جۇما, 24 تامىز 2012 7:27
ەل مەن ەلدىڭ اراسىندا جەرگە بايلانىستى داۋ ءجيى تۋىنداپ جاتادى. باسقالار ارااعايىندىققا ءجۇرىپ, تىنىشتانىپ تا جاتاتىنى بار. الىپتار اراسىندا داۋ تۋسا, ونىڭ تىنىشتانۋى قيىن. قىتاي مەن جاپونيا اراسىنداعى قۇرتاقانداي دياويۋيتاي ارالى ءۇشىن داۋدىڭ سولاي بولۋى ىقتيمال.
جۇما, 24 تامىز 2012 7:27
ەل مەن ەلدىڭ اراسىندا جەرگە بايلانىستى داۋ ءجيى تۋىنداپ جاتادى. باسقالار ارااعايىندىققا ءجۇرىپ, تىنىشتانىپ تا جاتاتىنى بار. الىپتار اراسىندا داۋ تۋسا, ونىڭ تىنىشتانۋى قيىن. قىتاي مەن جاپونيا اراسىنداعى قۇرتاقانداي دياويۋيتاي ارالى ءۇشىن داۋدىڭ سولاي بولۋى ىقتيمال.
دياويۋيتاي – قىتايعا, ودان دا گورى تايۆانعا جاقىن ورنالاسقان, جاپونيانىڭ ريۋكيۋ ارالدار جۇيەسىنە كىرەتىن, ادامدار مەكەن ەتپەيتىن قۇرتاقانداي ارال. ارينە, قانداي ەلگە بولسا دا, ۇلتاراقتاي جەرى قىمبات. بۇل ارال ءۇشىن ءبىرازدان بەرى ازيانىڭ ەكى ۇلى دەرجاۆاسى اراسىندا داۋ بار. بۇل ءوزى 1999 جىلى وسى ارال ايماعىنان ايتارلىقتاي گاز قورى (200 ميلليارد تەكشە مەتر) تابىلعان سوڭ, كۇشەيە ءتۇستى. گاز دەگەن بۇل ەكى ەل ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى.شىن مانىندە حالىقارالىق قۇقىق بويىنشا بۇل ارال كىمدىكى؟ ونى اشقان قىتايلار. ال 1895 جىلى سيمونوسەك كەلىسىمى بويىنشا جاپونياعا بەرىلگەن. سول كەلىسىمگە بايلانىستى ەكى ەل اراسىنداعى العاشقى سوعىس توقتاتىلعان. جاپونيا بۇل ارالدان 1945 جىلعى جەڭىلىستەن كەيىن ايرىلدى. ارال سوندا وكەناۆا ارالىمەن بىرگە اقش-تىڭ بيلىگىنە بەرىلدى. كەيىن اقش پەن جاپونيا اراسى جاقسى بولدى دا, ۆاشينگتون ونى 1970 جىلى توكيوعا قايتاردى.سوندا دياويۋيتاي كىمدىكى بولعانى؟ حالىقارالىق كەلىسىمگە ءجۇگىنگەن ءجون شىعار. ەل باسشىلىعى رەسمي تۇردە داۋعا بارماسا دا, بۇل جولعى داۋدىڭ باستاماشىلارى ءتومەننەن, حالىقتان شىعىپ وتىر. ەكونوميكالىق قيىندىقتار كەزىندە حالىقتىڭ پاتريوتتىق سەزىمى كۇشەيەتىن ءۇردىس بار. مۇنى, ءسىرا, سونىڭ كورىنىسى دەسە بولار. گونكونگتاعى قىتايلار ەكىنشى ءدۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ اياقتالۋىن, وندا جاپونيانىڭ جەڭىلىسىن دياويۋيتاي ارالىندا اتاپ وتپەك بولعان. بۇدان حاباردار جاپون تەڭىز قىزمەتىنىڭ ادامدارى ولاردى وڭاي ۇستاپ الىپ, اۋىلدارىنا قاراي قۋىپ جىبەرگەن.ۇلتتىق نامىستى جاپوندار ەشكىمنەن سۇرامايتىن حالىق. بۇل وقيعانى ەستي سالا شحۋنامەن 150 ادام ارالعا اتتاندى. ولاردىڭ اراسىندا دەپۋتاتتار دا بار. ارالعا جەتىسىمەن, جاعاعا شىعۋ وڭاي بولماسا دا, سۋعا قويىپ كەتىپ, جوعارىعا شىعىپ, ەل تۋىن تىككەن كورىنەدى.ءسويتىپ, ارال ءۇشىن كۇرەس باستالىپ, ول كادىمگىدەي جۇرت تاۋەپ ەتەتىن جەرگە اينالىپ شىعا كەلگەن. بىراق تەڭىز ايدىنىنداعى قۇرتاقانداي ارالداعىلاردىڭ ءسوزىن كىم ەستيدى, ارال ءۇشىن ايقاس نەگىزىنەن ەل ىشىندە ءجۇردى. وتكەن دەمالىس كۇندەرى قىتاي مەن جاپونيانىڭ ءىرى قالالارىندا ميتينگتەر ءوتىپ, وندا حالىق وزدەرىنىڭ پاتريوتتىق كوڭىل-كۇيلەرىن ءبىلدىردى.حالىق ءسويتىپ جاتقاندا, ۇكىمەتتەر قاراپ وتىرا الماسى بەلگىلى. ەكى جاقتىڭ ديپلوماتيالىق ارەكەتتەرى كۇشەيىپ, جاعدايدى ارالعا بايلانىستى بۇرىنعى كەلىسىمدەر ارناسىنا ءتۇسىرۋ ويلارى جۇزەگە اسا قويمايدى. ءسىرا, حالىق ميتينگىلەپ جاتقاندا, وزدەرى ونى ەلەمەگەندەي بولعىسى كەلمەگەن دە شىعار. ءتىپتى جاپونيا قىتاي جاعىنان بۇل ەلدەگى ءوز ادامدارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى تالاپ ەتتى.ديپلوماتيالىق كۇرەستىڭ دەڭگەيىن جاپونيانىڭ قىتايداعى, اقش-تاعى جانە وڭتۇستىك كورەياداعى ەلشىلەرىن اۋىستىرعانىنان-اق اڭعارعاندايسىڭ. وسىعان قاراعاندا, بۇل داۋ بىرازعا سوزىلىپ, ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسىنا ءبىرشاما سالقىنىن تيگىزەتىن شىعار-اق.ارينە, داۋدىڭ كەلىسىممەن اياقتالعانى جاقسى. سويتسە دە, وسىنداي داۋعا توسقاۋىل بولاتىن اسا بەدەلدى حالىقارالىق كەلىسىمنىڭ, ءتىپتى ءبىر قۇرىلىمنىڭ جوقتىعى تاڭداندىرادى. مەملەكەتتەر اۋماعىنىڭ تۇتاستىعىن, بەلگىلەنگەن شەكارالاردىڭ بۇزىلمايتىنىن قاتاڭ باقىلايتىن, تالاپ ەتەتىن قۇزىرەتتى ورگان بولسا, ەلدەر اراسىنداعى تالاي قاقتىعىسقا جول بەرىلمەس ەدى-اۋ دەيسىڭ.ماماديار جاقىپ, «ەگەمەن قازاقستان».