قۋىرشاق تەاترى دەسە, ەرەسەكتەردىڭ ەپتى ساۋساقتارىنىڭ ۇشىندا جىپپەن بىرگە تەربەلىپ, بالانىڭ داۋىسىمەن ەركەلەپ سويلەيتىن كەيىپكەرلەر, عاجايىپ ەرتەگى الەمى عانا ەلەستەيدى. بىراق مۇنىڭ ەرتەڭگى كۇنمەن ەش قابىسپايتىن ەسكىرگەن قاساڭ تۇسىنىك ەكەنىن الماتى قۋىرشاق تەاترى «انا جۇرەگى», «انا – جەر-انا», «مەدەيا» سپەكتاكلدەرىن ساحنالاۋىمەن دالەلدەپ كەلە جاتىر.
وزگەرىپ, دامىپ بارا جاتقان ومىرمەن بىرگە قۋىرشاق تەاترلارىنىڭ دا ەسەيىپ, ۇلكەندەر ايتاتىن تاقىرىپتى بالاسىنباي, بارلىق جاعىنان اشىپ كورسەتۋگە تالپىنىپ جاتقانىنان جالپاق جۇرتتىڭ كوبى بەيحابار دا. ەندىگى جەردە, قۋىرشاق تەاترىن تەك بالالارعا عانا ارنالعان تەاتر دەپ ەسەپتەيتىن بولساق, قاتتى قاتەلەسەمىز. قىزىل تەلپەك كيگەن قىزدىڭ وقيعاسى مەن «چيپوللينوداعى» كوتەرىلىس جاساپ جۇرەتىن قىزاناق پەن قيارلاردىڭ قىزىعىنا الدانىپ قالاتىن بالانىڭ ازايىپ بارا جاتقانىن بۇكىل الەم مويىنداعاندا, تەز تارالاتىن ول ۇردىستەن قانشا تۇمشالانعىسى كەلگەنىمەن, وتاندىق تەاترلار تىسقارى قالا الماس ەدى. الماتى قۋىرشاق تەاترى «رومەو مەن دجۋلەتتانى» تاماشالاۋعا شاقىرعاندا, تاڭىرقاۋىمىز «ەكى عاشىقتىڭ ماحاببات حيكاياسىن كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە قالاي كورسەتپەك؟» دەگەن ويدان تۋعان ەدى.
راس, «+18 جاس» دەپ الدىن الا ەسكەرتىلدى. ماحابباتتى قۋىرشاق تىلىمەن تانىستىراتىن قويىلىمدى كورۋگە بارعان ءار كورەرمەننىڭ جۇزىنەن تاس-ءتۇيىن ىشكى دايىندىعى كورىنىپ تۇر. ارينە مۇنداي شارتتى بەلگى قۋىرشاقتار ساحناعا جالاڭاش شىعادى دەگەندى بىلدىرمەسە كەرەك, مۇنى قۋىرشاق تەاترىنا ەرەسەك كورەرمەن تارتۋ ءۇشىن كۇردەلى تاقىرىپ ۇسىنىلادى دەگەن ەسكەرتۋى دەپ قابىلدادىق.
جالپى, سپەكتاكلدە جاڭالىق كوپ. العاشقىسى, سپەكتاكلدىڭ شىمىلدىقسىز اشىلعانى بولدى. ساحنا مەن زال شەكاراسىز بىرىگىپ كەتكەندىكتەن, ۇستىنە ورتاعاسىرلىق تەمىر ساۋىت تارىزدەس كوستيۋم كيگەن نەگىزگى كەيىپكەرلەر كورەرمەنمەن ارالاسىپ بىرگە وتىردى. وسى جاڭاشىل شاعىن شتريحتىڭ ءوزى اياداي ساحنادان اۋقىمدى ىزدەنىستىڭ ىزدەرى سايراي جونەلەتىنىنەن حابار بەرىپ تۇر. ەكىنشى جاڭالىعى, قوس عاشىقتىڭ ءرولىن ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتتەرى عالىم امانكەلدى ۇلى مەن سالتانات تورەبايدىڭ ويناعانى. ەكەۋى قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتىڭ شاكىرتتەرى عانا ەمەس, 50-گە جۋىق تالاپكەر قاتىسقان ىرىكتەۋ سىنىنان توپ جارىپ شىققان جاس تالانتتار. سپەكتاكلدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ءبىر اكتەردىڭ وزىنە بىرنەشە ءرولدىڭ جۇكتەلگەنى. لەدي كاپۋلەتتي, روزالينا, لەدي مونتەككيدى اكتريسا اراي ساقتاعانوۆا, لورەنتسو ءپىرادار, تيبالت, سينور مونتەككي, بەنۆوليو, سينور كاپۋلەتتيدى اكتەر شوقان قۇلنازاروۆ, مەركۋتسيو, ەسكال, پاريس, بالتازار, بەنۆوليونى ماقسات قامالوۆ مىنەزى دە, تابيعاتى دا كەرەعار كەيىپكەرلەردى ءبىر-بىرىنە ۇقساتپاي, دارا داۋىسپەن وينادى. كاپۋلەتتي مەن مونتەككي وتباسىلارىنىڭ ورتاسىنداعى ماڭگى بىتىسپەيتىن وقيعا بالالار ساحناسى ءۇشىن تىڭ تاقىرىپ بولۋىمەن قاتار, وقىس ارەكەت, كۇتپەگەن شەشىمنىڭ كوپتىگىمەن تاڭعالدىرادى. رەجيسسەر سپەكتاكلدە ەكى ءتاسىلدى دە ۇتىمدى پايدالانادى, ساحناداعى ويىن جاندى پلاندا جانە قۋىرشاقتار بەينەسىندە قاتار جۇرەدى. جاندى پلاندا اق كويلەك كيگەن دجۋلەتتا مەن كىرشىكسىز سەزىمىن جاسىرا المايتىن رومەو, ال قالعان كەيىپكەرلەردىڭ ءبارى قۋىرشاق بەينەسىندە كورىنەدى. ساحنادا دەكوراتسيا اتاۋلىدان ەكى قاپتالعا ورناتىلعان اپپاق ەكى قاعاز قابىرعا مەن كوپ قىزمەت اتقاراتىن ورتاداعى قارا ۇستەل قوزعالماي-اق بۇكىل وقيعانى ورىستەتىپ تۇر.
رومەو مەن دجۋلەتتا وسى ۋاقىتقا دەيىن بارلىق تەاتردا سومدالىپ كەلە جاتقان ءوز بەينەلەرىنەن كوپ اۋىتقىمايدى – ءبىرىن-ءبىرى كورە الماسا تۇرا المايتىن قۇشتارلىقتىڭ, ورتەنۋگە شاق, وت-جالىن سەزىمنىڭ ق ۇلى. قاعاز قابىرعاعا شەلەكتەلىپ اياۋسىز شاشىلىپ جاتقان قىزىلدى-جاسىل بوياۋ مەن سەزىمنىڭ مولشەردەن تىس كوپتىگى قاي زاماندا دا جارق-جۇرق ەتكەن قانداي تىرشىلىك قالىبىندا دا بۋىرقانعان سەزىم تولاستامايدى دەگەندى تۇسپالداپ تۇرعانداي.
سپەكتر سەكىلدى ءار الۋان بوياۋ – ءومىردىڭ ءوز ءتۇسى. ماحاببات پەن تازالىقتىڭ سيمۆولى سەكىلدى سەزىمنىڭ ەڭ بيىگىن باستان كەشىپ جۇرگەن قوس عاشىق ۇستىندەگى اپپاق كيىمدەرىمەن بىلعانادى دەپ قورىقپاستان الۋان بوياۋدىڭ ۇستىنە ءارى-بەرى اۋناپ, لاس كەيىپكە ءتۇسۋى ارقىلى اق پەن قاراسى, جاقسى مەن جامانى يتجىعىس ءتۇسىپ جاتاتىن پەندەلىك ومىردەن ءبىز دە الىس ەمەسپىز, ءوز قالاۋىمىزبەن ىرقىنا بوي الدىرامىز, انادان پاك تۋساق تا, اقىرىندا وسىلايشا كىر بولىپ بىلعانامىز دەگەندى يشارامەن ۇعىندىرادى. ادام بولىپ تۋىلىپ, بىرتە-بىرتە پەندەلىكتىڭ يىرىمىنە ءتۇسىپ, باتىپ كەتۋ پروتسەسىن ساحنادان سىرتتاي تاماشالاپ وتىرۋ تىم قورقىنىشتى. بالا تۇگىلى ۇلكەن ادامنىڭ ءوزى جاعالاپ بارىپ سىرىنا ارەڭ بويلايتىن سپەكتاكلدى ساحنالاۋداعى ماقسات ەرتەگىنى الدەقاشان ۇمىتقان ەرەسەكتەرگە قۋىرشاقتار بەينەسىمەن ءوز ءومىرىنىڭ شىندىعىن كورسەتكىسى كەلگەنى انىق. تراگەديانىڭ اتى – تراگەديا, قۋىرشاق تەاترىنىڭ قويىلىمى بولسا دا, وقيعا «حەپپي ەندپەن» اياقتالمادى. ادام بويىنداعى قاندى كەك پەن قىزعانىش, مەنمەندىك عاشىقتاردى اينالىپ وتە المادى. ەسكى كوزقاراس پەن بايىرعى قوعامنىڭ قارىم-قاتىناسىنا قارسى شىققان شىرعالاڭعا تولى رومەو مەن دجۋلەتتانىڭ وقيعاسى جاڭا ومىرگە ءبارىبىر ۇلگى بولىپ قالدى.
«رومەو مەن دجۋلەتتانىڭ» مۋزىكامەن كوركەمدەلۋى – سپەكتاكلدىڭ ارنايى ءسوز ەتۋگە تۇراتىن قىرى. جاستار ءسۇيىپ تىڭدايتىن Billie Eilish, Inessa ءGalanteنىڭ سەزىم تۇڭعيىعىنا باتىراتىن سازدى ىرعاعى قويىلىم مازمۇنىن ارتتىرا تۇسكەن. سپەكتاكلدى زاماناۋيلاندىرۋدا ناق وسى اۋەن ۇلكەن ءرول اتقارادى. دەگەنمەن ءدال وسى سارىنداس مۋزىكا د.جۇماباەۆانىڭ م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىندا قويعان «جۇرەگىمنىڭ يەسىن» وڭاي ەسكە سالادى. باعىتى, جانرى ەكى بولەك دۇنيەنىڭ ء«بىر قولدان» شىققانىن اڭعارتىپ, ىزدەنىس قولتاڭباسىندا قايتالاۋعا ۇرىنعانىن وسى اۋەن اڭعارتادى.
دراما تەاترلارىنىڭ ءوزى جۇرەكسىنە قولعا الاتىن شەكسپيردىڭ ولمەس تۋىندىسىن رەجيسسەر د.جۇماباەۆا قۋىرشاقتارعا لايىقتاپ قويعاندا, قيالىن مەيلىنشە سامعاتقان. ساحنانىڭ ولشەۋسىز مۇمكىندىك الاڭى ەكەنىن ءار تەاتردىڭ سپەكتاكلدەرى دالەلدەي بەرمەيدى. ال مۇندا رەجيسسەر ساحنالىق ەتيكانى قالاسا – ساقتايدى, قالاماسا – قاسىڭداعى بالاعا قازاقى تاربيە ۇلگىسىمەن «كوزىڭدى جۇمىپ وتىر» دەگەنىڭ قالادى. سولاي بولسا دا, مولشەرىن بىلەدى. نە نارسە مولشەردەن اسپاسا عانا قابىلدانادى. ويى, قيالى ەركىن رەجيسسەر ءبىر جارىم ساعاتتىق سپەكتاكل ىشىندە تىڭ قادامدارىمەن شەكسپيردى قالاۋىنشا «توڭكەرىپ» تاستادى. ۇلى دراماتۋرگكە بۇلايشا ازۋ كورسەتۋ ءوز تالانتىنىڭ ولشەمىن بىلەتىن, وزىنە-ءوزى سەنىمدى رەجيسسەردىڭ عانا قولىنان كەلەتىن دۇنيە.
ايگۇل احانبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى