قازاقى قالجىڭدى قاتىرىپ ايتىپ, جۇرگەن جەرىندە ادەپتەن اسپايتىن ازىلىمەن جۇرتشىلىقتى ەرىكسىز ەزۋ تارتتىراتىن, بۇل ازامات – اقمولانىڭ بايىرعى تۇرعىنى, قازاقستان ارحيتەكتورلار وداعىنىڭ مۇشەسى, قۇرىلىسشى سەيداحمەت حاسەنوۆ.
ءوزى ايتادى: “شوتا ءۋاليحانوۆ اعامىزبەن كەزدەسىپ, تانىسىپ, سۋرەتكە ءتۇسىپ جاتىرمىز. مەنىڭ بويىما قاراپ شوتا اعا: “ە, ءبىزدىڭ ارحيتەكتورلار اراسىندا دا دەنەلى, بويشاڭ جىگىتتەر بار ەكەن عوي”, – دەيدى. سوندا مەن: “اعا, ەندى وسپەيمىز بە؟” – دەيمىن. ول كىسى قارقىلداپ ك ۇلىپ جاتىر.
1940 جىلى اقىلباي مەن زەينەلدىڭ شاڭىراعىندا سەيداحمەت دۇنيەگە كەلگەندە ەشكىم دە الدىندا قاساپتى قاندى قىرعىن تۇرعانىن بىلگەن جوق ەدى. سوعىسقا جارلارىن اتتاندىرىپ سالىپ, سوۆينفورمبيۋرونىڭ ءاربىر جاڭالىعىنا قۇلاق تۇرە, ءتورت بۇرىشتى حاتتاردان قورقىپ, ءۇش بۇرىش حاتتاردى ابدەن توزىعى جەتىپ, جىرتىلعانشا قايتا-قايتا وقىپ جۇرگەن زەينەلدىڭ باعى بار ەكەن. جارى مايداننان امان-ەسەن ورالىپ, سەيداحمەتتىڭ ارتىنان ءبىر ۇل مەن ءبىر قىز تۋادى. بىراق قان مايداننان امان كەلگەن اكە عۇمىرى بەيبىت كۇندە قىسقا بولادى. 1955 جىلى جول اپاتى حاسەن عۇمىرىن قيىپ كەتەدى.
– اكە جوق, بالانىڭ ۇلكەنىمىن, الماتىعا, نەمەسە باسقا قالاعا بارىپ وقۋ ىزدەۋگە بولمايدى. باعىما قاراي وسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنداعى جەرگە ورنالاستىرۋ فاكۋلتەتىنەن ارحيتەكتورلىققا وقىتاتىن ءبولىم اشىلدى. اۋەلدەن سۋرەتكە, سىزۋعا بەيىم ەدىم, سوندىقتان سول ماماندىققا قىزىعۋشىلىق تانىتتىم. ينستيتۋتتا ساباقتى دا وقىپ, قوعامدىق جۇمىسقا دا ارالاسىپ, ودان ۇيلەنىپ, بالالى دا بولىپ جوو-نى جاقسى اياقتادىم. بىراق ماماندىعىم بويىنشا جۇمىس جاساسام, شەشەم مەن سوڭىمداعى باۋىرلارىما, وتباسىما قيىن تيەتىندەي. جوبالاۋ ينستيتۋتتارىنداعى جاس مامان الاتىن جالاقىعا وتباسىڭدى اسىراۋ وتە اۋىر. سودان قۇرىلىسقا كەلدىم. اۆتوكولىك باسقارماسىنداعى قۇرىلىستا العاشىندا شەبەر, ودان پروراب, قۇرىلىس باستىعى, سوسىن باسقارمانىڭ وزىندە كۇردەلى قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باستىعى ءمىندەتتەرىن اتقاردىم. ول كەزدە قازىرگىدەي ەمەس, قازاق از, تەك ءبىلىمىڭ مەن بىلىگىڭ اسسا عانا سەنى مويىندايدى, ايتپەسە قيىن. جانە قۇرىلىس تا قاي ءجوندى, الدىمەن سمەتاسىن جاساپ, قاراجاتىن سۇرايمىز, ونىڭ جارىم-جارتىسىن بەرە مە, بەرمەي مە, ماتەريال تاعى جەتىسپەيدى.
بىراق جۇمىس جاسادىق. وسى قالادا, اۋدانداردا ۇيلەر تۇرعىزدىق, جۇمىسقا قاجەت بازالار سالدىق. ال باسقارما تاراعان ۋاقىتتا مەن دالادا قالدىم. قۇرىلىسقا بارسام, جاسىڭىز كەلىپ قالعان ادامسىز دەپ ەشكىم المايدى. ماعان پورتفەلدىڭ كەرەگى جوق, مەن ونىڭ بارلىعىنان وتكەنمىن, مەنىڭ باي تاجىريبەم بار, قۇرىلىس باسىنداعى بار ماسەلەنى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن بىلەمىن, ادامدارمەن جۇمىس جاساي الامىن, ءجاي قاراپايىم شەبەر ەتىپ الىڭدار, دەسەم ەشكىم قۇلاق اسپايدى. سودان ءبىر كۇنى سول كەزدە قۇرىلىسى اياقتالىپ قالعان قازىرگى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىنا كەلىپ جۇمىس سۇرادىم. اعاش شەبەرى بولاسىڭ با, دەپ كۇلدى. ىستەيمىن دەدىم. ورتالىقتى تۇرىكتەر سالدى عوي, ىشىندە ءجۇرىپ قاراسام, انا جوبا انا جەردە, مىنا جوبا مىنا جەردە, شاشىراپ جاتىر. سودان ولاردىڭ ءبارىن رەتكە كەلتىرۋ كەرەك بولدى. نەگىزى ءتارتىپ بويىنشا جوبا تورتەۋ بولۋى ءتيىس. مەن سولاردى جاساپ, سوسىن تاعى ورتكە قارسى گيدرانت دەگەن بار, ولاردىڭ قايسىسى قاي جەردە تۇر, سونى نومىرلەپ, ترافارەتپەن سالىپ, البومعا قاتتاپ, تۇگەندەپ اپارىپ بەردىم. باستىعى ارحيتەكتور جىگىت كورىپ: “وي, مىناۋ جاقسى بولدى عوي, ءسىز پلوتنيك ەمەس, ءبولىم باستىعى بولۋىڭىز كەرەك قوي”, دەيدى. جاس جىگىت قوي, سودان اينالايىن, مەن دە وزىڭدەي ارحيتەكتورمىن دەدىم. اعاش شەبەرى بولىپ ىستەپ جۇرگەن مەن اقىرىندا ءبولىم باستىعى بولىپ شىعا كەلدىم. ەندى جۇرت: ء“بولىم باستىعى بولۋ ءۇشىن اۋەلى پلوتنيك بولۋ كەرەك ەكەن عوي”, دەپ ك ۇلىپ ءجۇردى. سول جەردەن زەينەتكەرلىككە شىقتىم – دەدى.
– اعا, جۇرتپەن جۇمىس جاساي الامىن دەپ ايتىپ وتىرسىز عوي, سول ءۇشىن ادام بويىندا قاي قاسيەت كوبىرەك بولۋى كەرەك؟
– ا, ول ءۇشىن الدىمەن ادالدىق كەرەك. ءوزىڭ ادال بولساڭ, جۇمىسىڭدى ادال جاساساڭ عانا ەكىنشى بىرەۋدەن تالاپ ەتە الاسىڭ. ەكىنشىدەن, ءبىلىمىڭ تولىق بولۋى كەرەك. سەن مىنانى سىز دەۋ ءۇشىن, ءوزىڭ سونىڭ قالاي سىزىلاتىنىن ءبىلۋىڭ قاجەت. مىسالى, قولىمدا سىزبا تۇر ما, مەن سونى تۇبىنە دەيىن وقىپ ءبىلىپ تۇرۋىم كەرەك. قانداي ماتەريال, قانداي لاي قوسپاسى كەرەك, قاي تۇربا قاي جەرگە قولدانىلۋى ءتيىس. مەن زاۋىتتان قاجەتتى ماتەريال الىپ جاتقاندا بارلىعىنىڭ ماركاسىن ءبىلىپ تۇرۋعا ءتيىسپىن. مىسالى, ارماتۋرانىڭ جۋاندىعى ماركاسىنا ساي ما, سونداي تولىپ جاتقان ونىڭ ماسەلەلەرى بار. بىلتىرعى جىلدارى جاڭادان سالىنعان مەكتەپتىڭ توبەسى قۇلادى ەمەس پە, ول, ماسەلەن, جاڭاعى ارماتۋرانىڭ ءجىڭىشكەلىگىنەن دە بولۋى مۇمكىن. سەبەبى, سالماق كوتەرە المايدى عوي.
مەن ەندى وسى قالانىڭ بارلىق كەزەڭىن كوردىم عوي. قازىرگى كەلبەتىنە كوڭىلىڭ تاسيدى, قالا ادەمى, مىقتى جوبالارمەن سالىنعان عيماراتتار كوزدىڭ جاۋىن الادى. بىراق قۇرىلىسشى رەتىندە ساپا جاعىنا كوبىرەك باقىلاۋ جاسالعانى دۇرىس-اۋ دەپ ويلايمىن, – دەپ ءسوز سوڭىن ءبىر ءتۇيىپ تاستادى.
اڭگىمەلەسە وتىرىپ, سەيداحمەت اعانىڭ قولىنداعى ەسكيزدەرگە كوزىم ءتۇسىپ, نە ەكەنىن سۇرادىم. “قارىنداسىم, سەن بىلەسىڭ بە, وسى قالاداعى راقىمجان قوشقارباەۆ اتىنداعى كوشەنىڭ ۇزىندىعىنىڭ قانشا ەكەنىن؟” “جوق, انىعىن بىلمەيمىن, بىراق قىسقا, تۇيىق كوشە-اۋ دەپ شامالايمىن”, دەدىم. “شاماڭ دۇرىس, 120 مەتر. مىناۋ مەنىڭ قولىمداعى باتىر اعاعا قويىلاتىن ەسكەرتكىشتىڭ جوباسى. وعان قاراجاتىمىز دا بار, قور قۇرعانبىز, بىراق ەسكەرتكىش قوياتىن ورىن تابىلماي تۇر. بۇرىنعى ەسكى بازار مەن مەشىت ورنالاسقان قىسقا كوشەنىڭ قاي جەرىنە قويامىز, سول سەبەپتى رەيحستاگقا تۋدى ەگوروۆ پەن كانتاريادان بۇرىن تىكسە دە, “بىرەۋىنىڭ فاميلياسى بۋلاتوۆ, بىرەۋى قوشقارباەۆ, مىنانىڭ ەكەۋى دە ازيالىق قوي” دەپ تاريحتان ادەيى وشىرىلگەن اعامىزدى تۋعان جۇرتى قادىرلەسە ەكەن دەپ شاپقىلاپ ءجۇرمىز. جوبانى سۇيىندىك ايساقوۆ دەگەن ارحيتەكتور ەكەۋمىز قولعا العانبىز, ءوزىمىزدىڭ سىزبامىز. جەڭىستىڭ دە 65 جىلدىعى عوي, راقىمجان قوشقارباەۆتاي تۇلعالار كەيىنگى ۇرپاق ءۇشىن دە قاجەت”, دەيدى سەيداعا. راس, وتاندى ءسۇيۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن باتىر اتالاردىڭ رۋحىنىڭ ءوزى ۇرپاعىن پاتريوت ەتىپ ءتاربيەلەۋگە ۇلەسىن قوساتىنى ايقىن. ەرلىگى مايدان دالاسىندا اڭىز بولعان باۋكەڭ اتىنداعى كوشەمەن جەڭىس تۋىن جەلبىرەتكەن راقىمجان اتىنداعى كوشە قيىلىسىپ, ەڭسەلى تۇلعالارى ايباتىمەن “مەنمۇندالاپ” تۇرسا نەسى بار؟!
قاراپ وتىرماي, ەلگە قاجەتتى ءبىر ءىس تىندىرسام دەپ شاپقىلاپ جۇرگەن سەيداحمەت اعا باقىتتى اكە, اتا. جارى رايسا جانايدارقىزى ەكەۋى ءۇش ۇل, ءۇش قىز ءوسىرىپ, ولاردان تۋعان نەمەرە-جيەندەرىنىڭ قىزىعىنا كەنەلىپ وتىر. “ناعاشىلارىمدا قولونەر بولسا, ءوز تەگىمدە دومبىراشىلىق, انشىلىك بار. نەمەرەم ابايدىڭ امەريكاعا بارىپ, دومبىرامەن كۇي تارتۋى سول ناسىلىنە تارتقاندىقتان شىعار”, دەيدى سەيداحمەت اعا مەيىرلەنە ك ۇلىپ. شاڭىراعى شاتتىققا تولى, ءبىر-بىرىمەن ۇعىنىسقان وتاعاسى مەن وتاناسى ءتىل مەن كوزدەن امان بولىپ, بالالارىنىڭ قىزىقتارىنا تويماسىن, دەدىم مەن ىشتەي.
انار تولەۋحانقىزى, استانا.
ءتىل كيەسىنە ادالدىق
قاسيەتىڭنەن اينالايىن, قاسىرەتى قالىڭ قازاق تىلىنە “جاناشىرمىن” دەيتىندەر جىرتىلىپ ايرىلادى. “وي, مەن تۋعان ءتىلىمنىڭ تۋىن كوتەرىپ ەدىم”, “قازاق ءتىلىن قورعايتىن قوعام قۇرىپ ەدىم” دەپ كەۋدەسىن ۇرىپ, سول ءۇشىن ەبىن تاۋىپ, قىزمەت الىپ, بەدەل جيناپ جۇرگەندەر دە جەتەرلىك. انا تىلىنە دەگەن ادالدىققا دا اقى سۇراپ جۇرگەندەرگە قاراپ, ەرىكسىز ويعا قالاسىڭ. كۇنى كەشە وتكەن ساناق دەرەكتەرى بويىنشا, قازاقتارىنىڭ سانى 63,6 پايىزدان اسىپ وتىرعان ەگەمەن ەلىمىزدە ءتول ءتىلىمىزدىڭ ءالى كۇنگە دەيىن تورگە شىعا الماي وتىرعاندىعى دا وسىنداي كەراعارلىقتىڭ سالدارى ما ەكەن؟! تۋعان ءتىلىڭنىڭ تاعدىرىنا دەگەن جاناشىرلىق تۋعان اناڭنىڭ الدىنداعى پەرزەنتتىك پارىزعا پارا-پار عوي. وسى ءبىر پەرزەنتتىك پارىزىن ۇرانداتپاي-اق, بەدەل شاقىرىپ دابىرلاتپاي-اق ءىس جۇزىنە اسىراتىندار دا ارامىزدا جوق ەمەس. سونىڭ ءبىرى — ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى قازاق ءتىلى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايمان قوجاحمەتوۆا.
قىلىشىنان قان تامعان قىزىل يمپەريانىڭ قادىرى قايتا باستاعان, بىراق “جىلاندى ءۇش كەسسەڭ دە كەسىرتكەدەي شاماسى بار” دەمەكشى, ءالى دە ءداۋىرى ءجۇرىپ تۇرعان 1989 جىل بولاتىن. قازاقتىڭ ارداقتى ازاماتتارىنىڭ ءبىرى, بەلگىلى ەكونوميست عالىم, بۇگىنگى دەپۋتات كەنجەعالي ساعاديەۆ سول كەزدە ءوزى رەكتور بولىپ وتىرعان تسەلينوگراد اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا قازاق ءتىلى كافەدراسىن اشۋعا بەل بۋدى. 17 پايىز عانا قازاعى بار, قايماعى بۇزىلماعان قالىڭ ورىستىڭ ورتاسىندا وتىرىپ مۇنداي شەشىمگە بارۋ دا, ونى ويداعىداي ورىنداۋ دا وڭاي شارۋا ەمەس ەدى. سوندىقتان بۇل ءىستى سەنىپ تاپسىراتىن شىن جاناشىر, تۋعان ءتىلىنىڭ تاعدىرىنا قابىرعاسى قايىساتىن ناعىز ۇلتجاندى ادام كەرەك. ۇزاق تولعانىستان كەيىن كەنجەعالي ابەن ۇلىنىڭ تاڭداۋى سول كەزدەگى قالاداعى جالعىز جامبىل اتىنداعى قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمى ايمان قوجاحمەتوۆاعا ءتۇستى. قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى, اكادەميك عابيت مۇسىرەپوۆ وسكەن وڭىردەگى اتاقتى ەلتىنجال اۋىلىندا ومىرگە كەلىپ, سولتۇستىك قازاقستانداعى تۋعان ءتىلىنىڭ ءمۇشكىل تاعدىرىن بالا كۇنىنەن تانىپ وسكەن ايمان رەكتوردىڭ ۇسىنىسىنا بىردەن كەلىسىمىن بەردى.
ءوز جەرىندە وتىرسا دا وگەيدىڭ كۇيىن كەشىپ, قانداي ءىستى قولعا الماسىن جوعارى جاققا الاڭداپ, ماسكەۋدىڭ قاس-قاباعىن باعىپ وتىراتىن زاماندا, قانشا جەر مەن ەلدىڭ يەسى بولسا دا قازاقتىڭ تۇرالاپ قالعان ۇلتتىق مۇددەسىن قورعاۋ, ۇلتتىق ءتىلدىڭ جوعىن جوقتاپ, مۇڭىن مۇڭداۋ وڭايعا تۇسكەن جوق. ونىڭ ءۇستىنە جەلتوقساننان جۇرەگى شايلىققان وبلىس, قالا باسشىلارى دا وسى ءبىر باستامادان شي شىعىپ كەتە مە, “اعا ۇلت” وكىلدەرىنىڭ شامىنا ءتيىپ كەتپەيمىز بە دەگەندەي جالتاقتاۋمەن بولدى. تابيعاتىنان تاباندىلىق مەن وجەتتىك قاتار دارىعان ايمان قاپسىتبايقىزى تاۋەكەل قايىعىنا ءمىنىپ, قولعا الىپ قويعان ىسىندە ەشتەڭەدەن دە تايىنبادى. قانداي دارەجەدەگى القالى جيىندار بولسا دا بۇلتارتپاس دالەلدەر ايتىپ, تۋعان ءتىلىنىڭ ەڭكەيگەن باسىن بيىكتەتۋگە بارلىق قاجىر-قايراتىن جۇمساپ باقتى. نەگىزىنەن تەحنيكالىق ماماندىقتارعا بەيىمدەلگەن ورىس ءتىلدى جوعارى وقۋ ورنىندا قازاق ءتىلى كافەدراسىن اشۋعا وزگەنى قويىپ, ءوزىمىزدىڭ ءىشىمىزدەن دە جاقتاستاردان گورى قارسىلاردىڭ كوپ بولعاندىعى بۇگىندە ايمان اپامىزعا ايان. اقىرى ءادىلدىك سالتانات قۇرىپ, بىلىكتى باسشى, بەدەلدى عالىم ساعاديەۆتىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا, ايمان قوجاحمەتوۆانىڭ ءجۇرگىزگەن جان-جاقتى جەمىستى ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىستارىنىڭ ءناتيجەسىندە 1990 جىلدىڭ قازان ايىندا اۋىل شارۋاشىلىق ينستيتۋتىندا قازاق ءتىلى كافەدراسى جۇمىس ىستەي باستادى.
حالقىمىز “كوش جۇرە تۇزەلەدى” دەگەندى تەگىن ايتپاسا كەرەك. اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قازاق ءتىلى كافەدراسىنىڭ بۇگىنگى جاعدايىن وسىدان جيىرما جىلعى جاعدايمەن سالىستىرۋعا دا بولمايدى. قازىر كافەدرادا 17 بىلىكتى وقىتۋشى جاستارىمىزعا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ شۇرايلى تۇنىعىنان سۋسىنداۋى ءۇشىن ءدارىس بەرۋدە. ونىڭ ىشىندە 4 عىلىم كانديداتى, 4 عىلىم ماگيسترى بار. مۇندا ارنايى جابدىقتالعان وقۋ سىنىپتارى, جەكە كومپيۋتەر ورتالىعى جۇمىس ءىستەيدى. كافەدرانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى دا بۇگىنگى وسكەلەڭ تالاپتارعا ساي ماماندار تاربيەلەۋگە تولىق بەيىمدەلگەن. بۇگىندە جەتىسپەيتىن وقۋلىقتار مەن ءادىستەمەلىك قۇرالداردى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا-اق دايىنداپ الاتىن مۇمكىندىك بار. باستالعان ءىستىڭ باياندى بولۋىنا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبۇگىنگى رەكتورى, ۆەتەريناريا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ايتباي بۇلاشەۆتىڭ جاساعان قامقورلىعى دا ۇلكەن ىقپال ەتتى.
وسى ورايدا ءوزىمىز كۋا بولعان تاعى ءبىر يگىلىكتى باستاما ويعا ورالادى. ۋنيۆەرسيتەتتە ساكەن سەيفۋلليننىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا ارنالعان ۇلكەن ادەبي-شىعارماشىلىق كەش وتكىزىلدى. سوندا ساكەننىڭ ولەڭدەرى مەن اندەرىن كىلەڭ ورىس ستۋدەنتتەرى ورىنداپ, اقىن شىعارمالارىن باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ بالالارى ساحنالىق قويىلىمدارمەن ورنەكتەگەن ەدى. جينالعان جۇرت جاڭا باستاماعا ساتتىلىك تىلەپ, ورىس ءتىلدى وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ قازاق تىلىنە دەگەن ءىلتيپاتىنا شەكسىز ريزا بولعان-دى. بۇدان كەيىن وسى باستاما ۋنيۆەرسيتەتتە جالعاسىن تاپقان بەرىك داستۇرگە اينالدى. قازاق ءتىلى كافەدراسىنىڭ يگى باستامالارىندا شىڭدالعان ەۆگەنيا ۆيۆچارەنكو, سەرگەي باشماكوۆ, ليۋبوۆ مۋرتازاليەۆا سياقتى تۇلەكتەر بۇگىندە ماماندىقتارىن مەملەكەتتىك تىلمەن ۇشتاستىرىپ, قازاق ءتىلىنىڭ وركەندەۋى جولىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
وقۋ ورداسىنىڭ قوعامدىق فاكۋلتەتتەر عيماراتىندا دارىندى جاستارعا ارنالعان دومبىرا, ۆوكال, بي ۇيىرمەلەرى اشىلعان, ۇلت اسپاپتار وركەسترى قۇرىلىپ, جەمىستى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل يگى ىستەردىڭ ۇلتتىق ونەرىمىزگە تيگىزىپ جاتقان شاپاعاتى دا بارشىلىق. تەك قىتاي قازاقتارىنىڭ اراسىندا عانا ساقتالىپ قالعان “قارا جورعا” ءبيىنىڭ قازاق توپىراعىنا قايتا ورالۋىنا وسىنداعى بي ۇيىرمەسىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەپ بولعاندىعىن اتاپ ايتۋ كەرەك. مىنە, انا ءتىلىمىز بەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ءبىر جوعارى وقۋ ورنى قابىرعاسىندا وسىنداي وركەندى ءورىس الۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ايمان قاپسىتبايقىزىنىڭ قاراپايىم ەڭبەگى قانداي قۇرمەتكە دە لايىق.
بۇگىندە ءبىلىمنىڭ بيىك جەتىستىكتەرىنە جەتىپ, جاھاندانۋ تالاپتارىنا ساي ساپاسىن ارتتىرۋ – ۇستاز ىسكەرلىگىنىڭ سىنالار مارەسى. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتى, ءتىلى مەن ءدىلىنىڭ باسەكەلەستىكتە شىڭدالىپ, وركەندەي ءوسۋى ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان ىسىنە سارپ ەتىپ كەلە جاتقان ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ەڭبەگىنە بايلانىستى. ەندەشە, قانداي دا كەدەرگىنى بولماسىن ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگى ارقىلى ەڭسەرگەن ءوز ءىسىنىڭ مايتالمانى ايمان قوجاحمەتوۆا سىندى ۇلاعاتتى ۇستاز قالاعان عىلىم مەن تاربيە كىرپىشى ۇلت مەرەيىن ۇلىقتاپ, تۋعان ءتىلدىڭ مارتەبەسىن ماڭگىلىككە اسقاقتاتا بەرەتىنى ءشۇباسىز. “قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى”, دوتسەنت سياقتى ماراپاتتار مەن عىلىمي اتاقتار ونىڭ وسى وقۋ ورداسىندا ۇزاق جىلدار بويى اتقارعان ەرەن ەڭبەگىنە, ءبىلىمدى ماماندار دايارلاۋ ىسىندە ءوز قوتاڭباسىن قالدىرىپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ جولىنداعى شىنايى جاناشىرلىعىنا بەرىلگەن باعا ەكەندىگى انىق.
ءسوز زەرگەرى عابەڭنىڭ شىعارمالارىنا ارقاۋ بولعان ەلتىنجالدىڭ جاپىراق جايعان سۇلۋ قايىڭدارىنىڭ سىمباتى مەن بەرىكتىگىن بويىنا ءسىڭىرىپ, بارلىق سانالى عۇمىرىن تۋعان ءتىلدىڭ تۇنىق كاۋسارىن ۇرپاق بويىنا سىڭىرۋگە ارناعان ايمان قوجاحمەتوۆا ء“تۇن ۇيقىسىن ءتورت بولە” ءجۇرىپ, ۇلتتىق ءتىل عىلىمىنىڭ تولىعۋىنا دا ۇلەس قوستى. “قازاق ءتىلىنىڭ تاجىريبەلىك كۋرسى” اتتى اۋىل شارۋاشىلىعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان وقۋلىق, “قازاق ءتىلىنىڭ تاجىريبەلىك ساباقتارى”, “قازاق ءتىلى جانە حالىقتىق پەداگوگيكا” اتتى ەڭبەكتەرى سونىڭ ايقىن دالەلى بولسا كەرەك. بىلىكتى مامان بۇدان باسقا زەرتتەۋلەرگە قۇرىلعان وتىزعا تارتا عىلىمي ەڭبەك جازىپتى. مىنە, وسىنىڭ ءبارى ءتىل جاناشىرىنىڭ كەۋدە سوعىپ دابىرلاتپاي-اق جاساعان يگى ىستەرىنىڭ ءبىر پاراسى عانا.
قازاق ايەلدەرىنە عانا ءتان قاراپايىمدىلىعى بويىنا جاراسقان ايمان قاپسىتبايقىزىنىڭ ۇلگى تۇتار ومىرلىك ونەگەسى تەك ەرەن ەڭبەگىمەن عانا شەكتەلىپ قالماعان. اقىنعا جار بولۋدىڭ اسقاقتىعى مەن اۋىرتپالىعى حاقىندا از ايتىلىپ جۇرگەن جوق. جۇدىرىقتاي جۇرەگىنە جۇمىر جەردى سىيعىزاتىن شابىت شاقىرعان شىعارماشىلىق ادامىنىڭ بابىن تابۋدىڭ شەبەرلىگىن ول جارتى عاسىردان بەرگى عۇمىرىندا ۇزدىكسىز شىڭداپ كەلەدى. قازاقتىڭ بەلگىلى اقىنى نۇرعوجا وراز بەن ايمان قوجاحمەتوۆانىڭ وتاسقانىنا دا بيىلعى كوكتەمدە جارتى عاسىردىڭ ءجۇزى اۋماق. اقىن جۇرەگىنىڭ سەزىم قىلدارىن شەرتە ءجۇرىپ, ول شاڭىراق شامىنىڭ جىلۋىن دا, جارىعىن دا جايقالتا جايىپ, اقار-شاقار اۋلەتتىڭ ۇيىتقىسى بولا ءبىلدى. ونەگەلى ورتادا ونگەن, ۇلى نۇراي, كەلىنى گۇلجان, قىزى سالتانات, كۇيەۋ بالاسى دۋلات – ءبارى دە عىلىم جولىن قۋدى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى, استانا.