قيىندىقتان ساناۆياتسيا قۇتقارادى

ءۇش ايدىڭ ىشىندە ونىمەن بىرنەشە رەت اۋىر جاعدايداعى ناۋقاستار الىس اۋدانداردان وبلىستىق اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. مىسالى, تاياۋدا عانا دەنيسوۆ اۋداندىق اۋرۋحاناسىندا جات­قان ناۋقاستى تىكۇشاقپەن كوزدى اشىپ-جۇمعانشا وبلىستىق اۋرۋ­حاناعا اكەلىپ, ەمىن جالعاس­تىردى. وسىعان دەيىن بۇيرەك جەتىم­سىزدىگى سالدارىنان ولىم­مەن ارپالىسقان ناۋقاستىڭ كو­زىندە جارىق دۇنيەگە دەگەن ءۇمىت وتى جىلتىرادى. دا­رىگەر-رەا­ني­ماتولوگ يرينا شاپ­كو 30 جىل­دان استام ۋاقىتتان بەرى بۇل سا­لا­­نىڭ قىزمەتىن بەس ساۋ­ساقتاي بىلەدى.

– تىكۇشاق – ساناۆياتسيا قىز­مەتى ءۇشىن وتە قولايلى كولىك. مەن وتىز جىلدان بەرى ۇشاقپەن دە, تىكۇشاقپەن دە ۇشىپ ءجۇرمىن. ءبىز ناۋقاسقا تەزىرەك جەتۋىمىز كە­رەك, ەرتە جەتكەن سايىن ونىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا دا ءۇمىت كوپ. مۇندايدا تىكۇشاق تەز ۇشادى ءارى ۇشاق سەكىلدى قو­نۋ الاڭىن ىزدەپ جاتپاي­دى, اۋرۋحانانىڭ اۋلاسىنا قو­نا سالادى. ال جاڭادان پاي­دالانا باستاعان «ەس-145» تىك­ۇشاعىنىڭ ءىشى مەديتسينانىڭ, ساناۆياتسيانىڭ تالاپتارىنا سايكەس جابدىقتالعان. وتە قولايلى, ىشىندە ناۋقاس جاتاتىن ورىن, 2 ساعاتقا جەتەتىن وتتەگى باللونى, جاساندى دەمال­دىرۋ قۇرالى بار. سونىمەن قا­تار ۇشاققا قاراعاندا, بۇل تىك­ۇشاق­تىڭ ءىشى جىلى. مەن اۋداندارعا ءۇش رەت ۇشىپ شىق­تىم, بارلىعىندا اۋا را­يىنىڭ قۇبىلمالىعىنا, جەلدىڭ كۇشتىلىگىنە قاراماستان ناۋقاستى ءساتتى الىپ كەلدىك, – دەيدى يرينا شاپكو.

جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە دە ناۋ­قاستاردى شالعاي اۋداندار مەن قالالاردان وبلىس ورتالىعىنا جەتكىزۋ قيىن ماسەلە. ەكى ارانىڭ شالعايلىعى مەن جولدىڭ نا­شار­لىعى قانداي قولايلى ماشينا بولعانىمەن, اۋىر حالدەگى ادام­دى الىپ جۇرۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى. مۇندايدا بار ءۇمىت سانيتارلىق اۆياتسياعا ارتىلادى. وتكەن جىلى وبلىستا شالعاي اۋداندارداعى ناۋقاستارعا بارۋ ءۇشىن 52 رەت اۋە كەمەلەرى پايدالانىلىپتى, بىراق سونىڭ 18-ىندە عانا تىكۇشاق ۇشقان. 

«ەس-145» تىكۇشاقتىڭ كوپ ماقساتتى مودەلى بولعاندىقتان, ەلىمىزدە ونى ءۇش باعىتتا پايدالانادى. تابيعات اپاتتارىنان, باسقا دا وقيعالاردان توتەنشە جاعدايلار قالىپتاسقان كەزدە ادامداردى قۇتقارۋ ءۇشىن تىك­ۇشاقتىڭ ەپتىلىگى سىننان وتكەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىندا الىس ەلدى مەكەندەردەن ناۋ­قاس­تاردى ورتالىق اۋرۋحانالارعا جەتكىزۋ ءۇشىن ساناۆياتسيا پايدالانىپ وتىر. ۇشىنشىدەن, جەر­­گىلىكتى اكىمدىكتەر ارنايى سۇ­رانىس بەرىپ, ماماندار ەگىن­نىڭ كوگىن قاراعاندا, كوكتەمگى سۋ تاس­­قىنى كەزىندە قاردىڭ قالىڭ­دى­­عىن باقىلاعاندا, تاعى باسقا قا­­جەتتىلىك كەزىندە تىكۇشاققا مىنەدى. 

– دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن تىكۇشاقتىڭ ىڭعايلىلىعى بىردەن بىلىنەدى. ۇشاق ارنايى قونۋ الاڭى بولماسا اۋداندارعا بارا المايدى. ال تىكۇشاق اۋرۋ­حا­نا اۋلاسىنا دا قونا بەرەدى. ەن­دى الداعى ۋاقىتتا بارلىق اۋدان­دار مەن قالالاردى ارالاپ, اۋرۋحانالاردىڭ ءدال الدىنان تىكۇشاق قوناتىن الاڭدار سالۋدى تالاپ ەتەتىن بولامىز. وعان ۇزىندىعى 25 مەتر, ەنى 15 مەتر الاڭقاي بولسا جەتىپ جاتىر, تەك اينالاسىنداعى اعاش­تاردى قىرقىپ, كەدەرگى بول­ماي­تىنداي ەتسە جارايدى, – دەيدى «قازاۋەقۇتقارۋ» كوم­پان­يا­سىنىڭ وكىلى ازامات مول­داعاليەۆ. 

وبلىستا ساناۆياتسيانىڭ تىك­­­ۇشاقتى پايدالانۋىنا كەسە كولدەنە تۇراتىن پروبلەمالىق ماسەلە دە جوق ەمەس. «ەس-145» الەم­دەگى ەڭ قاۋىپسىز تىكۇشاق سا­نال­عانىمەن, ونىڭ جانار-جاعار ماي باگىنىڭ كولەمى از. قوستانايدان سوناۋ تورعاي­عا بارىپ كەلگەنشە وعان تاعى دا ماي قۇيۋعا تۋرا كە­لەدى. ال وبلىس وڭىرىندە قوس­تا­­ناي مەن ارقالىقتان باسقا جەردە تىكۇشاققا ماي قۇياتىن نۇكتە­لەر جوق. تورعايداعى باياعى اۋەجايدىڭ ورنى دا قالعان جوق. 

– الداعى ۋاقىتتا وبلىس وڭى­رىندە بىرنەشە ماي قۇيۋ نۇك­تەلەرىن جاساۋدى قولعا الماي بولمايدى. ول ءۇشىن جانار-جا­عار ماي تسيستەرنامەن اپارىپ قويىلا ما, قاي اۋدانداردا بولۋى ءتيىس دەگەن ماسەلەلەر شە­شىمىن تابادى دەپ ويلايمىن, – دەيدى ازامات رامازان ۇلى. 

ەڭ باستى قۇندىلىق – ادام ءومىرى. سوندىقتان اجالمەن ارپالىساتىن ساناۆياتسيا جۇ­مى­سى­نىڭ ءساتتى, ناتيجەلى بولۋىنا قىزمەت ەتەتىن تىكۇشاقتىڭ كە­دەر­گىسىز ۇشۋى الداعى ۋاقىتتا جول­عا قويىلاتىن بولادى. 

ءنازيرا جارىمبەت,

«Egemen Qazaqstan»

قوستاناي