• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
14 جەلتوقسان, 2018

نامازالى وماشەۆ: تاۋەلسىزدىكتىڭ ءدامى ءتاتتى, سوقپاعى قاتتى

1374 رەت
كورسەتىلدى

قازاق حالقىنىڭ تاۋەلسىز­دىككە جەتۋ جولى اۋىر بولدى. بۇل كەيبىرەۋلەر ويلاعانداي, اللانىڭ بەرە سالعان ەرەكشە سىيى ەمەس. كەرىسىنشە, نە­بىر قيلى تاريحتى باستان كەش­تى. «اقتابان شۇبىرىندى, القاكول سۇلامادان» ءوتتى. كونە تاريحتى بىلاي قويىپ, كەڭەس وكىمەتىنىڭ كەزىندە دە ءبىزدىڭ كورگەن قۇقايىمىز از بولعان جوق. 

حح عاسىردىڭ 20-جىلدارى حالقىمىزدىڭ باسىنان وت­كەن قۋعىن-سۇرگىندەر, قول­دان ۇيىمداستىرىلعان اشار­شىلىقتار, 30-جىلداردىڭ ويرانى – بارلىعى ناعىز ناۋبەت جايلاعان, ەل باسىنا قارالى كۇن تۋعان كۇندەر ەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تاريحىنان «ماڭگىلىك ەلدىڭ عاسىرلىق شەجىرەسى» دەگەن كوپ تومدىق كىتاپتى ازىرلەۋ ۇستىندە بۇعان تاعى دا ءبىر رەت كوز جەتكىزە تۇس­تىك. وسىلايشا, مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن قازاق حالقى ابى­لايلار ارمانداعان ەگەمەن زامانعا دا جەتتى. تاۋەلسىزدىككە جەتۋ جولى قانداي قيىن بولسا, ونى باياندى ەتىپ ۇستاپ تۇرۋ ودان دا قيىن ەكەندىگىن ءومىر كورسەتىپ وتىر. 

وسىعان بايلانىستى, شە­تەلدىك بەلگىلى ءبىر ساياساتكەر­دىڭ تۇجىرىمى ويعا ورالا بەرەدى. وتكەن عاسىردىڭ 90-جىل­دارى­نىڭ سوڭىنا قاراي, عىلىمي-ادىس­تەمەلىك بايلانىستى ورناتۋ ءۇشىن امەريكاعا باردىق. ءبىزدىڭ سالامىز بويىنشا ءبىلىم بەرەتىن وقىتۋشى-پروفەسسورمەن ارالاسىپ, شامامىز جەتكەنشە پىكىر الماستىق. سونداي اڭگىمەنىڭ بىرىندە, وكلاحوما شتاتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تانىمال پروفەسسورى پارل «قازاق حالقى – جۇرەك جۇتقان باتىر ەل ەكەن. ايداھار مەن ايۋدىڭ ورتاسىندا وتىرىپ, تاۋەل­سىز­دىكتى باياندى ەتەمىز دەپ كۇ­رەسىپ جاتىر» دەگەن ەدى. قا­پەلىمىزدە نە دەرىمىزدى بىلمەي, اڭتارىلىپ قالدىق. سوسىن ىلە سوزگە ارالاسىپ, «وندا نەگە قازاق جەرىندە ورناتقان اتوم قارۋىنىڭ كوزى قۇرىعانشا اسىق بولدىڭىزدار؟» دەدىم. سوندا بەلگىلى ساياساتكەر «اتوم قارۋى سىزدەردىڭ تاۋەلسىزدىكتەرىڭىزگە كەسىرىن تيگىزبەسە, پايداسىن كورە المايتىن ەدىڭىزدەر. پرەزيدەنتتەرىڭىز كورەگەندىك جاسادى. سىزدەر وزدەرىڭىزدى ۇلت­تىق مەملەكەت رەتىندە ءومىر سۇرە الاتىندارىڭىزدى دالەل­دەۋلەرىڭىز كەرەك. ياعني, تاريحى تەرەڭ, سالت-ءداستۇرى بار, وركە­نيەت جولىنا تۇسكەن, ونەر, ءبىلىم مەن عىلىمدى سەرىك ەتكەن ەل بولۋلارىڭىز قاجەت. سوندا عانا ارماندارىڭىزعا جەتەسىزدەر» دەگەن تۇجىرىمى بۇگىنگە دەيىن ويىمنان كەتپەيدى. 

قازىر ەلىمىزدى الەم تانىدى, حالىقارالىق ساياسات تا بىز­بەن ساناساتىن بولدى. ءتۇرلى حا­لىقارالىق ۇيىمعا مۇشەلىككە ءوتىپ, ءتىپتى, كەيبىرىنە جەتەكشىلىك جاساپ تا ءجۇرمىز. ءوزى قۇرالپى ەلدەرمەن سالىستىرعاندا, ەكونوميكامىز دا ءبىراز دامىدى. ەندىگى جەردە ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا كورسەتىلگەن ۇلتىمىزدىڭ جەتى كە­رەمەتىن قاستەرلەپ, امەريكا­لىق عالىم ايتقانداي, الەمگە تانىتۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ۇلى دالانىڭ يەسى قازاق حال­قىنىڭ تاۋەلسىزدىگى باياندى بولارى انىق. 

نامازالى وماشەۆ,

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار