سارسەنبى, 23 مامىر 2012 7:41
ۋاقىت كوشى ىلگەرىلەگەن سايىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا دامىپ, ادام جانىنا اراشا ءتۇسۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن ءمۇمكىندىكتەرى اشىلا تۇسۋدە. قالالاردا, اۋدان ورتالىقتارىندا, اۋىلداردا تۇراتىنداردىڭ مەديتسينالىق كومەككە قول جەتىمدىلىگى جاقسارا تۇسكەنىمەن, الىس ەلدى مەكەندەردە, مالدىڭ قامى, شارۋانىڭ جايىمەن شالعاي قىستاقتاردا وتىرعاندارعا ءالى دە قيىنداۋ. اسىرەسە, قۇبىلمالى قىستا, جاۋىن-شاشىندى كۇز بەن كوكتەمدە. سونىڭ ىشىندە اۋماعى 300,6 مىڭ شارشى شاقىرىمدى الىپ جاتقان ءبىزدىڭ وبلىس جاعدايىندا.
سارسەنبى, 23 مامىر 2012 7:41
ۋاقىت كوشى ىلگەرىلەگەن سايىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى دا دامىپ, ادام جانىنا اراشا ءتۇسۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن ءمۇمكىندىكتەرى اشىلا تۇسۋدە. قالالاردا, اۋدان ورتالىقتارىندا, اۋىلداردا تۇراتىنداردىڭ مەديتسينالىق كومەككە قول جەتىمدىلىگى جاقسارا تۇسكەنىمەن, الىس ەلدى مەكەندەردە, مالدىڭ قامى, شارۋانىڭ جايىمەن شالعاي قىستاقتاردا وتىرعاندارعا ءالى دە قيىنداۋ. اسىرەسە, قۇبىلمالى قىستا, جاۋىن-شاشىندى كۇز بەن كوكتەمدە. سونىڭ ىشىندە اۋماعى 300,6 مىڭ شارشى شاقىرىمدى الىپ جاتقان ءبىزدىڭ وبلىس جاعدايىندا. قاراپ وتىرساق, وبلىس اۋماعى بويىنشا ەلىمىزدە ەكىنشى ورىندى الادى ەكەن. مىنە, وسىنداي كۇردەلى جاعدايدا ءوڭىر حالقىن قول جەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بۇدان ەكى جىل بۇرىن مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسى جانىنان قۇرىلعان سانيتارلىق اۆياتسيا بولىمشەسىنىڭ جۇمىسى اياعىنان تۇرىپ كەتتى. ارينە, بۇل وسى قىزمەتتىڭ حالىققا قاجەتتىگىن ءتۇسىنىپ, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋىنىڭ ارقاسى دەۋ ورىندى. قازىر اۋا-رايىنىڭ قانداي دا كۇردەلى جاعدايىندا شالعايداعى ەلدى مەكەندەردەن سىرقاتتاردى اجال اۋزىنان الىپ قالۋعا تولىق جاعدايىمىز جەتەدى. جىل وتكەن سايىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتۋ جاقسارىپ كەلەدى. بوران با, تۇمان با, الدە لايساڭ باتپاق, جاۋىن-شاشىن با, دىتتەگەن جەرگە جەتىپ, اۋرۋعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە قالىپتاسىپ قالدىق. بولىمشە وبلىستىڭ ون ەكى اۋدانىن, وبلىستىق پەرەنەتالدىق ورتالىقتى, وبلىستىق جانە قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىن, مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىن قامتيدى. بىزدە تۇراقتى ءتورت دارىگەر, 10 فەلدشەر جۇمىس ىستەيدى. دارىگەرلەردىڭ بارلىعى دا ءوز ماماندىعىنىڭ شىن مانىندەگى شەبەرلەرى, قانداي كۇردەلى جاعدايدا دا دۇرىس ءدارىگەرلىك شەشىم قابىلداي الاتىن اق حالاتتى ابزال جاندار. اكۋشەر-گينەكولوگ ماقسات سەرعازين, الەكسەي حاسانوۆ, گۇلنار قۇراقباەۆا تالايدى اجال اۋزانان اراشالاپ قالدى. فەلدشەرلەرىمىز دە نەگىزىنەن تاجىريبەلى. سوڭعى كەزدەرى 4 جاس فەلدشەردى جۇمىسقا قابىلدادىق, ولار بىلىكتى ءارىپتەستەرىمەن بىرگە جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ, شەبەرلىكتەرىن شىڭداۋدا. قاجەت بولا قالعان كۇردەلى جاعدايدا وبلىستىڭ بارلىق دەڭگەيدەگى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنەن بىلىكتى دارىگەرلەردى شاقىرتا الامىز. ولاردىڭ كەزەكشىلىك كەستەسى الدىن الا بەكىتىلگەن. بۇل ءبىزدىڭ ءبىر ارتىقشىلىعىمىز دەسە دە بولادى.
بىلىكتى ماماننىڭ دا وسى زامانعى مەديتسينالىق قوندىرىعىلارىنسىز «قولى كەسىلىپ» قالاتىن كەزدەرى بولادى. شىنى كەرەك, بۇل جاعىنان ەش قام جەمەيمىز. قازىر بولىمشەدە وسى زامانعى وزىق مەديتسينالىق قوندىرعىلارمەن جاراقتاندىرىلعان بەس ماشينا بار. سونىڭ ۇشەۋى دياگنوستيكالىق جانە ەمدەۋ قوندىرعىلارىمەن جابدىقتالعان «فولكسۆاگەن» رەانيموبيلى. بۇلاردا سىرقاتى قاتاڭ اۋرۋدى ستاتسيونارلىق ەمدەۋ مەكەمەسىنە جەتكىزۋ ءۇشىن بارلىعى بار. وسى رەانيمابيلدىڭ بىرەۋى ايەلدەردى بوساندىرۋعا جانە جاڭا تۋعان سالماعى 500 گرامنان جوعارى شارانالاردى ورتالىققا جەتكىزۋگە ارنالعان. وسى عاجاپ تەحنيكانىڭ جانە بىلىكتى دارىگەرلەر مەن فەلدشەرلەردىڭ ارقاسىندا قانشاما ءومىر جالعاستى دەسەڭىزشى. «ۋاز» جانە «نيۆا» جەدەل جاردەم ماشينالارىنىڭ جابدىقتالۋى كوڭىل قۋانتادى, اۋرۋعا دارىگەرلىك كومەك كورسەتۋگە قولايلى. وسى تەحنيكالاردى ۇنەمى جاراقتىلىقتا ۇستايتىن 9 جۇرگىزۋشى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق, «اەرو» اۋە كومپانياسىنان «ان-2» ۇشاعىن جالعا الۋ تولەمىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوتەرەدى. ونىڭ ءبىر ساعاتى 80 مىڭ تەڭگە تۇرادى. ال, «ەۆرازياەير» كومپانياسىنىڭ «مي-8» تىكۇشاعى تيىسىنشە 400 مىڭ تەڭگەگە تۇسەدى. ونى جەرگىلىكتى بيۋدجەت تولەيدى. سوندىقتان كوبىنە «ان-2» ۇشاعىن پايدالانۋعا تىرىسامىز. بۇدان باسقا دا قولقورجىنعا نەمەسە شابادانعا سالىنعان جۇرەك سوعىسىن جاساندى قالپىنا كەلتىرۋ, تىنىس الدىرۋ, تىنىس جولدارىن تازارتۋ, ەكگ سياقتى وسى زامانعى جەتىلدىرىلگەن اپپاراتۋرالار ناۋقاسقا دەر كەزىندە قاجەتتى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە كەپىلدىك بەرەدى. ءدارى- دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدە كەمدىك جوق. شىنى كەرەك, سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ وسىنداي بولۋىنا مەديتسينالىق جەدەل جاردەم اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى ساۋبەت كەلىمبەرديەۆتىڭ ۇلەسى زور. بولىمشەنىڭ ارناۋلى تەحنيكامەن, ءدارى-دارمەكپەن, مەديتسينالىق قوندىرعىلارمەن جاراقتاندىرىلۋىنا ۇدايى ۇيىتقى بولىپ جۇرەدى.
بولىمشە قۇتقارۋشى دارىگەرلەرى قۇرىلعاننان بەرگى ەكى جىل ىشىندە اۋىر ناۋقاستاردان 442 شاقىرۋ الىپ, جولعا شىقتى. ون التى اۋرۋعا ۇشاقپەن, تىكۇشاقپەن جەتۋگە تۋرا كەلدى. ءبىزدىڭ ءدارىگەرلەر سول جەردە ءار ءتۇرلى 120 وتا جاسادى. اۋدانداردان 313 اۋىر حالدەگى سىرقات جەتكىزىلدى. سونىڭ 200-دەن استامى بالالار. مۇنىڭ ءوزى الىس اۋىلدارداعى اياعى اۋىر انالاردىڭ بوسانار كۇنى تاقاعانشا ءجۇرىپ الاتىنىن, سونداي-اق, كوبىنىڭ قان ازدىعىمەن اۋىراتىنىن كورسەتەدى. ابىروي بولعاندا بىردە-ءبىر انا ءولىمى بولعان جوق, بىردە-ءبىر شارانا شەتىنەگەن ەمەس. بۇل دا وسى ۇجىمنىڭ, سىرتتان شاقىرىلاتىن ءارىپتەستەرىمىزدىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى ءسوزسىز. ال, ءۇستىمىزدەگى جىلعى ءۇش ايدا 69 شاقىرتۋ بولدى, 29 وتا جاسالىپ, 49 ادام اۋداندىق جانە وبلىستىق اۋرۋحانالارعا جەتكىزىلدى.
ساناۆياتسيا بولىمشەسىنىڭ مامان دارىگەرلەرى شالعاي اۋداندارداعى ارىپتەستەرىنە تەلەديدار ارقىلى جاعدايى اۋىر ناۋقاستاردىڭ اۋرۋىن انىقتاۋ جانە ەمدەۋ جونىندە كەڭەس بەرەدى. مۇنداي قىزمەت تەلەفون ارقىلى دا كورسەتىلەدى. مىنە, وسىنداي ۋاقىتپەن, جاعدايمەن ساناسپاي, اۋا رايىنىڭ قۇبىلمالىلىعىنا قاراماي جۇمىس ىستەۋدىڭ ءناتيجەسىندە ەكى جىلدان استام ۋاقىتتا 700-دەن استام ادامنىڭ ومىرىنە تونگەن قاۋىپتىڭ بەتى قايتارىلدى. ءبىر عانا مىسال كەلتىرەيىن. كۇنى كەشە عانا ءوزىم باس بولىپ فەلدشەرلەر ايناگۇل ماتىعۇلوۆا جانە جانار قۋانىشباەۆامەن بىرگە قاندىاعاش قالاسىندا تۋعانىنا ءۇش كۇن بولعان ىشتە جاتقاندا وكپەسى قابىنعان ءسابيدى امان-ەسەن جەتكىزدىك. مۇنداي جاعداي كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ ىرعاعىنا اينالىپ كەتتى. وسىلاي الدىن الماعاندا ارتى نەگە سوعارىن كىم بىلگەن. وسىنىڭ بارلىعى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارا ساياساتىنىڭ ناتيجەسى. پرەزيدەنت ەلدىڭ ەرتەڭى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىمەن بايلانىستى ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. قۇر عانا ايتىپ كەلە جاتقان جوق, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىپ ءجۇر. سونىڭ ءبىر مىسالى, ءبىزدىڭ سانيتارلىق اۆياتسيا بولىمشەسى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوزىنىڭ «الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ – قازاقستاننىڭ دامۋىنىڭ باستى باعىتى» اتتى بيىلعى جولداۋىندا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن ودان ءارى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن جىپكە تىزگەندەي ەتىپ ايتا كەلىپ, «بىزدە مەديتسينالىق پوەزدار, اۆتوكولىك, مەديتسينالىق اۆياتسيا پايدالانىلادى» دەگەن بولاتىن. مىنە, ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز وسىعان ناقتى مىسال, ايقىن ايعاق بولادى دەپ ويلايمىن.
زينايدا بيسەنباەۆا,
سانيتارلىق اۆياتسيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.
اقتوبە وبلىسى.