بەيسەنبى, 12 شىلدە 2012 7:34
جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭەپيدەمياسى حح عاسىردىڭ ەكىنشىجارتىسىنان باستاپ بۇكىل الەمدى شارپىعانىراس. جاڭا عاسىر باستالعاندا دا جاعدايدىڭوزگەرە قويماعانىن ناقتىلايتىن فاكتىلەرجەتەرلىك. اتەروسكلەروز جانە ارتەريالدىگيپەرتونيا دياگنوزى قويىلعان جۇرەكتىڭيشەميالىق اۋرۋى, ميداعى قان اينالىمنىڭبۇزىلۋى بۇكىل الەمدەگى ولىمنىڭ باستى سەبەبىدەسەك, بۇل كەسەل بىزدىڭ ەلىمىزدى دە وراپوتكەن جوق. سوندىقتان بۇل ماسەلەگە وتەبايىپتى قاراعان ەلباسىمىز 2007 جىلىەلىمىزدە كارديوحيرۋرگيانى دامىتۋ بويىنشامەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانۋىناۇيىتقى بولدى. ول باعدارلامانىڭ نەگىزگىماقساتى – جۇرەك-قان تامىرلارىاۋرۋلارىنان بولاتىن ولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ ەدى. وزىنىڭ كەزەكتى سۇحباتىنىڭبىرىندە نۇرسۇلتان ابىش ۇلىنىڭ بىلاي دەگەنى ەستە: «مەن 2005 جىلىجۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ۇشىن ۇكىمەتكەمىندەتتەر جۇكتەدىم. سول كەزدە قازاقستان بويىنشا جۇرەككە جىلىنا 900-گەجۋىق وتالار جاسالا باستادى».
بەيسەنبى, 12 شىلدە 2012 7:34
جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭەپيدەمياسى حح عاسىردىڭ ەكىنشىجارتىسىنان باستاپ بۇكىل الەمدى شارپىعانىراس. جاڭا عاسىر باستالعاندا دا جاعدايدىڭوزگەرە قويماعانىن ناقتىلايتىن فاكتىلەرجەتەرلىك. اتەروسكلەروز جانە ارتەريالدىگيپەرتونيا دياگنوزى قويىلعان جۇرەكتىڭيشەميالىق اۋرۋى, ميداعى قان اينالىمنىڭبۇزىلۋى بۇكىل الەمدەگى ولىمنىڭ باستى سەبەبىدەسەك, بۇل كەسەل بىزدىڭ ەلىمىزدى دە وراپوتكەن جوق. سوندىقتان بۇل ماسەلەگە وتەبايىپتى قاراعان ەلباسىمىز 2007 جىلىەلىمىزدە كارديوحيرۋرگيانى دامىتۋ بويىنشامەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانۋىناۇيىتقى بولدى. ول باعدارلامانىڭ نەگىزگىماقساتى – جۇرەك-قان تامىرلارىاۋرۋلارىنان بولاتىن ولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ ەدى. وزىنىڭ كەزەكتى سۇحباتىنىڭبىرىندە نۇرسۇلتان ابىش ۇلىنىڭ بىلاي دەگەنى ەستە: «مەن 2005 جىلىجۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ۇشىن ۇكىمەتكەمىندەتتەر جۇكتەدىم. سول كەزدە قازاقستان بويىنشا جۇرەككە جىلىنا 900-گەجۋىق وتالار جاسالا باستادى».
ارينە, بۇل كارديوحيرۋرگيانى دامىتۋدىڭ باسى عانا ەدى. قازىرگى تاڭدا ەلورداداعى ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ ءوزىندە ءبىر جىلدا جاسالعان وتالار جوعارىداعى ايتىلعان ساننان ءالدەنەشە ەسە كوپ. ورتالىق وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا جاڭادان سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. رەسمي تۇردە ايتاتىن بولساق, 180 توسەك-ورىنعا ارنالعان «ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعامى پرەزيدەنتىمىز ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ قۇرامىنا كىرەدى.
ورتالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەتى يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانىپ, جوعارى مامانداندىرىلعان كارديولوگيالىق, كارديوحيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋ, سونىمەن قاتار, امبۋلاتورلىق تەكسەرىستەن كەشەندى وڭالتۋ كومەگىنە دەيىنگى ارالىقتا ناۋقاستارعا شيپا بەرۋ, كارديولوگيا, كارديوحيرۋرگيا جانە ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا اياسىندا عىلىم-ءبىلىم ارەكەتىن جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تابىلادى.
ورتالىق دارىگەرلەرىنىڭ ارقايسىسى جەتكىلىكتى جۇمىس ءتاجىريبەسى مەن كاسىبي دايارلىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە يە ماماندار. ولار اقش, گەرمانيا, يزرايل, ءتۇركيا, ليتۆا, رەسەي جانە بەلورۋسسيانىڭ جەتەكشى كلينيكالارىندا وقىعان.
بىزدەگى ورتا مەديتسينالىق پەرسونال – كوپ جىلعى ەڭبەك ءوتىلىمەن, كارديوحيرۋرگيالىق سالاداعى پاتسيەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋ داعدىسى مەن تاجىريبەسىنە يە جوعارى بىلىكتى ماماندار بولىپ تابىلادى.
ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە ورتالىعىمىزدا مىڭداعان ناۋقاستارعا كومەك كورسەتىلدى, سونىڭ ءتورت جارىم مىڭعا جۋىعى ەرەسەكتەر بولسا, ءبىر جارىم مىڭى بالالار. 2000-عا جۋىق ناۋقاستىڭ جۇرەگىنە اشىق وتالار جاسالدى, سونىڭ 500-ءى بالالار مەن نارەستەلەر.
ورتالىق اشىلعان كۇننەن باستاپ جۇرەك-قان تامىرلارىندا پاتولوگياسى بار ناۋقاستاردى ەمدەۋدە يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق تەحنولوگيالار بەلسەندى تۇردە قولدانىپ كەلەدى. وتكەن جىلدىڭ قاراشاسىندا العاش رەت اۋىر سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگى بار (سجج) ناۋقاستاردى ەمدەۋدە بىرەگەي جوعارى تەحنولوگيالىق كارديوحيرۋرگيالىق وتانىڭ ءتۇرى ەنگىزىلدى. ول – سول جاق جۇرەك قارىنشاسىنا مەحانيكالىق قولداۋ قوندىرعىسىن يمپلانتاتسيالاۋ دەپ اتالادى. ياعني, قاراپايىم تىلمەن ايتار بولساق, ەلىمىز مەديتسيناسىندا العاش رەت الگى مەحانيكالىق زات ارقىلى جۇرەككە قان ايداۋ ءتاسىلى مۇمكىن بولىپ وتىر. بۇل يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانىڭ مۇمكىندىگىن بۇگىنگى كۇندە جۇرەك ترانسپلانتاتسياسىنىڭ جالعىز بالاماسى ءارى سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگىمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى ەمدەۋدىڭ ءبىر عانا امالى دەۋگە بولادى. ورتالىعىمىز وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا سوڭعى ۇلگىدەگى Heart Ware Ventricle Assist Device (VAD) قوندىرعىلارىن يمپلانتاتسيالادى. وسى ارقىلى جۇرەككە اشىق تۇردە بىرەگەي جوعارى تەحنولوگيالىق وتالار جاسايتىن الەمنىڭ 22 جەتەكشى ەلىنىڭ قاتارىنا كىردى. اتاپ ايتار بولساق اۆستريا, اۆستراليا, بەلگيا, كانادا, فرانتسيا, گەرمانيا, يزرايل, ت.ب مەملەكەتتەر جۇرەككە قوندىرعىلاردى يمپلانتاتسيالايتىن جەتەكشى ەلدەر سانالادى. وسى ۋاقىتقا دەيىن اتالمىش ەلدەر جاساعان وتالار سانى شامامەن 1500-دەي ەكەن. تاعى ءبىر ايتا كەتەر ءجايت – يمپلانتاتسيالاناتىن قوندىرعىنىڭ سالماعى 1620 گر. اپپارات ءجۇرەكتىڭ سول جاق جانە وڭ جاق قارىنشاسىنا دا قوندىرىلا بەرەدى.
جالپى وسى ۋاقىتقا دەيىن ورتالىعىمىزدا جۇرەكتىڭ قوسالقى قان اينالىمى قوندىرعىسىنىڭ 20 ءتۇرى يمپلانتاتسيالاندى. ال, جىلىنا ورتاشا ەسەپپەن 40 اپپاراتتى يمپلانتاتسيالاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
مۇنىمەن قوسا, ورتالىعىمىزدا ROC Safe جۇيەسىن قولدانۋ ارقىلى كارديوحيرۋرگيالىق وتالاردى جۇرگىزۋ تەحنولوگياسى ەنگىزىلدى. بۇل پاتسيەنت ءۇشىن جاڭا, ءتيىمدى جانە قاۋىپسىز تەحنولوگيا سانالادى. وسى جۇيەنى قولدانا وتىرىپ وتا جاسالعاندا ۋاقىتشا جاساندى ۆەنتيلياتسيا قىسقارتىلىپ, وتادان كەيىنگى قاننىڭ ازايۋى (مەرتسات اريتمياسى جانە قان كەتۋ)سالدارىنان وتا كەزىندە جانە ودان كەيىنگى ۋاقىتتا قان قۇيۋعا ناۋقاستاردىڭ قاجەتتىلىگى تومەندەيدى.
اورتوكورونارلىق شۋنتتەۋ جانە جۇرەك كلاپاندارىن پروتەزدەۋ بارىسىندا جۇرەك ىرعاعىنىڭ بۇزىلۋى بار پاتسيەنتتەردى ەمدەۋدە Cardioblate جۇيەسىنىڭ ينتراوپەراتسيوندىق راديوجيىلىكتى ابلاتسياسى – يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىمەن وتالار جاسالا باستادى. بۇدان باسقا, ەندوۆاسكۋليارلىق حيرۋرگتارمەن بىرلەسە وتىرا, پاتسيەنتتەرگە قيىن گيبريدتى وتالار جاسالۋدا.
ورتالىعىمىزداعى تاعى ءبىر جەتىستىك – جۇرەككە اشىق وپەراتسيا جاساۋ بارىسىندا ەكستراكورپورالدى مەمبراندى وكسيگەناتسيا ءادىسى ەنگىزىلدى. ۇعىنىقتى تىلمەن جەتكىزەر بولساق, دەم الىسى ءالسىز جاندارعا وتا جاساۋ بارىسىندا قانىنا وتتەگى تولتىرامىز. بۇل ەگۋ ارقىلى ىسكە اسادى. بۇل ءادىس وتكەن عاسىردىڭ ورتا شەنىندە پايدا بولعانىمەن, ەلىمىز ەندى عانا جەتىستىگىن كورۋدە. سونداي-اق, ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا ءدارىگەرلەرىنىڭ باستاماسىمەن تۋا بىتكەن جۇرەك اقاۋى (تجا) بار ناۋقاستاردىڭ جۇرەك قارىنشاسىنداعى «كوپىردىڭ» اقاۋىن ترانسكاتەتەر ارقىلى جابۋعا ارنالعان تەحنولوگيا ەنگىزىلدى.
قازاقستاندا العاش رەت ءبىر جاسقا دەيىنگى بالالارعا, ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋى بار سابيلەرگە, سونىمەن قاتار, ءبىر عانا قارىنشاسى بار جۇرەكتەرگە جوعارى تەحنولوگيالىق, كوپساتىلى كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيالار جاسالىپ كەلەدى.
بولاشاقتا جۇرەگىندە اقاۋ بار ناۋقاستارعا جۇرەك ترانسپلانتاتسياسى بويىنشا وتالار, جۇرەك كلاپانىندا اقاۋى بار ناۋقاستارعا اورتالدى كلاپاندى تەرى ارقىلى پروتەزدەۋ, ارتەريالدى گيپەرتەنزيا تەراپياسىنا ينتەرۆەنتسيالىق ەمدەۋ, جۇرەكتە از ينۆازيۆتى ەندوسكوپيالىق وتالار, اريتمياسى بار بالالارعا جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك كورسەتۋ از ءينۆازيۆتى ەندوۆاسكۋليارلى ارالاسۋلار جوسپارلانۋدا.
ورتالىقتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – ماڭىزدى حالىقارالىق عىلىمي زەرتتەۋ جوبالارىنا قاتىسا الاتىن مەديتسينالىق عىلىم مەن پراكتيكانىڭ ينتەگراتسياسى بولىپ تابىلادى. ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا دەيىن, ياعني, 2011 جىلدىڭ ساۋىرىنەن باستاپ جۇرەك ىرعاعىنىڭ بۇزىلۋى, كەنەتتەن جۇرەك توقتاپ قالۋدىڭ گەنەتيكالىق ۇردىستەرى تۋرالى عىلىمي-تەحنيكالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس باستالدى. وسى جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى كەنەتتەن جۇرەك ءولىمىنىڭ جوعارى قاۋپى مەن مەرتسات اريتمياسى بار تۇلعالاردىڭ جۇرەك ىرعاعى بۇزىلۋىنىڭ دامۋ مەحانيزمى مەن سەبەپتەرىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە دياگنوستيكاسىنىڭ جاڭا ادىستەرىن ازىرلەۋگە كومەكتەسەدى.
بىزدە جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ورتالىق ماماندارىنىڭ ۇزدىكسىز وقىتىلۋى جۇزەگە اسىرىلادى جانە الەمنىڭ اقش, گەرمانيا, نيدەرلانديا, ليتۆا, چەحيا, سلوۆاكيا سىندى جەتەكشى ەلدەرى ماماندارىنىڭ تارتىلۋىمەن شەبەرلىك سىنىپتارى ءجۇرگىزىلەدى.
رەسپۋبليكانىڭ جەرگىلىكتى كارديولوگيالىق جانە كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتارىنا ۇيىمداستىرۋشى-ادىستەمەلىك, پراكتيكالىق, جانە كونسۋلتاتيۆتىك كومەك كورسەتۋ اياسىندا, سونىمەن قاتار, مەكەمەمىزگە ناۋقاستاردى ىرىكتەۋ ماقساتىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنا كارديولوگتار, كارديوحيرۋرگتار مەن اريتمولوگتاردىڭ ساپارعا شىعۋى دا داستۇرگە اينالدى.
يۋري پيا,
«ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيا ورتالىعى» اق باسقارما توراعاسى.
اكىم دارىگەرلەرگە كولىك سىيلادى
وبلىستا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن «ماماندىعى بويىنشا ۇزدىك» كاسىبي بايقاۋىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالدى. بيىل بۇل بايقاۋ 5 ءتۇرلى اتالىمعا ارنالدى. ءسويتىپ, بايقاۋ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىس ورتالىعىنداعى قالالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىنىڭ دارىگەر حيرۋرگى ءالىمجان مۇحامبەتوۆ «ۇزدىك دارىگەر» دەپ تانىلسا, № 2 قالالىق اۋرۋحاناسىنىڭ مەدبيكەسى لاريسا رۋل «ۇزدىك مەدبيكە» اتاندى. سونىمەن قاتار, «التىن سكالپەل», «التىن فونەندوسكوپ», «ءومىر سىيلايتىن قولدار» اتالىمدارى بويىنشا ۇزدىك دەپ تانىلعان 3 دارىگەرگە وبلىس اكىمى ەرلان ارىن جەڭىل اۆتوكولىكتەردىڭ كىلتتەرىن تاپسىردى.
مۇنداي قۇرمەتكە قالالىق №1 اۋرۋحاناسى تامىرلى حيرۋرگيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءسابيت ءجۇسىپوۆ, وبلىستىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى قابىلداۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اللا ۆولكوۆا, وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىعى باس ءدارىگەرىنىڭ ورىنباسارى گۇلنار بۋراتاەۆا بولەندى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار.
يمپلانتاتسيا – وزىق ادىستەردىڭ ءبىرى
ءبىزدىڭ بولىمشە №2-ءشى كارديوحيرۋرگيا ءبولىمشەسى دەپ اتالادى. 22 ءتوسەك-ورىنعا لايىقتالعان. 6 مامان ەڭبەك ەتەدى. ورتالىق اشىلعالى بەرى بولىمشەمىزدە 200-دەن استام وتا جاسالدى. وسى جىلعا جوسپارلانعانى 300 وتا. سول جاق جۇرەك قارىنشاسىنا مەحانيكالىق قولداۋ قوندىرعىسىن يمپلانتاتسيالاۋ ارقىلى سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگى (سجج) بار ناۋقاستاردىڭ جيىرماسىنا وتا جاسادىق. ءناتيجەسى جامان ەمەس ەكەنىن تولىق سەنىممەن ايتا الامىز.
ارينە بۇل وتانى باستاپ جاساۋ ءۇشىن, سونىڭ ءادىسىن ورتالىققا ەنگىزۋ ءۇشىن ورتالىق دارىگەرلەرىنە كوپ تەر توگۋگە تۋرا كەلدى. ويتكەنى, بۇل كەم دەگەندە 15 ادام ءبىرىگىپ جاسايتىن ۇلكەن كوماندالىق جۇمىس. حيرۋرگ, كارديوحيرۋرگ, ينجەنەر, انەستەزيولوگ, مەدبيكەلەر قاتىساتىن بۇل وتانىڭ ەرەكشەلىگى – ەلىمىز مەديتسيناسىندا العاش رەت مەحانيكالىق زات ارقىلى جۇرەككە قان ايداۋ ءتاسىلى ءمۇمكىن بولىپ وتىر. ءدارىگەرلەرىمىز سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى وقۋ باعدارلاماسى بويىنشا ۆيلنيۋس (ليتۆا), فرايبۋرگ (گەرمانيا), سونداي-اق, فرانتسيا, شۆەيتساريا, اقش-تىڭ جەتەكشى كلينيكالارىندا وقىپ قايتتى.
الەمدىك ستاتيستيكا بويىنشا ورتا ەسەپپەن جىلىنا ميلليون ادامنىڭ مىڭىنا كارديوحيرۋرگيالىق وتالار جاسالادى ەكەن. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 16 ميلليون ادام بار دەسەك, جىلىنا 16 مىڭ ادامعا كارديوحيرۋرگيالىق ارالاسۋشىلىق قاجەت ەكەنى تۇسىنىكتى. ارينە ناقتى كورسەتكىش بۇدان جوعارى دا, نەمەسە ءسال تومەن دە بولۋى عاجاپ ەمەس. باستىسى, ءجۇرەگىنە وتا جاسالۋى ءتيىس ادامدار سانى ەلىمىزدە مىڭداپ سانالاتىنى – بۇل شىندىق. ەندى سونىڭ ىشىندە سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگى بار ناۋقاستارعا جىلىنا ءجۇز شاقتى وتا جاسالۋ قاجەت ەكەن. ءبىزدىڭ ورتالىقتا جىلىنا سونىڭ 50-نە وتا جاساۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. بۇرىن ونداي ناۋقاستاردىڭ كوپشىلىگى ومىرمەن قوش ايتىساتىن. ازداعان بولىگى عانا ءوز قاراجاتتارىنا نە دەمەۋشىلىكپەن شەت مەملەكەتتەردە ەمدەلەتىن. ال ەندى شەتەلدە سوزىلمالى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگىنە وتا جاساۋدىڭ باعاسى, مىسالى اقش-تا 300 مىڭ دوللاردان باستالادى. ءبىزدىڭ ۇكىمەتىمىز وتانىڭ قۇنىن ءوز موينىنا الىپ وتىر. بۇل دا بولسا قاراپايىم حالىققا جاسالىپ جاتقان جاقسىلىقتاردىڭ ۇلكەنى دەپ تۇسىنەمىز.
سەرىك بەكبوسىنوۆ,
№2-ءشى كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
ورتالىق اشىلدى
«سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا قان اينالىسىنىڭ قيىنداۋىنان بولاتىن اۋرۋلار مەن ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشىن ازايتۋ كوزدەلگەن. وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىمەن اتىراۋ وبلىستىق اۋرۋحاناسىندا جۇرەك-قان تامىرى اۋرۋلارىن ەمدەۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىنا نەگىزدەلگەن ينسۋلت ورتالىعى اشىلدى. قازىر 30 كەرەۋەتتىك ورىنعا ارنالعان ورتالىق ەڭ وزىق ۇلگىدەگى مەديتسينالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. مۇندا ەڭبەك ەتەتىن دارىگەرلەردىڭ كاسىبي دايارلىعى دا ۇدايى نازاردا.
– ورتالىقتى اشۋداعى باستى ماقسات –ينسۋلتقا شالدىققان ناۋقاستارعا بىلىكتى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ. ويتكەنى, ينسۋلت العان ناۋقاستار ۇدايى دارىگەرلەردىڭ باقىلاۋىندا بولعانى ءجون. سوندىقتان مۇنداي ورتالىق ءبىزدىڭ ءوڭىر ءۇشىن دە اۋاداي قاجەت. ەندى وسى ورتالىقتىڭ اشىلۋىمەن جۇرەك تالماسى اۋرۋىمەن اۋىراتىنداردىڭ دارىگەرلەر باقىلاۋىندا بولۋ مەرزىمى ۇزارادى. دارىگەرلەردىڭ جولداماسىمەن وسىندا كومپيۋتەرلەندىرىلگەن كەشەندى تەكسەرۋدەن وتۋگە كەلەدى, –دەيدى ورتالىق ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇرجان انتازيەۆ.
جولداسبەك شوپەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان».
اتىراۋ وبلىسى.
اسپانداعى «جەدەل جاردەم»
جىل وتكەن سايىن ەلىمىزدە وزىق ەمدەۋ-دياگنوستيكالىق كەشەندەر مەن ەڭ جاڭا باعىتتار بويىنشا ورتالىقتار پايدا بولىپ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا قىزمەت ەتىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرى ەلباسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن قۇرىلعان مەديتسينالىق پويىزدار مەن اۆتوكولىك, مەديتسينالىق اۆياتسيا جۇيەلەرى بولىپ تابىلادى. بۇلار مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن كەڭەيتىپ, اۋىلدىقتار ءۇشىن وتە ءتيىمدى سالاعا اينالعان. ءبىز وبلىستىق اۋرۋحانا باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى, وڭىردەگى جەدەل جاردەم جانە سانيتارلىق اۆياتسيا جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋشى ولەگ زاۆيالوۆقا جولىعىپ, جەرگىلىكتى جەردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ايتىپ بەرۋىن سۇراعان ەدىك.
– توتەنشە مەديتسينالىق ءجاردەم قىزمەتى كوپ سالالى. جەردەگى جەدەل جاردەم مەن اسپانداعى مەديتسينالىق اۆياتسيا سونىڭ ءبىر تۇرىنە جاتادى. ءبىرى جەر ۇستىندە, ەكىنشىسى اۋە ارقىلى اتقارىلسا دا, تىعىز ساباقتاس, ءبىر-ءبىرىنەن بولە-جارا قاراۋعا بولمايدى. ەكەۋىنىڭ دە نەگىزگى قىزمەتى شۇعىل, جەدەل مەديتسينالىق قىزمەتتەر اتقارۋدى كوزدەيتىندىكتەن, ناۋقاستىق اسقىنۋلارعا, انا مەن بالاعا ءبىرىنشى كەزەكتە ءجاردەم كورسەتۋ مىندەتتەرى قويىلعاندىقتان, كاسىپتىك شەبەرلىك, ءجىتى قيمىل, جان-جاقتى ازىرلىك الدىمەن تالاپ ەتىلەدى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان جەدەل جاردەم مەن مەديتسينالىق اۆياتسيا مۇقتاجدىقتارىن شەشۋدىڭ جولدارىن پارمەندى تۇردە قاراستىرىپ كەلەمىز.
– ولەگ ۆلاديميروۆيچ, كەڭەس كەزىندە دە ساناۆياتسيانىڭ بولعانى بەلگىلى. ونىڭ بۇگىنگىدەن ايىرماشىلىعى قانداي؟
– ءيا, ول كەزدەرى دە جۇرتشىلىق ساناۆياتسيا قىزمەتىنە جۇگىنگەن. ءوزىمىز «ان-2» ۇشاقتارىمەن تالاي رەت ۇشىپ, اۋىل تۇرعىندارىنا قول ۇشىن بەرگەنبىز. 90 جىلدارداعى ەكونوميكالىق توقىراۋلار سالدارىنان قالىپتاسقان جاقسى ءداستۇرلەرىمىزدەن كوز جازىڭقىراپ قالعانىمىز راس. قازىر وسى ولقىلىقتىڭ ورنى تولىپ, جاعداي الدەقايدا تۇزەلدى. سالىستىرىپ قارايتىن بولساق, ايىرماشىلىق بىردەن كوزگە شالىنادى. ماسەلەن, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان جابدىقتالۋ كوش ىلگەرى. وسى زامانعى مەديتسينالىق قوندىرعىلار مەن قۇرال- جابدىقتار دا, بىلىكتى دارىگەرلەر دە جەتكىلىكتى. ۇشاقتارمەن قاتار تىكۇشاقتار قىزمەتى دە پايدالانىلادى. «مەديتسينالىق اۆياتسيا» اتاۋىنىڭ ءوزى كوپ نارسەنى اڭعارتىپ تۇر.
– جۇمىس ىستەۋ ءتاسىلى قالاي ۇيىمداستىرىلادى؟
– بۇرىندارى ساناۆياتسيا «جەدەل جاردەم ورتالىعى جانىندا جۇمىس ىستەپ كەلسە, 2010 جىلى ءبىزدىڭ قاراماعىمىزعا كوشتى. بۇعان قوسا زامانۋي قوندىرعىلار ورناتىلعان 4 شەتەلدىك رەانيموبيل دە جەدەل جاردەم قىزمەتىن كورسەتەدى. وسى جىلى 150-گە تارتا ناۋقاسقا شۇعىل كومەك كورسەتىلدى. ولاردىڭ 19-ى جۇكتى ايەلدەر, 49-ى بالالار. بىلتىر 200-گە جۋىق شاقىرتۋ تىركەلدى. ولاردىڭ اراسىندا جۇرەك اۋرۋلارى, جاڭا تۋعان ءسابيلەر مەن اۋىر بوسانعان انالارعا قاتىستى شاقىرۋلار كوپ كەزدەسەدى. سول سەبەپتى, كارديوحيرۋرگتەر, اكۋشەرلەر, پەدياترلار مازاسىز ءىسساپارلارعا ءجيى شىعادى. جۇمىسىمىز استانادا ورنالاسقان رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ورتالىعىمەن تىعىز ۇيلەسكەن. وسى مەكەمە ارقىلى ساناۆياتسيا قىزمەتىنە جۇگىنىپ, تۇكپىردەگى اۋداندار مەن ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنا جەدەل كومەك كورسەتۋ شارالارىن اتقارىپ كەلەمىز.
– دارىگەردىڭ كاسىبي ءبىلىكتىلىگى مەن شەبەرلىگى سىنعا تۇسەر كەزدە وقىس وقيعالار مەن «اتتەگەن-ايلار» كەزدەسپەي قويمايتىن شىعار؟
– ءومىر بولعان سوڭ نەشە ءتۇرلى جاعدايلار كيلىگىپ جاتادى. بىردە وبلىستىق اۋرۋحاناعا الىستاعى اۋداننان جاس بوسانعان انا جەتكىزىلدى. جاعدايى تىم اۋىر بولعاندىقتان, استاناداعى «انا مەن بالا» ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنان بىلىكتى ماماندار شاقىرتۋعا تۋرا كەلدى. ولار جەتكەنشە جەرگىلىكتى دارىگەرلەر ادام ءومىرىن ساقتاپ قالۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن جاساپ باقتى. ورتالىقتىڭ دارىگەرلەرى دەر كەزىندە جەتىپ, ءبارى ءساتتى اياقتالدى. ءۇش اپتالىق نارەستەنىڭ ءومىرىن امان الىپ قالۋ ماقساتىمەن الماتىدان تاجىريبەلى مەديتسينا ماماندارى الدىرىلدى. ساناۆياتسيا ارقىلى شاقىرتىلعان ءدارىگەر ماماندارى قان قىسىمى كوتەرىلىپ, جۇرەك اۋرۋى اسقىنىپ كەتكەن ناۋقاستىڭ بەتىن بەرى قاراتۋ ءۇشىن بىرنەشە ساعات بويى كۇرەسكەنىنە ءوزىم كۋامىن. ايتا بەرسە, مۇنداي مىسالدار تولىپ جاتىر.
بىلتىر 800-گە جۋىق ناۋقاس ساناۆياتسيا مەن جەدەل جاردەمنىڭ كومەكتەرىن الدى. ونىڭ ىشىندە 258-نە وتا جاسالىپ, 194-ءى اۋرۋحانالارعا جاتقىزىلدى. انەستەزيولوگتار – 152 رەت, حيرۋرگتەر – 81 رەت, گينەكولوگتار – 62 رەت شاقىرتۋ الدى. وسى دەرەكتىڭ ءوزى تالاي وتباسىلارعا قۋانىش باقىتىن, ادامدارعا ءومىر سىيلاعان ءدارىگەرلەرىمىزدىڭ تىنىمسىز ەڭبەگىن ايگىلەپ تۇرعان جوق پا؟
بيىل دارىگەرلەرىمىز اۋىل-سەلولارعا شاقىرتۋلارمەن بارىپ, 53 وتا جاسادى. ونىڭ ءىشىندە مەديتسينالىق اۆياتسيا كومەگى 16 رەت جۇزەگە اسىرىلدى. الداعى ۋاقىتتا دا شۇعىل مەديتسينالىق قىزمەت جۇيەسىن ءتيىمدى پايدالانا بەرەتىن بولامىز.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
سۇحباتتاسقان: ومىر ەسقالي
«ەگەمەن قازاقستان».
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
بەتتى دايىنداعان ايگۇل سەيىلوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».