مەمورگانداردىڭ جاڭا كاسىپورىندار قۇرۋىنا موراتوري جاريالانادى

ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە مەكتەپتەر مەن مەمقىزمەتشىلەرگە ارنالعان بالاباقشالار, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە – اۋرۋحانا, ەمحانا, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى جانە باسقا دا وبەكتىلەر اشۋىنا رۇقسات ەتىلىپ, ولارعا قوسىمشا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلادى. سونداي-اق كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ, ياعني مىسالعا, مينيسترلىكتەر جانىنداعى كاسىپورىندار, ورتالىقتار, ينستيتۋتتاردىڭ اكىمشىلىك شىعىندارى دا قايتا قاراۋعا ۇشىرايتىنى دا سول جيىندا بەلگىلى بولدى.  

ايگۇل شايىموۆا ۆەدومستۆولىق ۇيىمداردى وڭتايلاندىرۋ جۇرەتىنىن,   الەۋمەتتىك سيپاتى جوق جاڭا كاسىپورىندار قۇرۋعا موراتوري جاريالاناتىنىن قاداپ تۇرىپ حابارلادى,

ناۋقان اياسىندا سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە ولاردىڭ ۆەدومستۆولىق باعىنىستاعى ۇيىمدارىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ سانى دا ازايتىلىپ, ولار ءبىر-بىرىنە كىرىكتىرىلمەك. مىسالى,  قازىر جالعىز دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قولاستىندا ءارتۇرلى پلاتفورمالاردا قۇرىلعان 21 اقپاراتتىق جۇيە بار ەكەن.   ساراپشىلار باسشىلىقتا اۋىس-ءتۇيىس بولعان سايىن, جاڭا كەلەتىن باستىقتار ءوز جاندارىنا جاقىن تۇعىرنامالارىنا باسىمدىق بەرەتىنىن كوپتەپ ايتىپ ءجۇر, ناتيجەسىندە ء بىرى بەرەتىن انىقتامانى ەكىنشىسى قايتالاي ۇسىنادى.  

موراتوري جاقىن ارادا ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسى تۇرىندە راسىمدەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. قۇجاتتىڭ جوباسى مۇددەلى ۆەدومستۆولار اراسىندا كەسىمىنەن وتكەن ەكەن. ايتقانداي, قاۋلى جوباسى ۇكىمەت باسىندا باقىتجان ساعىنتاەۆ تۇرعاندا دايىندالعان.

مەمورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى 2019 جىلى بارلىق مينيسترلىكتەر مەن مەممەكەمەلەردىڭ باعىنىستى ۇيىمدارىن تۇگەندەپ, ولاردىڭ جۇمىسىنا كەڭ اۋقىمدى فۋنكتسيونالدىق تالداۋ جۇرگىزۋدى اياقتاماق. ءبىرىن-ءبىرى قايتالايتىن, باسى ارتىق بارلىق فۋنكتسيالار اشكەرەلەنۋگە ءتيىس.

مەملەكەتتىك م ۇلىكتى ەسەپكە الۋ سالاسىندا بىرىڭعاي وپەراتور بولىپ تابىلاتىن «اقپاراتتىق-ەسەپتەۋ ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ دەرەگىنشە, مەملەكەتتىڭ بيزنەسكە ارالاسۋ ۇلەسى قارقىندى ازايىپ كەلەدى. بۇل ورتالىق 100 پايىز مەملەكەتتىڭ مەنشىگىندە.  ەكونوميكاداعى مەملەكەتتىڭ ۇلەسى 2015 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 19,1%-دى قۇراعان. 2016 جىلى بۇل كورسەتكىش – 18,6%, ال 2017 جىل قورىتىندىسىندا – 17,3% بولدى.

1990 -  2010 جىلعا دەيىنگى ارالىقتا مەملەكەتكە قاراستى 43 مىڭ نىسان – زاۋىت-فابريكا, ۇيىمدار, ينفراقۇرىلىم نىساندارى جانە باسقالارى جەكەنىڭ قولىنا بەرىلىپ, ودان 360 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءتۇسىپتى. مەملەكەتكە تيەسىلى 35 مىڭ م ۇلىكتىك كەشەندەر مەن جىلجىمايتىن م ۇلىك وبەكتىلەرى ساتىلعان. جەكە سەكتورعا شامامەن 3 مىڭداي مەملەكەتتىك قىزمەت تاپسىرىلعان. ءبىر جارىم مىڭداي ونەركاسىپتىك وبەكت, 2,5 مىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى نىساندارى, 750 كولىك سالاسىنداعى كاسىپورىن, كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتىڭ 350 ۇيىمى بيزنەسكە بەرىلگەن.

ەندى قازىرگى ەكىنشى تولقىنداعى جەكەشەلەندىرۋدەن ءۇمىت ەتىلىپ وتىر. 2014 جىلدان بەرى 740 مەملەكەتتىك م ۇلىك, سونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك كاسىپورىندار دا باسەكەلەستىك ورتاعا بەرىلگەن. ودان بيۋدجەتكە 540 ميلليارد تەڭگە ءتۇسىپتى. جەكەشەلەندىرۋ نەگىزىنەن بيىل اياقتالادى.

شەنەۋنىكتەر ءوز ۆەدومستۆولارى جانىنان قايتادان كاسىپورىنداردى سامساتىپ قۇرىپ الماۋى ءۇشىن ۇكىمەت موراتوري جاريالاۋعا بارۋعا ءماجبۇر بولىپ وتىرعانى بەلگىلى. مەملەكەتتىك م ۇلىك ءتىزىلىمىنىڭ دەرەكتەرى, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى رەسمي ستاتيستيكا مالىمەتتەرى بويىنشا قازاقستاندا  23 مىڭ 34 مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعا بار. ونىڭ ىشىندە 2 832-ءسى مەملەكەتتىك مەكەمە, 6 500-ءى – مەملەكەتتىك ورگان, 8 807-ءسى – مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىم, 3 624-ءى – جەدەل باسقارۋ قۇقىعىنداعى مەملەكەتتىك كاسىپورىن, 1 263-ءسى – شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى مەملەكەتتىك كاسىپورىن, 8-ءى – ەنشىلەس مەملەكەتتىك كاسىپورىن, 1 917-ءسى – مەملەكەتتىك زاڭدىق تۇلعالاردىڭ وكىلدىكتەرى مەن فيليالدارى سانالادى.

گۇلبارشىن ساباەۆا,

 «ەqemen Qazaqstan»

الماتى