەگى كۇرەستە ول سونداي قابىلەتىمەن ەرەكشەلەندى. وبامامەن العاش تىكەلەي جەكە شىققاندا دا ول سولاي كورىندى. ارتىقتاۋ داۋىس جينادى.جالپى, بۇل ەلدە تەلەدەباتتاردىڭ ورنى بولەكتەۋ. ۇمىتكەرلەر كوپتىڭ كوز الدىندا ءوز پايىمدارىن ورتاعا سالادى. بۇل داۋىس بەرۋ بولماعانمەن, جۇرت سول ءپىكىرتالاسقا قاراي شەشىم جاسايدى. ءۇشىنشى تەلەدەباتتىڭ تاقىرىبى سىرتقى ساياسات بولدى. ەكى ۇمىتكەر ءبىر-ءبىرىن اياقتان شالدى. جۇرتتىڭ پىكىرىنشە, وباما شالىمدىلاۋ كورىندى. ول ءوز ساياساتىندا لاڭكەستىكپەن كۇرەستە ءبىراز جۇمىس تىندىرعانىن, «ءال-كايدانىڭ» كوسەمى ۋساما بەن لادەندى جويعانىن العا توستى…پىكىرتالاس ءبىراز جايدى قوزعادى, ءتىپتى ول ەكونوميكاعا دا اۋىسىپ كەتىپ وتىردى. ونىڭ ءبارىن قايتالاپ جاتۋدىڭ قاجەتى بولماس. كورەرمەندەردىڭ, ساراپشىلاردىڭ پىكىرى وباما جاعىنا ويىستى. سي-بي-ەس وتكىزگەن ساۋالداما بويىنشا جاۋاپ بەرگەندەردىڭ 53 پايىزى وباما جەڭدى دەسە, ءرومنيدى 23 پايىز قولداپتى. ال سي-ەن-ەن اگەنتتىگىنىڭ پىكىرىنشە, بۇل كورسەتكىشتەر 48 جانە 40 پايىزدى قۇراعان. ال ەن-بي-سي-ءدىڭ جەكسەنبىدە وتكىزگەن ساۋالداماسى بويىنشا ولاردى قولدايتىنداردىڭ سانى تەڭ – 47 پايىز كورىنەدى.تارازى باسى تەڭسەلىپ تۇرعانداي. سايلاۋ تاعدىرىن وگايو, ۆيردجينيا جانە فلوريدا سياقتى ءالى ۇمىتكەرلەردىڭ بىرىنە تولىق ىقىلاسى اۋا قويماعان شتاتتار شەشپەك. سويتسە دە بۇل شتاتتارداعى تاڭداۋشىلاردىڭ 325-ءى وبامانى قولداسا, ءرومنيدى قولدايتىندار – 213 قانا. جۇرت سوعان دا قارايدى. جالپى, بۇل ەلدە سايلاۋدىڭ ءبىراز ەرەكشەلىگى بار. ءتىپتى سوڭعى ساتكە دەيىن تارازى باسىنىڭ كىمگە قاراي اۋاتىنىن ءدال اڭعارۋ قيىن. جۇرت سودان دا 6 قاراشانى كۇتەدى.
گرۋزيندەردىڭ ارمانى ورىندالا ما؟
گرۋزيادا ۇلكەن وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. جاقىندا وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋدا وپپوزيتسيالىق بلوك جەڭىسكە جەتىپ, ۇكىمەت قۇرۋ قۇقىنا يە بولدى. اتقارۋشى بيلىكتى قولىنا العان وپپوزيتسيا ۇلكەن وزگەرىس جاسايتىندارىن مالىمدەدى.
الەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارى سوندىقتان دا وسى ەلگە اۋىپ وتىر. كەزىندە بيلىككە جارتىلاي كۇش قولدانۋ جولىمەن جەتكەن پرەزيدەنت ميحايل سااكاشۆيلي جاقتاستارى ەندى وپپوزيتسياعا اينالدى. ولاردىڭ بيلىكتەگىلەرمەن ارا-قاتىناسى قانداي بولار ەكەن, ساياسي كۇشتەردىڭ ارا سالماعىنىڭ وزگەرۋى ەل ومىرىنە قالاي اسەر ەتەدى دەگەن ماسەلە كۇن تارتىبىنە شىقتى.سايلاۋدان كەيىن پارلامەنتتەگى 150 ورىننىڭ 85-ءىن «گرۋزين ارمانى» كواليتسياسى يەلەنسە, بۇرىنعى بيلىكتەگى «بىرەگەي ۇلتتىق قوزعالىس» پارتياسىنا 65 ورىن ءتيدى. پرەزيدەنت ميحايل سااكاشۆيلي قارسىلاستارىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتادى جانە وزدەرىنىڭ وپپوزيتسياعا كوشەتىندەرىن ءمالىمدەدى. مۇنى دا مارتتىككە باعالاعان ءجون بولار.كوپكە سوزباي پارلامەنت ءوز قۇرىلىمدارىن ايقىنداپ, باسشىلىعىن سايلاپ الدى. بارلىعى دا بۇرىننان بەلگىلى ساياساتكەرلەر. ال وپپوزيتسيالىق كواليتسيانىڭ كوسەمى بولعان, جەڭىستەن كەيىن ۇكىمەتتى باسقارۋعا ءتيىس بيدزينا يۆانيشۆيلي تۋرالى ايرىقشا ايتۋعا تۋرا كەلەدى. پارلامەنتتىك سايلاۋدا باستى كەيىپكەر ءيۆانيشۆيليدىڭ بولۋى ونىڭ مول قارجىسىمەن قاتار, سىرتقى كۇشتەردەن دە ايتارلىقتاي قولداۋ تاپقانىنان دەسەك قيسىندى. بۇرىن وپپوزيتسيا كوبىنە جەكە قيمىلداسا, يۆانيشۆيلي ولاردىڭ باسىن قوسا ءبىلدى.كەيدە جەڭىلە بىلگەندى دە باعالاعان ءجون-اۋ دەيسىڭ. وسى جەردە ءارتۇرلى ارەكەتىمەن, مىنەزىمەن ءار قيلى اسەر قالدىراتىن سااكاشۆيليدىڭ ۇستامدىلىعى, پاراساتتى قادامدارى ءبىراز جۇرتتى تاڭداندىردى. ەڭ الدىمەن يۆانيشۆيليگە گرۋزيا ازاماتتىعىن قايتاردى. ول بۇرىن باسقا ەكى ەلدىڭ ازاماتى بولعان سوڭ, گرۋزيا ازاماتتىعىنان شىعارىلعان ەدى. پرەزيدەنت جاڭا سايلانعان پارلامەنتتى اشاردا سويلەگەن سوزىندە باعدارلامالىق ءبىراز پىكىر-يدەيالاردى العا توستى. «ءبىز ءبىر-بىرىمىزگە جاۋ ەمەسپىز, تەك وپپونەنتتەرمىز», دەگەن ءسوزىن ءوز جاقتاستارى دا, قارسىلاستارى دا قابىلداسا كەرەك-ءتى. «مەن جاڭا پارلامەنتتى ەش ءنارسەنى قيراتپاي, حالىققا بەرگەن ۋادەلەرىن ورىنداۋعا شاقىرامىن, ال وپپوزيتسيانى ءوز ەلىنىڭ جاۋى بولماۋعا شاقىرامىن», دەگەن ءسوزى دە ىنتىماقتى كوزدەگەندىك.سويتسە دە, وپپوزيتسيانىڭ ءجۇرەگى جىبىمەيتىن سياقتى. پارلامەنتتى اشۋعا پرەزيدەنت كەلگەندە, جەڭىسكە جەتكەن كواليتسيا دەپۋتاتتارى ونى ورىندارىنان تۇرىپ, قول سوعىپ قارسى المادى. ونى وزدەرىنشە سااكاشۆيليدىڭ «اۆتوريتارلىق رەجىمىنە قارسىلىق» دەپ ءتۇسىندىردى. قالاي دەگەندە دە, وركەنيەتتى ءداستۇردى, ۇلتتىق ءمۇددەنى وكپەگە جەڭدىرۋگە بولماس. سااكاشۆيلي جاقسى سويلەدى. بيلىككە كەلگەندەر وعان دا قۇپتاۋ ءبىلدىرمەدى. وزدەرىن جاقسى ۇسىنىسقا, يگى ىسكە قارسىداي اسەر قالدىردى.وپپوزيتسيا بيلىككە كەلدى. ولار ءوز جەڭىستەرىن باياندى ەتە الا ما, گرۋزيندەردىڭ ارمانىن ءجۇزەگە اسىرا الا ما؟ سااكاشۆيلي ءوز جەڭىلىسىن مويىنداسا دا, ونىمەن كەلىسە قويا ما؟ گرۋزين قاۋىمىندا ونى جاقتايتىندار از ەمەس. دەمەك, كۇرەس جالعاسسا كەرەك.
ماماديار جاقىپ, «ەگەمەن قازاقستان».