كەشە «NurOtanTalks» ەركىن وي الاڭىندا جاھاندانۋ زامانىنداعى قازاقستاندىق مادەنيەتتىڭ ءرولى كەڭىنەن ءسوز بولدى. الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى تىكەلەي ەفيردە كورسەتىلگەن ءىس-شارادا قاتىسۋشىلار تاقىرىپقا ساي پىكىر ءبىلدىرىپ, ءوز ويلارىمەن ءبولىستى. جيىنعا «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ ارنايى قاتىسىپ, وتاندىق مادەنيەتتىڭ ماڭىزى مەن مانىنە توقتالدى.
ەركىن وي الاڭىنا قاتىسۋشىلار بۇل جولى «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت: بيىك بەلەستەر» تاقىرىبىندا اڭگىمە ءوربىتتى.
ەلباسى ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا: ء«بىز ءححى عاسىردىڭ جاھاندىق كارتاسىندا ەشكىمگە ۇقسامايتىن, دەربەس ورنى بار ۇلت بولامىز دەسەك, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ءتيىسپىز», – دەپ ايرىقشا اتاپ وتكەن بولاتىن. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسى الەم قازاقستاندى تابيعي بايلىعىمەن نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ءىرى باستامالارىمەن عانا ەمەس, مادەني جەتىستىكتەرىمەن دە تانۋى كەرەكتىگىن مەڭزەدى.
بۇل دەگەنىڭىز, ۇلكەن قاجىر-قايرات پەن اۋقىمدى جۇمىستى قاجەت ەتەتىن ىرگەلى ءىس. سونىڭ ىشىندە ۇلتتىق مادەنيەتىمىز بەن ونەرىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك تۋىندىلارىن تاڭداپ الىپ, ولاردى شەتەلدەردە جان-جاقتى تانىستىرىپ, قازاقى قۇندىلىقتاردىڭ اياسىن كەڭەيتۋدىڭ بەرەرى مول.
ءىس-شارانى اشقان «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى وتاندىق مادەنيەتتى الەمدىك ارەناعا شىعارۋ ارقىلى وعان دەگەن كوزقاراس پەن تۇسىنىكتى تاعى ءبىر جاڭا قىرىنان وزگەرتۋگە بولاتىنىن ايتتى. مۇنىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا ەڭ الدىمەن ءوزىمىزدىڭ سۇرانىسىمىزدى ارتتىرۋعا جول اشاتىن ماڭىزدى قادام ەكەنى ءسوزسىز.
– الەمگە تەك تابيعي بايلىقتارىمىزبەن نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ءىرى باستامالارىمىزبەن عانا ەمەس, مادەنيەتتەگى جەتىستىكتەرىمىزبەن دە تانىلۋدى الدىمىزعا ماقسات ەتىپ قويدى. ول ءۇشىن ءبىز قازاقستانمەن بىرگە بۇكىل الەمدە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولاتىن ونەر تۋىندىلارىن جازۋعا, شىعارۋعا جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. سول ارقىلى الەمدىك مادەنيەتتىڭ دامۋىنا وزىندىك ۇلەسىمىزدى قوسا الامىز. قازىردىڭ وزىندە بۇل باعىتتا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, قالامگەرلەرىمىزدىڭ تۋىندىلارى باسقا تىلدەرگە اۋدارىلىپ, ارتىستەرىمىز الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك ساحنالارىندا ونەر كورسەتۋگە مۇمكىندىك الىپ جاتىر. وسىنىڭ بارلىعى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ناقتى جەمىسى ەكەنى ءسوزسىز, – دەدى م.اشىمباەۆ.
ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارى قازاقستاندىق كينو, مۋزىكا, جالپى ونەردىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەستەرىن قوسىپ جۇرگەن, وسى سالادا وزىندىك كوزقاراسىن قالىپتاستىرعان قايراتكەرلەر. سوندىقتان ولار قازاقستاندىق مادەنيەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, وتاندىق ونەردىڭ كوكجيەگىن قالاي كەڭەيتۋگە بولاتىنىن وتە جاقسى بىلەتىنى ءسوزسىز.
تاقىرىپ جايىندا پىكىر بىلدىرگەندەر اراسىندا قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىنىڭ رەكتورى, «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» (2017) جوباسىنىڭ جەڭىمپازى ارمان جۇدەباەۆ, 71-ءشى حالىقارالىق كانن كينوفەستيۆالىنىڭ «ۇزدىك ايەل ءرولى» اتالىمى بويىنشا جەڭىمپازى, بەلگىلى اكتريسا سامال ەسلياموۆا, نيۋ-يورك كينواكادەمياسىنىڭ (MFA) تۇلەگى, حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق كينوفەستيۆالدەردىڭ لاۋرەاتى, رەجيسسەر, ستسەناريست, اكتەر, دوكۋمەنتاليست دياس ءازىمجان جانە «TSE Art Destination» ارت-الاڭى مەن «Artios» كرەاتيۆتى اگەنتتىگىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, ونەرتانۋشى, «نۇر الەم» قازاقستان ۇلتتىق پاۆيلونىنداعى قازىرگى زامانعى ونەر جيىنتىعى مەن «Astana Art Show» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ كۋراتورى دينا بايتاسوۆا بولدى. ولار وسى ماسەلەدە ءوز ويلارىن اشىق ايتىپ, ۇتىمدى ۇسىنىستارىن جولدادى.
ماسەلەن, الەمگە تانىمال كينو اكتريسا سامال ەسلياموۆا قازاقتىڭ ءداستۇرلى ءانى مەن كۇيى ەشقانداي الەمدىك ونەر تۋىندىلارىنان كەم ەمەستىگىن ايتتى. «شەتەلدە كوپ جۇرگەن قازاق رەتىندە ءداستۇرلى ءانىمىز بەن كۇيىمىزدىڭ مۋزىكا سالاسىنداعى الەمدىك شەدەۆرلەردەن ەش كەم ەمەستىگىن ايتقىم كەلەدى. كەيدە الىستا ءجۇرىپ, تۋعان ەلىڭدى اۋىلىڭدى اڭسايسىڭ. سونداي كەزدەردە ءداستۇرلى اندەرىمىز بەن كۇيلەرىمىز جانعا ۇلكەن دەمەۋ بولاتىنىن بايقادىم. سول سەبەپتى, ءبىز مادەنيەت سالاسىندا الەمدىك دەڭگەيگە ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق بولمىسىمىزبەن, اسىل قۇندىلىقتارىمىزبەن شىعۋىمىز كەرەك. ويتكەنى ولاردىڭ بارلىعى سۇرانىسقا يە. تەك ناسيحاتتاۋدىڭ ۇتىمدى جولىن تابا بىلسەك بولعانى», – دەدى ول.
ايتا كەتەيىك, «نۇر وتان» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى پارتيانىڭ يدەولوگيالىق جۇمىسىنىڭ نەگىزگى تۇعىرناماسى بولۋى كەرەكتىگىنە ەرەكشە نازار اۋدارعان ەدى. سوعان وراي پارتيا بۇل باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەنە قاتىسىپ, جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»