ءاربىر قازاق بالاسىنىڭ ءومىرى اۋىلمەن استاسىپ جاتقانى انىق. اۋىلدا تۋدىق, اۋىلدا وستىك. زاماننىڭ قيىنشىلىق كەزەڭدەرىن دە باسىمىزدان وتكەردىك. ارمان قۋىپ, وقۋعا اتتاندىق. ءبىلىم الەمىنە اياق باسقان جىلداردا جاڭا ءبىر الەمنىڭ كوكجيەگى اشىلىپ, سپورتپەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك تۋدى. وسىلايشا ۇزدىكسىز جاتتىعۋلار مەن ىزدەنىستەر مەنى سپورتتىڭ بيىك شىڭىنا شىعاردى.
مىنە, وسى تۇستا قازاق ەلىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتاتىن ماڭىزدى ساتتەر تۋدى. وداقتاس ون بەس رەسپۋبليكا جاستارىنىڭ ىشىنەن وزىق شىعىپ, الەم بىرىنشىلىگىنە بارۋ كەۋدەمدە ماقتانىش وتىن لاۋلاتىپ, توبەمدى كوككە جەتكىزگەندەي بولدى. وتىز جاسقا تاياعان شاعىمدا وليمپيادا چەمپيونى اتانۋ – ءوزىمدى عانا ەمەس, قازاق حالقىن الەمگە تانىتاتىن ەرەكشە ءبىر اسەرلى كەزەڭدەر ەدى. مىنە, وسىلايشا سپورتتىڭ اۋىر سالماعىن ارقالاي ءجۇرىپ, ۇلكەن مەجەلەردى باعىندىرىپ, ءوز ءىسىمنىڭ كاسىپقويى اتاندىم.
ءومىرىمنىڭ وتكەن كۇندەرىن وسىلايشا ەسكە الا وتىرىپ, بۇگىنگى قازاق جاستارىندا ارمان جوق دەپ ويلايمىن. جاڭا تەحنولوگيالار قارىشتاپ دامىعان زاماندا ءبىلىم الۋعا دا, جۇمىس ىستەپ, ەلگە پايدا اكەلۋگە دە مۇمكىندىك كوپ-اق. الدىمىزدا اسىمىز, باسىمىزدا باسپانا بار, جۇمىستى تاڭداپ ىستەيتىن دارەجەدەمىز. وسى باقىتىمىزدى ۇزاعىنان ءسۇيىندىرسىن دەگىم كەلەدى. كۇنى كەشە كەڭەس وداعى ىدىراپ, جەكە-دارا مەملەكەت بولىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى العان ءساتتى جانارلارعا جاس تولا قارسى العانىمىز شىندىق. مىنە, سودان بەرى دە جيىرما جەتى جىل سىرعىپ ءوتىپتى...
قازاق ەلىنىڭ ازاماتى رەتىندەگى جەكە تاجىريبەمە كەلەتىن بولسام, اتا-بابالارىمىز مۇرا ەتىپ قالدىرعان ءتورت ت ۇلىكتى دامىتۋ شارۋاشىلىعىنا بەت بۇرعانىما جيىرما جىلدان اسىپتى. وسى ۋاقىت ىشىندە جاس كۇنىمدە مەڭگەرگەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ماماندىعى الداعى ومىرىمە ازىق بولعانى انىق. بۇگىندە قازاقستاندا وندىرىلەتىن تابيعي ونىمدەرگە ەۋروپا, ازيا, ورتالىق ازيا ەلدەرى زور قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. اسىرەسە تابيعي ەت, ءسۇت ونىمدەرىنە سۇرانىس ارتىپ كەلەدى.
قازىرگى كەزدە ءوزىم ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن «جاقسىلىق» شارۋا-قوجالىعىنداعى بەس مىڭنان اسا ءىرى قارا جانە جىلقى مالىن وسىرۋمەن 70-تەن اسا ادام اينالىسادى. ونىمدەرىمىز وزبەكستان, تاجىكستان ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى. اۋىلدى كوتەرسەك دەگەن نيەتپەن جامبىل اۋدانىنىڭ مىڭباەۆ اۋىلىندا 100 بالا تاربيەلەنەتىن بالاباقشا, 200-دەن اسا بالا جاتتىعاتىن سپورت كەشەنىن, جاس وتباسىلارعا ارناپ 50 باسپانا تۇرعىزدىق.
وتكەن جىلى ەلباسىنىڭ قولىنان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىن الىپ تۇرعان ساتتە اۋىلداردى كوتەرۋگە بايلانىستى ءوزىمنىڭ ارمانىمدى جەتكىزگەن ەدىم. بۇگىندە ۇلكەن سپورتتا جەتىستىككە جەتىپ, كەيىننەن مەملەكەتتىڭ يگىلىگى جولىندا ەڭبەگىن جالعاسىرىپ, پوستكەڭەستىك ەلدەردە ەڭبەك ەرى دەگەن اتاققا جەتكەن وليمپيا ويىندارىنىڭ جانە دە الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى پەتر كيروۆ, وليمپيا ويىندارىنىڭ ءۇش دۇركىن جەڭىمپازى, توعىز دۇركىن الەم چەمپيونى الەكساندر كارەلينمەن ۇشەۋ ەكەنبىز. مۇنى ايتىپ وتىرعان سەبەبىم, ەلىمىزدە جەتىستىككە جەتكەن, ءوز كاسىبىنىڭ بيىگىنە كوتەرىلگەن ازاماتتار از ەمەس.
مىسالى, قازاقستاندا شامامەن بەس مىڭعا جۋىق اۋىل بار دەسەك, مىنە, وسى ازاماتتارىمىزدىڭ ارقايسىسى ءبىر-ءبىر اۋىلدى قامقورلىعىنا الىپ, دەمەۋشىلىك جاساسا, قانداي مارتەبە بولار ەدى. «اۋىلىنا قاراپ, ازاماتىن تانى» دەمەي مە, حالىق دانالىعى. «كوپ كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەي وتىرىپ, قارا شاڭىراعىمىزعا قامقورلىق تانىتىپ جاتساق, قانەكي.
ەلباسى « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىن نە سەبەپتى جاريالادى؟ دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, سوناۋ 37-جىلدارعا دەيىن ەلىمىزدە 50 ميلليونعا جۋىق مال باسى بولعان ەكەن. سول جىلداردىڭ وزىندە ءدال قازىرگىدەي زاماناۋي جاعداي جاسالماعان تۇستا قازاق مالىن كوبەيتىپ, شۇرايلى جەرلەرى ءوزىنىڭ كوركىمەن تامساندىرعان. ءتورت تۇلىگى ۇلان-عايىر دالاسىنا جايىلعان قازاق ەلى وسى دارحان دالانى قورعاپ, ۇرپاعىنا مۇرا ەتىپ قالدىردى. سايگ ۇلىگى دالاسىنىڭ ءسانىن كەلتىرىپ, ەل قورعاۋدا كولىگى, جەسە اسى, ىشسە سۋسىنى بولعان.
مىنە, ءبىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋىمىزدىڭ ءتۇپ-توركىنى سوناۋ ۇلى بابالار تاريحىندا جاتقاندىعىنا ەلباسى بارشانىڭ نازارىن اۋدارىپ وتىر. ەلىمىزدى ساياسي ساحنادا جوعارى دارەجەگە كوتەرىپ, الەمگە تانىتىپ وتىرعاندىعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتكەرلىگى, كورەگەندىگىنىڭ ارقاسى دەر ەدىم. دارا جولى ايقىن, ناقتى باعىتى بەكەم ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا. ءوزىنىڭ ءدىلىن, ءتىلىن ساقتاي وتىرىپ, كەز كەلگەن ازامات ءبىلىم الىپ, ءوز جاعدايىن عانا ەمەس, بۇتىندەي ەلگە قامقورلىق جاساۋىنا مۇمكىندىك مولىنان بار.
جاقىندا اقتوبە وبلىسىنىڭ امانگەلدى اۋىلىنا بارىپ قايتتىم. ەلۋ شاقتى وتباسى تۇراتىن شاعىن اۋىل وزىنشە كورىكتى ەكەن. اۋىلعا ىسكەر ازاماتتار قولداۋ كورسەتىپ, جاڭا ءبىر تىنىسىن اشىپتى. مەشىتى, كىتاپحاناسى, مەكتەبى, ەمحاناسى, ت.ب. ەل يگىلىگى ءۇشىن جاسالعان اۋىلدىڭ كەلبەتى وزگەلەرگە ۇلگى دەرسىز. الداعى ۋاقىتتا اتىراۋ وڭىرىنە دە بارىپ قايتپاق نيەتتەمىن. ءوزىم ءبىلىم الىپ, ۇلكەن ومىرگە قادام باسقان شىعىس قازاقستان ءوڭىرى دە قۇرمەتپەن شاقىرىپ وتىر. اباي, شاكارىم وسكەن وڭىرگە بارىپ تاعزىم ەتىپ كەلۋ مەنىڭ دە بورىشىم ەمەس پە؟!
وسىنداي قۇرمەتتىڭ بارلىعى ەسەلى ەڭبەگىمنىڭ ارقاسى دەر ەدىم. تۋعان حالقىما ايتار العىسىم شەكسىز. ەل مەن جەردى كيەلى دەپ قۇرمەتتەيتىن حالىقپىز. وسى يگى ءداستۇرىمىزدى بولاشاق ۇرپاعىمىز جالعاستىرىپ, ءىلىم مەن بىلىمگە, زاماناۋي كاسىپتەردى يگەرىپ ەل يگىلىگىنە ەڭبەك ەتىپ جاتقان, ودان اسقان باقىت بار ما؟.. وسى تۇستا «ەڭبەك ءتۇبى – بەرەكە, كوپتىڭ ءتۇبى – مەرەكە», «ەر داۋلەتى – ەڭبەك» دەگەن حالىق دانالىعىنىڭ ومىرلىك تاجىريبەدەن الىنعاندىعىنا كوز جەتكىزە تۇسەمىز. وسى يگى ىستەرىمىزدى جاستارعا ۇلگى ەتە وتىرىپ, ەل دامۋىنىڭ كەلەشەگى جولىندا بىرلەسە ەڭبەك ەتسەك, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى جارقىن بولاتىنىنا سەنىمىم مول.
جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى,
حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى