سەنبى, 10 قاراشا 2012 7:05
افينا كوشەلەرى ۇرىس الاڭدارىنا ۇقساپ بارادى
گرەكيانىڭ پارلامەنتى بۇرناعى كۇنى اقىرى ۇكىمەت ۇسىنعان قاتاڭ ۇنەمدەۋ شارالارى جانە قۇرىلىمدىق رەفورمالار جاساۋ تۋرالى زاڭدى قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدى. پارلامەنت ۇيىندە داۋىس بەرۋ ءجۇرىپ جاتقان كەزدە كوشەدە سوڭعى كەزدەرى بولماعان مولشەردە شەرۋلەر بولىپ ءوتتى. افينا كوشەلەرىنە ءبىر مەزگىلدە 100 مىڭعا جۋىق ادام شىعىپ كەتتى.
سەنبى, 10 قاراشا 2012 7:05
افينا كوشەلەرى ۇرىس الاڭدارىنا ۇقساپ بارادى
گرەكيانىڭ پارلامەنتى بۇرناعى كۇنى اقىرى ۇكىمەت ۇسىنعان قاتاڭ ۇنەمدەۋ شارالارى جانە قۇرىلىمدىق رەفورمالار جاساۋ تۋرالى زاڭدى قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدى. پارلامەنت ۇيىندە داۋىس بەرۋ ءجۇرىپ جاتقان كەزدە كوشەدە سوڭعى كەزدەرى بولماعان مولشەردە شەرۋلەر بولىپ ءوتتى. افينا كوشەلەرىنە ءبىر مەزگىلدە 100 مىڭعا جۋىق ادام شىعىپ كەتتى.
ال پارلامەنتتەگى داۋىس بەرۋ قىزۋ پىكىرتالاستان سوڭ ورىن العانىنا قاراماستان, وندا ەل باسشىلارىنىڭ دىتتەگەنى ورىندالدى. ناقتىراق ايتقاندا, قۇجاتتى شەكتى 151-ءدىڭ ورنىنا 153 دەپۋتات قولدادى. تاعى 128 دەپۋتات وعان قارسى ءۇن قاتتى. بۇلاردان بولەك 18 حالىق قالاۋلىسى قالىس قالسا, 1 پارلامەنتشى ءتىپتى داۋىس بەرۋگە دە قاتىسقان جوق. اينالىپ كەلگەندە, وسى ارا سالماق ءىستىڭ بولاتىن جاعىنا قاراي اۋىپ سالا بەردى.
ەندى بۇل زاڭ نەندەي ماسەلەلەردى قامتيدى, سوعان كەلەيىك. وندا سالىقتار مولشەرىن ارتتىرۋدى, زەينەتكەرلىككە شىعۋدى 67 جاسقا كوتەرۋدى, سونداي-اق زەينەتاقى, الەۋمەتتىك تولەمدەر, جۇمىستان شىعىپ قالعاندار مەن جۇمىسشىلاردى جالداۋعا تولەنەتىن اقىلار كولەمدەرىن تاعى دا قىسقارتۋدى كوزدەيتىن ەدى. مۇنىڭ ارعى جاعىندا ۇكىمەت كوپتەگەن جۇمىس ورىندارىن قىسقارتۋ جانە ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىن 20 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى جارلىق شىعارىپ قويعان. زاڭ جوباسى العاش رەت تالقىعا تۇسكەندە جاعداي قازىرگىدەن اناعۇرلىم قيىن بولدى. جاسىراتىنى جوق, سول كەزدە قۇجاتتىڭ باسىم داۋىسپەن قولداۋ تاباتىنىنا كوپ ادام سەنە قويعان جوق. سول تالاس-تارتىستىڭ سوڭىندا وپپوزيتسيالىق پارتيالاردىڭ دەپۋتاتتارى ءماجىلىس زالىن تاستاپ كەتكەن. وسىدان سوڭ شەشىم قابىلداۋعا كۆورۋم جەتپەيتىن بولعاندىقتان, وتىرىستى توقتاتۋعا تۋرا كەلگەن. ەندى, مىنە, سونىڭ ءبارى ارتتا قالدى, ۇكىمەتتىڭ دەگەنى جۇزەگە استى. جالعىز ۇكىمەت قانا ەمەس, ەلدەگى ەرتەڭىن ويلايتىن كەمەل ويلى كەز كەلگەن ازاماتتىڭ قالاۋىنا تۇراتىن شەشىم قابىلداندى.
راسىندا بۇل زاڭ گرەك جۇرتى ءۇشىن نە بەرەدى؟ ەڭ الدىمەن قابىلدانعان زاڭ جوباسى ەلليندەر ۇرپاعىنىڭ بۇدان ءارى دە قايىرشىلىققا دۋشار بولماۋىن قامتاماسىز ەتەتىن كومەك ترانشىنا تيەسىلى 31,5 ملرد. ەۋرو مولشەرىندەگى قارجى الىنۋىنا جول اشادى. وسىنداي ماڭىزدى قادامنىڭ جاسالعانىن پاش ەتەتىن بۇل شارا سودان سوڭ ۇكىمەتتىڭ ەۋرووداق, ەۋروپا ورتالىق بانكى جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى تاراپىنان جالپى سوماسى 130 ملرد. ەۋرو بولاتىن ەكىنشى پاكەتتى كرەديتتىك قولداۋعا قول جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل قارجىلار ءوز كەزەگىندە ەلدى بانكروتقا ۇشىراۋدان ساقتاپ قالادى. پرەمەر-مينيستر انتونيس ساماراس اتاپ وتكەندەي, بۇلاي بولماعان جاعدايدا گرەكيا تولىق ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قۇلدىراۋعا ۇرىنار ەدى.
وسى كۇندەردە ەلدىڭ 2013 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتى دە بەكىتىلدى. ەندى قاراشا ايىندا حالىقارالىق ترانشتىڭ قارجىسى كەلە باستايدى. بۇل اقشالار ءبىرىنشى كەزەكتە بانكتەردى قايتا كاپيتالداندىرۋعا جانە مەملەكەت قارىزدارىن وتەۋگە جۇمسالادى. دەگەنمەن, قابىلدانعان زاڭ مەن بەكىتىلگەن بيۋدجەت پارلامەنتتىڭ ءىشى ءۇشىن دە, ونىڭ سىرتى ءۇشىن دە وڭايلىقپەن كەلە سالعان جوق. ىشتەگى ايقاس اقىرىندا بەيبىت جولمەن ءبىتىپ, وڭىنان شەشىلگەنىمەن, سىرتتاعى شايقاستىڭ ءدۇمپۋى بىرازعا دەيىن باسىلماي جاتتى. وتكەن ايدىڭ ورتاسىنان بەرى قاراي ارەدىك بوي كوتەرىپ جۇرگەن جۇرت اپتانىڭ سەيسەنبىسىنەن باستاپ كوشە بويىن قۇرعاتپاۋعا اينالدى. باسىندا 50 مىڭنان 80 مىڭعا دەيىنگى ادام شوعىرىن داڭعىلدار مەن الاڭدار بويلاتا دۇركىرەتە وتكىزگەن شەرۋلەردىڭ سوڭى سوڭعى ساتتە 100 مىڭعا جەتىپ جىعىلدى. وسى كۇندەرى افينا كوشەلەرى ناعىز ۇرىس دالالارىنا ۇقساپ كەتتى. بۇلاي بولاتىنى, قولدارىنا ترانسپارانتتار الىپ, نارازىلىق اكتسيالارىن وتكىزۋگە كىرىسكەن توپ كوپ ۇزاماي وزدەرىنە قاداعالاپ قاراپ جۇرگەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە تاپ بەرىپ تۇردى. جۇلقىنىپ تۇرعان جاستار الدىمەن ءتارتىپ ساقشىلارىنا قاراي تاس اتسا, سوڭىنان تۇتانعىش سۇيىق قۇيىلعان ىدىستاردى لاقتىرا باستادى. وسىنىڭ اسەرىنەن سوڭعى كۇندەرى افينانىڭ 45 ءۇيى وتقا وراندى. ال پوليتسەيلەر جاعىنان 120 ادام جاراقات الدى. ءتارتىپ ساقشىلارى قۇتىرىنىپ العان توپتى قۋ ءۇشىن كوزدەن جاس اعىزاتىن گازدى بىرنەشە رەت قولداندى. اقىرعى كۇنى ولار ءتىپتى ءبىرىنشى رەت سۋ شاشاتىن ءماشينەنىڭ قۋاتىنا جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولدى.
ءبىز وسىمەن گرەكياداعى ءب ۇلىنشىلىك اياقتالادى دەپ ايتا الامىز با؟ بۇعان ازىرگە ناقتى جاۋاپ بەرۋ قيىن. دەگەنمەن, ونىڭ ءبىرتىندەپ باسىلۋىنا العىشارتتار جاسالىپ قويىلدى. تەك الدا قاتارى كوبەيگەلى تۇرعان جۇمىسسىزدىق ءدۇمپۋدى قايتا ءورشىتىپ جىبەرمەسە!
يسپانياداعى احۋال ەلدى بولىنۋگە
باستايتىن سياقتى
پيرەنەي تۇبەگىندەگى ەلدىڭ وكىمەتى «داعدارىستى» بيۋدجەتكە قىركۇيەك ايىندا-اق كەلىسىم بەرىپ قويدى. پرەمەر-مينيستر سورايا ساەنس دە سانتاماريانىڭ ايتۋىنشا, بۇل «داعدارىستى بيۋدجەت ەلدى داعدارىستان الىپ شىعۋعا كومەكتەسۋى ءتيىس». وسىعان ءبىردەن باس ۇرعان يسپانيا ۇكىمەتى ەكونوميكانىڭ بارىنشا قاتقىل شارالارىن, سونداي-اق ەلدى ەكونوميكالىق داعدارىستان الىپ شىعۋعا كومەكتەسەتىن بىرقاتار رەفورمالار پاكەتىن قاراستىرعان 2013 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتتى ۇسىنىپ ءۇلگەردى.
بۇل بيۋدجەتتىڭ جوباسى ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ مەن جۇمىسسىزدىقتىڭ ءوسۋ جاعدايىندا شىعىنداردى ايتارلىقتاي قىسقارتۋعا باعىت ۇستايدى. وسىمەن ءبىرگە وكىمەت سالىقتى كوتەرۋدەن گورى بيۋدجەتتىك شىعىنداردى ازايتۋعا كوبىرەك كوڭىل بولۋگە نيەتتەنىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, ۇكىمەت زەينەتاقىعا, ستۋدەنتتىك ستيپەنديا مەن پايىزدىق مولشەرلەردى جويۋعا كەتەتىن شىعىنداردى ۇلعايتۋدى ءجون سانايدى. وسىعان وراي بي-بي-سي اگەنتتىگىنىڭ شولۋشىسى گەۆين حيۋيتت: «يسپانيا وكىمەتى زەينەتاقىنى كوتەرەدى, بىراق بۇل ءۇشىن رەزەرۆ قورىنىڭ قالتاسىن قاعۋعا تۋرا كەلەدى» دەگەندى جەتكىزدى.
سوعان قاراماستان, ەلدەگى ەكونوميكالىق احۋال اۋىر كۇيىنشە قالىپ تۇر. ورتالىق بانكتىڭ قازىرگى مالىمەتتەرى ءوندىرىس ءونىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋىنىڭ قالقاسىندا رەتسەسسيانىڭ تەرەڭدەپ بارا جاتقانىن كورسەتىپ وتىر. ەلدە ءبىرقاتار ۋاقىتتاردان بەرى تولاس تاپپاعان جاپپاي قارسىلىق اكتسيالارى ءجۇرىپ جاتىر. وسى جاعدايلارعا جان-جاقتى قاراي كەلگەن ساراپشىلاردىڭ باسىم بولىگى بۇگىندە يسپانيا ۇكىمەتى الداعى ۋاقىتتاردا ءوزىنىڭ ەۋرووداقتاعى ارىپتەستەرىنەن قالايدا قارجىلاي كومەك سۇراۋعا ءماجبۇر بولادى دەپ ەسەپتەيدى.
جاڭا بيۋدجەتتىڭ نەگىزگى تارماقتارى الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەر شىعىندارىنا قاتىستى جاسالعان. ۇكىمەتتىڭ شەشىمى بويىنشا ەندى مينيسترلىكتەردىڭ شىعىندارى 12 پايىزعا قىسقارادى. ال زەينەتاقىنىڭ كوبەيۋى الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋدىڭ رەزەرۆتىك قورى ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى. بۇل 3 ملرد. ەۋرو شاماسىنداعى قارجىنى كەرەك ەتەدى. بىراق, مىنە, ءۇشىنشى جىلدىڭ تابانى تايىپ بارادى, بيۋدجەتتىك سەكتورداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ايلىق جالاقىلارى ءبىر تيىنعا دا كوتەرىلگەن ەمەس. بۇدان باسقا, ۇكىمەت ۇتىسى بۇگىندە 2 مىڭ ەۋرودان اساتىن لوتەرەيا ءۇشىن 20 پايىزدىق سالىق ەنگىزۋ مەن اۆتوموبيلدەردى قايتا جاراتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن جاساۋدى مەجەلەپ وتىر.
اقىر سوڭىندا ۇكىمەت تاياۋ ارالىقتا ەكونوميكاعا رەفورما جاساۋعا جاردەم بەرەدى دەگەن نيەتپەن 43 جاڭا زاڭ قابىلداۋعا بەكەم بەل بايلادى. قاتاڭ ەكونوميكالىق شارالار مەن جاڭا ەرەجەلەردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ تاۋەلسىز قارجى ورگانىنا تاپسىرىلادى. مۇنداي قۇرىلىم قۇرۋ جونىندەگى ۇيعارىمدى دا ۇكىمەت ءوزىنىڭ قىركۇيەكتىڭ سوڭىنداعى وتىرىسىندا قابىلدادى. بۇل قابىلدانعان شارالار 2013 جىلعى بيۋدجەتتىڭ تاپشىلىعىن 0,77 پايىزعا ءتومەندەتىپ, تابىستى رەتتەپ وتىرۋدى 0,56 پايىزعا جاقسارتادى دەپ كۇتىلۋدە. ۇكىمەت سونداي-اق سالىقتىق تولەمدەر كولەمى بۇل جىلى جوعارى بولادى, 2012 جىلى بۇل كورسەتكىش تاعى 3 پايىزعا ارتادى دەگەن سەنىمدە. الايدا, بىرقاتار ساراپشىلار قازىر ورىن العان ەكونوميكالىق پروبلەمالاردى ەسكەرە وتىرىپ, بيۋدجەتتى بۇدان ءارى قىسقارتۋدىڭ وتە كۇردەلى مىندەت بولاتىنىن ايتىپ وتىر. «يسپانيا ۇكىمەتى زەينەتاقىنى كوتەرمەكشى, بىراق بۇل ءۇشىن وعان رەزەرۆ قورىنىڭ قالتاسىن قاعۋعا تۋرا كەلەدى. ال بۇل جاعداي يسپان ازاماتتارىن قاتتى الاڭداتادى», دەگەن جولداردى ءتۇسىرىپتى وسىعان وراي جوعارىداعى گەۆين حيۋيتت ءوزىنىڭ ميكروبلوگىنا.
ال يسپانيا بانكى اي سايىنعى بايانداماسىندا «ءۇشىنشى توقساننىڭ مالىمەتتەرى ءوندىرىستىڭ قۇلدىراپ كەلە جاتقانىنا كۋا بولادى, – دەپ اتاپ وتەدى. – قارجى سفەراسىنداعى احۋال وتە شيەلەنىسكەن كۇيىندە قالىپ تۇر». وتكەن اپتادا ءوزىنىڭ اۋقىمى جاعىنان ەلدەگى ەكىنشى بولىپ تابىلاتىن BBVA بانكى بانك سەكتورىنا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن تاعى 60 ملرد. ەۋرو, نەمەسە 78 ملرد. دوللار كەرەك ەكەنىن ەسەپتەپ شىعارىپتى. قازىرگە دەيىن بانكتەرگە جاردەمدەسۋ ءۇشىن 20 ملرد. ەۋرو بەرىلىپ تە قويىلدى. بىراق مۇنىڭ ءوزى, جوعارىداعى مالىمەتتەن بايقالعانداي, بارلىق قيىندىقتىڭ ءۇشتەن ءبىرىن عانا ەڭسەرۋگە مۇمكىندىك جاساعان. ءوتكەن اپتانىڭ بەيسەنبىسىندە مادريد بيرجاسىندا 0,15 پايىزدىق قۇلدىراۋ ورىن الدى. بۇل, ارينە, سودان ءبىر كۇن بۇرىنعى كورسەتكىش – 4 پايىزدىق مولشەردەن الدەقايدا جاقسى. دەگەنمەن, يسپانيانىڭ 10 جىلدىق ەگەمەن قارىزىنىڭ پايىزدىق ستاۆكاسى قازىردىڭ وزىندە 6 پايىزدان اسىپ كەتىپ وتىر. 2011 جىلدىڭ سوڭىندا ەكونوميكاسىنىڭ كولەمى جاعىنان ەۋرووداقتاعى ءتورتىنشى بولىپ سانالعان بۇل ەل سوڭعى ەكى جىلدا ەكى رەتسەسسيانى باستان كەشىپ ۇلگەردى.
ورىن الىپ جاتقان وسى جاعدايدىڭ ءبارى ەلدىڭ تۇتاستىعىنا دا قاۋىپ ءتوندىرىپ جاتقان سياقتى. نەگىزگى ۇلتى كاستيل تىلىندە ءسويلەيتىن يسپاندار بولىپ كەلەتىن بۇل ەلدە ولاردان باسقا كاتالون, باسك جانە گاليس دەپ اتالاتىن ناسىلدەردىڭ تۇراتىنى دا بەلگىلى. سوڭعى ۋاقىتتارى يسپانيانىڭ شىعىس-سولتۇستىك بولىگىندە وقشاۋ پروۆينتسيا بولىپ ورنالاسقان كاتالونيا ەلدىڭ قۇرامىنان شىعىپ, تاۋەلسىز مەملەكەت بولۋ يدەياسىن ءجيى كوتەرىپ ءجۇر. جالپى, يسپانيادان – كاتالونيانىڭ, بەلگيادان – فلاندريانىڭ, ال ۇلىبريتانيا بىرىككەن كورولدىگىنەن شوتلانديانىڭ ءبولىنىپ شىعاتىنى ايدان انىق بولىپ بارا جاتقانعا ۇقسايدى.
قاراشانىڭ 7-ءسى كۇنى كاتالونيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ارتۋر ماس بريۋسسەلدە ەۋروپا وداعىنىڭ ماجىلىسىندە ءسوز سويلەپ, ونداعى جۇرتتى ءوز رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك الۋ جوسپارىمەن تانىستىردى. ول سونىمەن بىرگە, مۇندا كۇللى وداق فەدەرالدىق قۇرىلىمىنىڭ جاڭا مودەلىن دە ۇسىندى. «ماسەلە ەۋروپا قۇرامىندا قالىپتاسىپ قالعان كاتالونيا سەكىلدى ەلدەرگە ەۋرووداقتىڭ قالاي قارايتىنىندا, – دەدى ول ءوزىنىڭ سوزىندە. – ءبىزدىڭ پروۆينتسيا تۇرعىندارى ەۋروپالىق ازاماتتاردىڭ بارلىق قۇقىقتارىنا يە, ەندى تەك ولار وزدەرىنىڭ ساياسي مارتەبەلەرىن عانا وزگەرتكىسى كەلەدى». ارتۋر ماس سونىمەن بىرگە 25 قاراشاعا سايلاۋ بەلگىلەي الاتىنىن دا مالىمدەدى. بۇل ءمادريدتىڭ كاتالونيا تاۋەلسىزدىگىن قولداعاندار شەرۋىنە بايلانىستى بارسەلونامەن اراداعى قارجىلىق قارىم-قاتىناستى قايتا قاراۋدان باس تارتۋى سالدارىنان وتپەكشى. ەندى يسپانيا كونستيتۋتسياسىندا تىيىم سالىنعانىنا قاراماستان, سول كۇنى پروۆينتسيادا كاتالونيانىڭ ءبولىنىپ شىعۋى تۋراسىندا رەفەرەندۋم وتپەكشى. «ەگەر ءبىز يسپان زاڭدارى شەڭبەرىندە جاساي الماساق, مۇنى كاتالون زاڭدارىنا سۇيەنە وتىرىپ جاسايتىن بولامىز, – دەدى ول. – ءبىز مۇنداي كونسۋلتاتسيا ءۇشىن ايرىقشا زاڭ شىعارىپ الامىز».
پروۆينتسيا ۇكىمەتى باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, كاتالونيا ەۋرووداققا كىرۋدىڭ بارلىق ساياسي تالاپتارىنا جاۋاپ بەرە الادى. ول يسپانياعا قاراعاندا, وداق بيۋدجەتىنە قارجىنى دا العاننان گورى كوبىرەك تۇسىرەدى. بۇعان ەۋروكوميسسيانىڭ وكىلى كاتالونيا يسپانيادان ءبولىنىپ شىققان جاعدايدا وداققا كىرۋگە تىلەك ءبىلدىرگەندەردىڭ سوڭعى قاتارىنا بارىپ تۇرىپ, كەزەككە جازىلا الاتىنىن ايتىپ, جاۋاپ بەردى.
پورتۋگاليا جۇرتى دا سالىق كولەمىن وسىرۋگە قارسى
قازان ايىنىڭ سوڭىندا پورتۋگاليا پارلامەنتى ءوزىنىڭ قازىرگى زامانعى تاريحىنداعى ەڭ جوعارى مولشەردەگى سالىق تولەمدەرىن قابىلداۋ جونىندەگى شەشىمگە داۋىس بەردى. بۇل جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ اشۋ-ىزاسىن بىردەن تۋعىزدى. ەلدە بۇعان دەيىن بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىلارى ءبىر رەت قىسقارتىلعان ەدى. ۇكىمەت سودان سوڭ مەملەكەتتىك سەكتورداعى مەرەكەلەر مەن روجدەستۆولىق مەيرامداردا بەرىلەتىن سىيلىقتاردى شەكتەۋگە تىرىسىپ باقتى. مىنە, وسىلاردىڭ بارىنە نارازىلىق ءبىلدىرگەن جۇرت اقىر سوڭىندا كوشەلەرگە شىعىپ كەتتى. وسى كۇنگە دەيىن ليسسابوندا مۇنداي شەرۋلەرگە قاتىسقان حالىقتىڭ سانى ميلليونعا جۋىقتادى.
وسىعان قاراماستان, ۇكىمەت ءالى قاتاڭ ەكونوميكالىق ۇنەمدەۋدىڭ كومەگىمەن بيۋدجەت تاپشىلىعىن قىسقارتۋعا ءۇمىتتى بولىپ وتىر. وسى تالاپ تولىق ورىندالعان جاعدايدا ليسسابون ەۋروپالىق وداق پەن حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنان 78 ملرد. ەۋرو ءمولشەرىندە كومەك الاتىن بولادى. وسى كرەديتتەر ۇكىمەتتىڭ سوڭعى كۇندەرى تالاپتى بارىنشا مۇقيات ورىنداۋعا ۇمتىلۋىن كۇشەيتتى. سوندىقتان پورتۋگاليا ۇكىمەتى قازان ايىنىڭ ورتاسىندا-اق 2013 جىلعى بيۋدجەتتىڭ جوباسىن جاريالاپ جىبەردى. وسى ساتتە قارجى مينيسترى ۆيتور گاسپار تابىس سالىعىنىڭ ورتاشا ءوسىمى 2013 جىلى 13,2 پايىزعا ارتقالى تۇرعانىن مالىمدەدى. «بىزدە باسقاداي مانەۆر جاساۋعا ەشبىر مۇمكىندىك جوق», دەپ اشىعىن ايتتى ول. راسىندا دا بۇل ەل قازىر سوناۋ 1970 جىلداردان بەرگى ەڭ قيىن رەتسەسسيانى باستان كەشىپ وتىر ەكەن. ەلدەگى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 15 پايىزعا جەتتى. ال كەلەسى جىلى بۇل شەك 16 پايىزدان اسىپ تۇسەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. كاپيتالدىڭ وسۋىنە بايلانىستى سالىناتىن سالىق 25-تەن 28 پايىزعا دەيىن ارتادى. قىركۇيەك ايىندا ۇكىمەت الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ قورى جارناسىن 11-دەن 18 پايىزعا دەيىن كوتەرۋ ماسەلەسىن العا شىعارىپ ەدى, وعان ەلدە جاپپاي قارسىلىق تۋىپ كەتكەسىن, قويا قويدى.
ايتكەنمەن, اشىنعان حالىق كوتەرىلمەي تۇرا المادى. قاراشا ايى باستالىسىمەن ليسسابوننىڭ كوشەلەرى ءتۇرلى ترانسپارانتتار ۇستاعان جۇرتقا تولىپ كەتتى. ءبىر قىزىعى, بۇل نارازى توپقا كوشەدەگى ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىنا جاۋاپ بەرەتىن پوليتسەيلەردىڭ ءوزى قوسىلىپ كەتتى. ولاردىڭ ءوزى ەكى مىڭعا جۋىق ادامنىڭ قاراسىن كوبەيتتى. ءتارتىپ ساقشىلارى مۇندا وزدەرىنىڭ سالىق تولەمدەرىنىڭ ارتىپ كەتكەنىنە قارسى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. دۇيسەنبى كۇنى تاعى ەكى مىڭ ادام پارلامەنت ءۇيى الدىنا جينالدى. ولار ۇكىمەتتىڭ جەدەل وتستاۆكاعا كەتۋىن تالاپ ەتتى. سول نارازىلىق كەزىندە كوپشىلىك: «ءبىرتۇتاس حالىقتى جەڭە المايسىڭدار» دەپ ايعايلادى.
وسى ارالىقتا قارجى مينيسترى ەگەر بيۋدجەت جوباسى قابىلدانا قالسا, مۇنىڭ ءوزى پورتۋگالياعا 2013 جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعىن 4,5 پايىزعا دەيىن قىسقارتۋعا ءمۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتىپ, جۇرتتى تىنىشتاندىرۋعا ارەكەت جاسادى. الايدا, بۇعان جۇرت ونشالىقتى باس يە قويماعان سياقتى. قازىر كاسىپتىك وداقتار قاراشانىڭ 14-ءى كۇنى ەلدە جاپپاي ەرەۋىل ورىن الاتىنىن جاريالاپ ۇلگەردى.
جالپى, ەۋروپادا تەرەڭگە تامىر بايلاعان داعدارىستىڭ ءدۇرمەگىنە ءتۇسىپ, بيۋدجەت تاپشىلىعىن باستان كەشىپ وتىرعان ەلدەردىڭ سانى بۇلاردان الدەقايدا كوپ. ساراپشىلار بۇل قاتاردان سونداي-اق يتاليا, فرانتسيا, يرلانديا سەكىلدى ەلدەردى دە كورۋدە. ءبىر سوزبەن قايىرعاندا, قازىرگى تاڭدا بۇكىل ەۋروپانىڭ جۇرتى ەرتەڭىنە ەلىگە قاراپ, ەلەڭدەپ وتىر.
سەرىك ءپىرنازار,«ەگەمەن قازاقستان».