الماتىعا كەلگەن قوناقتار مەن شەتەلدىك مەيماندار قالاداعى عاسىرلىق تاريحى بار ورتالىق ساياباققا سوقپاي كەتپەيدى. 1856 جىلى ىرگەسى قالانعان دەمالىس ساياباعى مىڭ جىلدىق شاھاردىڭ وتكەنىنەن سىر شەرتەتىن ايشىقتى ورىنداردىڭ ءبىرى. اسەم ساياباقتىڭ جۋىردا عانا قايتا جاڭارتۋدان ءوتىپ, ادام تانىماستاي وزگەرگەنى مەگاپوليس تۇرعىندارى ءۇشىن ەرەكشە قۋانىشتى جايتتىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى.
مۇنداعى سۋ جاڭا جارىق باعانالارى مەن ءتۇرلى-ءتۇستى سۋبۇرقاقتار ساياباققا ايرىقشا سالتانات سىيلاپ تۇر. بۇعان دەيىن كولىك تۇراعى بولعان الاڭقايدا بوي تۇزەگەن الاڭنان سپورتتىڭ بىرنەشە تۇرىمەن ەركىن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرال-جابدىقتاردى تۇگەل تابا الاسىز. ستريت-ۆوركاۋت, باسكەتبول جانە فۋتبول الاڭدارى, روللەردروم مەن سكەيتودروم قالا جاستارىنىڭ ءجيى جينالاتىن ورنىنا اينالعان. اسفالت توسەنىشتەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى تۇتاستاي جاڭارعان. زامان تالابىنا ساي ناۆيگاتسيالار ورناتىلىپ, ساياباق ءىشىن كومكەرگەن جاسىل جەلەك سانى بۇرىنعىدان دا ارتا تۇسكەن. دەمالىس پەن مەرەكە كۇندەرى مۇندا كەلۋشىلەردىڭ سانى 100 مىڭ ادامنان اسادى. قالاداعى حايۋاناتتار باعى مەن ەڭ ۇلكەن اكۆاپاركتى دە وسى ساياباقتىڭ ورتاسىنان تاباسىز.
«بۇل جەر ءبىزدىڭ جاستىق شاعىمىزدىڭ كۋاسى. قوس نەمەرەمىزدى ەرتىپ كۇندە وسى ساياباققا كەلۋ جولداسىم ەكەۋمىزدىڭ ءومىر سالتىمىزعا ەنگەن. جاڭادان سالىنعان الاڭدار بالالار ءۇشىن قانداي تاماشا بولدى. مۇندا تازا اۋامەن تىنىستاپ, سەرگىپ قايتامىز» دەيدى قالا تۇرعىنى رايحان جۋسانباەۆا.
اكىمدىك ماماندارىنىڭ سوزىنشە, باسقارۋشى كومپانيا تاراپىنان جاڭا سۋبۇرقاقتاردى, بالالار مەن سپورت الاڭدارىن سالۋ ءۇشىن 1,6 ملرد. تەڭگە جەكە قارجى ينۆەستيتسيالانعان. بۇگىندە مەملەكەتتىك-جەكە ارىپتەستىك ءپرينتسيپى بويىنشا سوناۋ 90-شى جىلدارى ىستەن شىققان «ۆەلوترەك» قايتا جاسالۋدا. كەلەر جىلدان باستاپ بۇل جەردەن بالالاردىڭ جاڭا قالاشىعىن سالۋ ءىسى جوسپاردا بار كورىنەدى. ورتالىق ساياباققا اپاراتىن گوگول كوشەسىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارى دا قولعا الىنعان. جوندەۋ بارىسىندا تروتۋارلار جاڭارىپ, كوشە جيھازدارى قويىلماق. بۇرىن قالانىڭ تاريحي ورتالىعىن رەكونسترۋكتسيالاۋ كەزىندە قالداياقوۆ كوشەسىنەن جەلتوقسان كوشەسىنە دەيىنگى گوگول كوشەسىنىڭ ءبىر بولىگى جاڭارعان ەدى.
جالپى مەگاپوليستە بيىلعى جىلى 524 كوشە جوندەۋدەن وتكەن. 1400 ەسكى اۋلا مەن قالانىڭ بارلىق جەر استى جولدارى قايتا جاڭاردى. 300 كم ارىق پەن 800 كم اۋماققا ينجەنەرلىك جەلى تارتىلعان. جىل اياعىنا دەيىن بارلىق كوشە جارىقتارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى جارىق ديودتى جانە ەنەرگيا جيناقتاۋشى شامدارعا اۋىستىرىلادى, ال جاڭا قوعامدىق كولىكتىڭ ۇلەسى 87%-كە جەتەدى. ۋاقىت تالابىنا ساي قايتا تۇرلەنگەن ورتالىق مادەني جانە دەمالىس ساياباعىنىڭ ەسىگى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن ايقارا اشىق.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى