ەۋرو-2020: قارسىلاستاردىڭ قارىمى قانداي؟

جاقىندا يرلانديانىڭ دۋبلين قالاسىندا فۋتبولدان 2020 جىلعى ەۋروپا چەم­پيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىنە جەرەبە تارتۋ ءراسىمى ءوتتى. جە­­رەبە قورىتىندىسى بو­يىنشا قازاقستان قۇراماسى فيفا رەيتينگىندە كوش باس­تاپ تۇرعان بەلگيا, رەسەي, شوتلانديا, كيپر جانە سان-مارينو قۇرامالارىمەن بىرگە I توبىنا ءتۇستى. ەۋروپا چەم­پيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كە­زەڭى 2019 جىلدىڭ ناۋرىزى مەن قاراشا ارالىعىندا وتە­دى. قازاقستان قۇراماسى العاش­قى جانە سوڭعى ويىنىن شوت­­ل­ان­ديا فۋتبولشىلارىنا قارسى وتكىزەدى. استاناداعى ويىن 2019 جىلدىڭ 21 ناۋرىزى كۇنى «استانا ارەنا» ستاديو­نىندا وتسە, قارىمتا كەزدەسۋ 21 قاراشاعا جوسپارلانعان. 

ەندى توپتاعى قۇرامالارعا جەكە-جەكە توقتالىپ, قار­سى­لاس­تارىمىزدىڭ قارىمىن رەت-رەتىمەن سارالاپ كورسەك. توپ­تاعى العاشقى ويىندى ءوز الاڭىمىزدا شوتلانديا قۇراماسىمەن وتكىزەمىز. تا­ريحقا كوز جۇگىرتەر بولساق, قازاقستان فۋتبولشىلارى بۇل قۇرامامەن بۇرىن-سوڭدى كەزدەسىپ كورمەگەن. قاراشا ايىنىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا شوتلانديا فيفا رەيتينگىندە 38-ورىنعا جاي­عاسقانىمەن, اۋىز تولتىرىپ­ ايتارلىقتاي جەتىستىگى جوق. دەگەنمەن 2 رەت الەم جانە 8 رەت ەۋروپا چەمپيوناتتا­رىنا قاتىسىپ, توپتىق كەزەڭ­نەن ءارى اسا الماعان. فۋت­بول­شىلارىنىڭ كوبىسى, شوت­لان­ديا جانە انگليا چەمپيوناتتارىندا دوپ تەبەدى. كلۋبتىق دەڭگەيدە قازاقستان مەن شوتلانديانىڭ جولى ءجيى ءتۇيىسىپ تۇرادى. «سەلتيك», «ابەردين» سياقتى كوماندالارى قازاقستانعا بىرنەشە رەت كەلگەن. ەندى ۇلتتىق قۇرا­مالارىمىز العاش رەت ءبىر-بىرىمەن جولىقپاق. 

ەكىنشى كەزدەسۋدى دە ءوز جە­رىمىزدە وتكىزىپ, «استانا ارەنادا» رەسەي قۇراماسىن قابىلدايمىز. رەسەي قۇراماسى بيىل ءوز ەلدەرىندە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا شيرەك فينالعا دەيىن جەتىپ, وزدەرىنىڭ تاريحي ناتيجەسىنە قول جەت­كىزدى. ستانيسلاۆ چەرچەسوۆتىڭ شاكىرتتەرى جۋىردا عانا اياق­تالعان ۇلتتار ليگاسىندا دا ناتيجەلى ويىن كورسەتتى. 4 ويىن­نىڭ ەكەۋىندە جەڭىسكە جە­تىپ, 1 ويىندا تەڭ ءتۇسىپ, 1 ويىندا جەڭىلىسكە ۇشى­رادى. رەسەي قۇراماسى قا­زىر­گى تاڭدا فيفا-نىڭ رەيتينگىندە 41-ورىنعا ورنا­لاسقان. 

بۇعان دەيىن ەكى قۇراما 2008 جىلى جانە 2015 جىلى 2 رەت جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزگەن. ياعني, استاناداعى كەزدەسۋ العاشقى رەسمي ماتچ بولماق. 2008 جىلى ماسكەۋدە وتكەن العاشقى ويىندا 6:0 ەسەبىمەن جەڭىلسەك, 2015 جىلى حيمكي قالاسىنداعى ماتچتا 0:0 ەسەبىمەن تەڭ تۇسكەنبىز. ءبىر قىزىعى ەكى قۇرامانىڭ قاتارىندا دا وزگە ەلدىڭ, ياعني «باۋىرعا باسقان» ويىن­­شىلار جەتەرلىك. رەسەي قۇ­راماسىنداعى برازيليالىق ماريو فەرناندەس, اري, گيلەرمە, نەمىس كونستانتين راۋش پەن رومان نويشتەدتەر رەسەي ازاماتتىعىن الىپ, وسى ەلدىڭ قۇراماسىندا ويناپ ءجۇر. 

ءۇشىنشى تۋردى سىرت الاڭدا توپتىڭ كوشباسشىسى سانالعان بەلگيا قۇراماسىنا قارسى وتكىزەمىز. بيىلعى الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدە جەڭىپ العان بەلگيا فيفا رەيتينگىندە كوش باستاپ تۇر. بۇگىنگە دەيىن قازاقستان مەن بەلگيا قۇرامالارى رەسمي ويىندا 4 رەت كەزدەسكەن. 2008 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋىندە ەكى رەت جولىعىپ, ەكى ويىندا دا تەڭ تۇسكەن بولاتىنبىز. ال 2012 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىندەگى ەكى ويىندا دا ۇتىلىپ قالدىق. استاناداعى ويىندا 0:2 ەسەبىمەن جەڭىلسەك, سىرت الاڭدا 4:1 ناتيجەسىمەن ەسە جىبەردىك. 

ءتورتىنشى تۋردى استانادا سان-مارينو قۇراماسىمەن وتكىزەمىز. رەسمي كورسەتكىش بويىنشا  سان-مارينو توپتاعى اۋتسايدەر كوماندا سانالادى. سەبەبى, فيفا رەيتينگىندەگى ەڭ سوڭعى 211-ورىندا تۇر. دەگەنمەن قاي قۇراما مىق­تى ەكەنىن رەيتينگ ەمەس, الاڭ­داعى 90 مينۋتتىق كەزدەسۋ انىقتايتىنى بەلگىلى. سان-مارينو مەن قازاقستان بۇعان دەيىن كەزدەسىپ كورمەگەن. توپتاعى بەسىنشى كەزدەسۋدى كيپرگە قارسى وتكىزەمىز. فيفا-نىڭ رەيتينگىندە 86-ورىنعا جايعاسقان قۇرامامەن تەك جولداستىق كەزدەسۋدە عانا كەزدەسكەنبىز. ەكى ماتچتا دا كيپر جەڭىسكە جەتكەن. العاش رەت 2004 جىلى حالىقارالىق تۋرنيردە 2:1 ەسەبىمەن جەڭىلسەك, بىلتىر لارناكادا وتكەن ويىندا كيپرعا 3:1 ناتيجەسىمەن ەسە جىبەردىك. قورىتا ايتقاندا, قازاقستان قۇراماسى توپتاعى 5 كوماندانىڭ ىشىندە بەلگيامەن رەسمي ماتچ وتكىزسە, سان-مارينو قۇراماسىمەن مۇلدە كەزدەسىپ كورمەگەن. وسىدان-اق باس باپكەر ستانيمير ستويلوۆتىڭ ناعىز سىنالار شاعى الدا ەكەنىن باعامداي بەرۋگە بولاتىن سياقتى.

باس باپكەرلەر نە دەيدى؟

ستانيمير ستويلوۆ, قازاقستان ۇلتتىق قۇراما­سىنىڭ باس باپكەرى:

– جەرەبەنىڭ قورىتىن­دىسىنا كوڭىلىم تولادى. ءبىزدىڭ توپتاعى ءار قارسىلاسقا سالماقتى دايىندالۋ قاجەت. ىرىكتەۋ كەزەڭىنىڭ ويىندارى قىزىقتى وتەدى دەپ ويلايمىن. توپتىڭ ۇزدىگى – بەلگيا قۇراماسى. رەسەي قۇراماسى دا ءوز ۇيىندە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا جاقسى ناتيجە كورسەتتى. توپتاعى كەز كەلگەن قۇراما كوپشىلىك كۇتپەگەن ناتيجەگە قول جەتكىزۋى مۇمكىن. ول قازاقستان قۇراماسى بول­عانىن قالار ەدىم.

ستانيسلاۆ چەرچەسوۆ, رەسەي قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى:

– تەڭ دارەجەدەگى قارسىلاستار ءتۇستى. ولاردىڭ اراسىندا بەلگيانىڭ ەرەكشەلەنەتىنى ايقىن. بارلىق كوماندانى مۇقيات زەرتتەۋ كەرەك, ويتكەنى سوڭعى جىلدارى جولىمىز تۇيىسپەدى. ارينە, بەلگيادان باسقاسىن. 

روبەرتو مارتينەس, بەلگيا قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى:

– التى كوماندادان تۇراتىن توپقا تۇستىك. قازاقستانعا الىس ساپار كۇتىپ تۇر. سان-مارينو جاقىنىراق. رەسەي قۇراماسى الەم چەمپيوناتىندا جاقسى وينادى. شوتلانديامەن ويىن قىزىق بولماق. ولار ۇلتتار ليگاسىنىڭ توبىندا جەڭىسكە جەتتى. جانكۇيەرلەر ءۇشىن بارلىق ويىن قىزىقتى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. وڭاي قارسىلاس جوق. 

الەكس ماكليش, شوتلانديا قۇراما­سىنىڭ باس باپكەرى:

– ۇزاق ساپار جانە تارتىسقا تولى ويىندار كۇتىپ تۇر. اسىرەسە, بەلگيا قۇراماسىنا قارسى. ويىنداردىڭ اراسىندا دەمالاتىن ۋاقىت بولادى دەپ ويلايمىن. توپتاعى قارسىلاستار مىقتى. بوساڭسۋعا بولمايدى.

ران بەن-شيمون, كيپر قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى:

– ءار توپتاعى ويىن قيىن. ۇلكەن كومان­دالاردىڭ ۇلكەن ماقساتتارى بار. ال كىشكەنتاي كوماندالاردىڭ ارمانى بولادى. سول ارماننىڭ ورىندالعانىن قالايمىز. قازاقستاننىڭ «استانا» فۋتبول كلۋبىنىڭ سوڭعى جىلدارداعى ويىن­دارىنان حاباردارمىن. باپكەر ستانيمير ستوي­لوۆ تۋرالى بىلەمىن. ءبىزدىڭ توپتا وڭاي ويىن بولمايدى. استانا – كەرەمەت قالا. ويىن­دى اسىعا كۇتەمىز.

فرانكو ۆاررەللا, سان-مارينو قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى:

– بەلگيا قۇراماسى سوڭعى جىلدارى كەرەمەت وينىمەن كوزگە ءتۇسىپ ءجۇر. شوتلانديا, رەسەي جانە قازاقستان قۇرامالارىنىڭ دايىندىقتارى مىقتى. ۇلتتار ليگاسىندا بەلارۋس جانە مولدو­ۆا قۇرامالارىمەن وتكىزگەن ويىننان كەيىن قاي با­عىتتا جۇمىس ىستەۋ قاجەت ەكەنىن بىلەمىز. ءبىز ءۇشىن جاڭا قارسىلاستار, جاڭا تاجىريبە. قازاقستان مەن كيپر قۇرامالارى بىزدەن مىقتىراق. الايدا, ولاردىڭ ويىندارىنا باعا بەرۋ ءۇشىن تولىق مالىمەت جوق.

ءالي بيتورە,

«ەگەمەن قازاقستان»