بۇگىن شىعىس قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆ پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» جولداۋىنداعى نەگىزگى مىندەتتەردى تالقىلاۋ بويىنشا وبلىس اكتيۆىمەن جانە جۇرتشىلىق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, دەپ حابارلايدى پرەمەر - ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا حالىق تابىسىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋداعى ساپانىڭ جاڭا دەڭگەيى, ينفراقۇرىلىمدى جانە يندۋستريالاندىرۋدى ودان ءارى دامىتۋ تاسىلدەرى, بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ, اوك دامىتۋ جانە تۇرعىن ۇيگە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى د. احمەتوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ تۇرعىسىنان ءوڭىردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋ, ەكونوميكانى ودان ءارى ءارتاراپتاندىرۋ, كادرلاردى دايىنداۋ جانە قايتا دايارلاۋ, ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋ, سونداي-اق, وڭىردە باسەكەگە قابىلەتتى بيزنەستى دامىتۋ تۋرالى باياندادى.
پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا وبلىستا ناقتى ينديكاتورلارى مەن ورىندالۋ مەرزىمدەرى كورسەتىلگەن ەگجەي-تەگجەيلى ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەنگەن. ءبىرىنشى كەزەكتە «حالىق تابىسىنىڭ ءوسۋى» باعىتى بويىنشا وبلىستىڭ بيۋدجەت سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 38 مىڭ قىزمەتكەرىنىڭ ەڭ تومەنگى جالاقىسى 1,5 ەسەگە وسەدى: ەڭبەكاقى ورتا ەسەپپەن 35%-عا وسەدى.
ء«بىز مونيتورينگ جۇرگىزەمىز. ءاربىر ادامدى انىقتاپ, وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرامىز. قوعام تابىسىن ارتتىرۋدا پرەزيدەنت 2025 جىلعا دەيىن ارەكەت ەتەتىنىن انىقتاعان "بيزنەستىڭ جول كارتاسى–2020" باعدارلاماسى ۇلكەن ءرول اتقاراتىنى ءسوزسىز», — دەدى د. احمەتوۆ. سوڭعى ءۇش جىلدا باعدارلاما اياسىندا 14 ملرد تەڭگەگە 788 جوباعا قولداۋ كورسەتىلدى.
جالپى, اكىمنىڭ ايتۋىنشا, جىل باسىنان بەرى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىندا ۇكىمەت قابىلداعان شارالاردىڭ ارقاسىندا 14 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان, ونىڭ ىشىندە 11 مىڭى — تۇراقتى.
بۇدان وزگە, پرەزيدەنتتىڭ ەكسپورتقا باعىتتالعان يندۋستريالاندىرۋدى دامىتۋ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا شقو-دا اگرارلىق سەكتورعا باسا كوڭىل بولىنگەن. بۇل ءۇشىن بيىل 2018–2022 جىلدارعا ارنالعان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋ باعدارلاماسى ازىرلەنگەن. بىرتىندەپ قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ ورتاشا جىلدىق قۋاتتىلىعى ارتتىرىلۋدا. كەلەر جىلدان باستاپ 2021 جىلعا قاراي كولەمدى 51 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋمەن ەت وڭدەۋ جوبالارى ىسكە اسىرىلا باستايدى. كولىك-لوگيستيكا كەشەنىن دامىتۋ بويىنشا سەمەي اۋەجايىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىستارى باستالدى, 2019 جىلى وسكەمەن مەن ءۇرجار اۋەجايلارى قايتا جاڭارتىلادى.
بۇدان ءارى پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ جەكەلەگەن باعىتتارىن ءتۇسىندىرۋ تۋرالى ۇكىمەت مۇشەلەرى بايانداما جاسادى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م. ابىلقاسىموۆا پرەزيدەنتتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جاڭا جولداۋى — بۇل جاھاندىق جاعدايدا ەلىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن جانە قازاقستان حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن ءارى قاراي ارتتىرۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ قۋاتتى پاكەتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
م. ابىلقاسىموۆانىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەڭ تومەنگى جالاقى كولەمىنىڭ 42,5 مىڭ تەڭگەگە دەيىن 1,5 ەسەگە ءوسۋى — بۇكىل ەكونوميكاعا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەر ەتەدى. ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ءوسۋى ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورلارىندا جالاقىسى تومەن لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەيتىن 1,3 ملن ادامنىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ وسۋىنە جول اشادى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بيۋدجەتتىك ۇيىمداردا جۇمىس ىستەيتىن 275 مىڭ ازاماتتىق قىزمەتكەردىڭ جالاقىسى وسەدى. ولاردىڭ جالاقىسى ورتا ەسەپپەن 35%-عا وسەدى.
«ەڭ الدىمەن I-IV ساناتتاعى جۇمىسشىلار, ورتا ارنايى ءبىلىمى بار, ەڭبەك ءوتىلى تومەن نەگىزگى, اكىمشىلىك جانە تەحنيكالىق جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسى وسەدى. ماسەلەن, نەگىزگى قىزمەتكەرلەردىڭ ىشىندە بۇل – تاربيەشىلەر, ادىسكەرلەر, زەرتحاناشىلار, مەدبيكەلەر, فەلدشەرلەر, اكۋشەرلەر جانە ت.ب. اكىمشىلىك, كومەكشى, تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر – تەحنيكتەر, اۋدارماشىلار, ادىسكەرلەر, ءىس جۇرگىزۋشىلەر, مۇراعاتشىلار, حاتشىلار, وپەراتورلار جانە ت.ب. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز ۇكىمەت قاۋلىسىنىڭ ءتيىستى جوباسىن ازىرلەپ, ونى ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا بەكىتۋگە جىبەردىك», — دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ جولداۋ اياسىندا مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسى مەن ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋ, ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, بالالار مەن پەداگوگتەرگە قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ سالاسىندا ەلەۋلى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن ايتتى.
«تاربيەشىلەر ءۇشىن ۇلتتىق تەستىلەۋ جۇيەسى ازىرلەنەتىن بولادى. بيىل ءبىز مۇعالىمدەرگە ارنالعان ۇلتتىق تەستىلەۋدى ەنگىزدىك, مۇنىڭ ناتيجەسى بويىنشا مۇعالىمدەر جاڭا كاتەگورياعا يە بولادى جانە قوسىمشا اقى الادى. بالاباقشا تاربيەشىلەرىنە دە وسىنداي جۇيە ازىرلەنىپ, تالقىلانىپ, جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى», — دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى.
سونداي-اق, ە. ساعاديەۆ مەكتەپتەردە پسيحولوگتاردىڭ بولۋىن قوسا العاندا, بالالار قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن اتاپ ءوتتى. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا مەكتەپتەردىڭ 80%-ى جانە بالاباقشالاردىڭ 60%-ى بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. شىعىس قازاقستان وبلىسىندا مەكتەپتەردىڭ 100% جانە بالاباقشالاردىڭ 72% قامتىلعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بۇل كورسەتكىش 100% جەتۋى ءتيىس.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ە. ءبىرتانوۆ مەديتسينالىق قىزمەتتەر ساپاسىن جاقسارتۋ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتى (امسك) باسىمدىقتى دامىتۋدى تالاپ ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى, جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرىنىڭ جۇكتەمەسى جاڭا ۋچاسكەلەردى قۇرۋ جانە امسك كىشى فورمالارىن دامىتۋ ەسەبىنەن ازايادى. وتباسىلىق دارىگەرلىك پراكتيكا ودان ءارى داميدى: دارىگەرلەردىڭ ۇلەسى 10%-عا ارتادى.
«العاشقى كومەكتىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ اۋرۋلاردى باسقارۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىنا كوشۋىن ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ۋچاسكە دارىگەرى مەن مەدبيكەلەردىڭ جالاقىسى 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 20%-عا كەزەڭ-كەزەڭمەن كوتەرىلەدى. جالاقىنى ارتتىرۋ جاڭا جۇمىس ادىستەرىنە وقىتىلۋىنا قاراي 10 مىڭ ۋچاسكە دارىگەرى مەن 30 مىڭ مەدبيكەنى قامتيدى, وقىتىلعانداردىڭ سانى 2019 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 100%-عا دەيىن جەتكىزىلەدى. وقىتۋ ءۇشىن 5 ملرد تەڭگە بولىنەدى», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن تسيفرلاندىرۋ جالعاساتىن بولادى. 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قاعازسىز قۇجات اينالىمىنا تولىق كوشۋ مەديتسينا پەرسونالىنىڭ شامادان تىس جۇكتەمەسىن تومەندەتەدى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج. قاسىمبەك ازاماتتاردى قولجەتىمدى جانە ساپالى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى سوڭعى ەكى جىلدا بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن: تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ءوسىمى شامامەن 8-10% قۇرعانىن ايتتى. وسى جىلى 13 ملن شارشى م2 تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بيىل 410,5 مىڭ م2 پايدالانۋعا بەرۋ جوسپاردا بار. وسى تاپسىرمانى ورىنداۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى – «7–20–25» جاڭا باعدارلاماسى. بۇگىندە ءبىز ۇلتتىق بانكپەن اتالعان باعدارلامانى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى قوسىمشا شارالاردى پىسىقتاپ جاتىرمىز», — دەدى ج. قاسىمبەك.
جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى بەس جىلى ىشىندە 650 مىڭعا جۋىق تۇرعىن ءۇي سالۋدى تاپسىردى. ونىڭ ىشىندە 250 مىڭى تىكەلەي «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا سالىنادى. سونىمەن قاتار بولىنەتىن قارجىنى 25 ملرد تەڭگەدەن 35 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ ارقىلى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سانى ۇلعايتىلادى. بۇدان وزگە, ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيانى سالۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر: ونى قارجىلاندىرۋ كولەمى 80 ملرد تەڭگەدەن 95 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتىرىلدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ا. ەۆنيەۆ مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە وڭدەلگەن ءونىم ەكسپورتىن 2,5 ەسەگە دەيىن ارتتىرۋ بويىنشا قويعان مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن وزەكتىلەندىرىلگەن اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا اوك سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە ونى تەحنولوگيالىق قايتا جاراقتاندىرۋ بويىنشا قاجەتتى شارالار قابىلداناتىن بولادى.
ماسەلەن, قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن كوتەرۋ ماقساتىندا اوك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن قولدانىستاعى قارجى تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ جانە جاڭا قارجى تەتىكتەرىن ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر (اگرارلىق قولحات ەنگىزۋ, اگروساقتاندىرۋدى جەتىلدىرۋ, نەسيە سەرىكتەستەرى جۇيەسىن دامىتۋ). ولاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر پاكەتى ازىرلەنگەن, ول قازىر پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىندا جاتىر. قر پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا زاڭ جوباسىن جىل سوڭىنا دەيىن قابىلداۋ جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار اگرارلىق عىلىم مەن ءبىلىمدى بيزنەستىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن تەحنولوگيالار ترانسفەرتىنە باعىتتاۋمەن رەفورمالاۋ باستالدى. اگرارلىق ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءۇش اگرارلىق جوعارى وقۋ ورنىن سالانى قاجەتتى ساپاداعى ماماندارمەن قامتۋ ءۇشىن شوعىرلاندىرۋ جۇرگىزىلەدى. مۇندا «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» مىسالىندا جەتەكشى الەمدىك جوو-لاردىڭ ستاندارتتارى ەنگىزىلىپ, شەتەلدىك جوو-لاردىڭ فرانشيزالارى تارتىلاتىن بولادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى ا. جۇماعۇلوۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىنداعى قىسقا مەرزىمدى مىندەتتەر تۋرالى باياندادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى اتاپ وتكەندەي, شوب دامىتۋ ەكونوميكا ءوسىمى مەن حالىقتىڭ تابىسىنىڭ ارتۋى ءۇشىن ماڭىزدى فاكتور بولىپ تابىلادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2019–2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت اياسىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى–2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جىل سايىن قوسىمشا 30 ملرد تەڭگە قاراستىرىلاتىن بولادى. 2019 جىلى باعدارلاما اياسىندا قارجىلىق قولداۋعا 69 ملرد تەڭگە بولىنەدى.
«بۇگىندە 4 مىڭ جوبادان تۇراتىن پۋل جاساقتالدى. جاڭا جوبالاردى قولداۋ قوسىمشا 22 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرىپ, 3 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. "بجك–2020" باعدارلاماسىن ۇزارتۋ اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن كاسىپكەرلەردى "دامۋ" كدق ارقىلى تىكەلەي قارجىلاندىرۋ قاراستىرىلعان, ال سۋبسيديالار مەن كەپىلدىكتەر ۇسىنۋ بويىنشا قىزمەتتەر ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالىندا ەلەكتروندى فورماتتا كورسەتىلەتىن بولادى. بۇل شارالار سۋبسيديالاۋ جانە كەپىلدەندىرۋ بويىنشا شەشىمدەردى قابىلداۋ مەرزىمدەرىن 25 كۇننەن 5 كۇنگە دەيىن ءبىرشاما قىسقارتۋعا, قۇجاتتار ءتىزىمىن وڭتايلاندىرۋعا جانە شەشىمدەردى قابىلداۋ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», — دەدى ا. جۇماعۇلوۆ.
«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جالاقىنى كوتەرۋ بويىنشا ۇندەۋىن قولدايدى دەگەن سەنىمىن ءبىلدىردى.
«ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان بارلىق رەفورمالار ءبىرىنشى كەزەكتە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنا ىقپالىن تيگىزۋى ءتيىس, بۇل وسى جولداۋدىڭ باستى ماڭىزدىلىعى. ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ كوتەرىلۋى بيزنەس وكىلدەرىنە دە قاتىستى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى ۇندەۋىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى دە قولداپ, ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كوتەرەدى دەگەن سەنىمدەمىن», — دەدى ا. مىرزاحمەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جولداۋدا ايتىلعان شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ شارالارى وتاندىق بيزنەستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, سونداي-اق ەكسپورت نارىقتارىن كەڭەيتەدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستىق جۇرتشىلىق وكىلدەرى دە ءسوز سويلەپ, پرەزيدەنت جولداۋىندا كورسەتىلگەن باسىمدىقتاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
شىعىس قازاقستان ونكولوگيالىق ديسپانسەرىنىڭ باس دارىگەرى گ. ساعيدۋللينا پرەزيدەنت جولداۋى اياسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋعا قاتىستى ويىن ايتتى.
ء«بىز ءۇشىن امسك قىزمەتكەرلەرىن قولداۋ اسا ماڭىزدى. الداعى ۋاقىتتا جالاقىنىڭ كوبەيۋى جانە جارتىلاي سۋبسيديالاۋ "7–20–25" باعدارلاماسىنا قاتىسۋدى قامتۋدى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», — دەدى گ. ساعيدۋللينا.
دارىگەر سونىمەن قاتار جاڭا ونكولوگيالىق ورتالىقتى قۇرۋ تاقىرىبىندا دا ءسوز قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا پاتسيەنتتەرگە شەتەلدەرگە شىقپاي-اق جوعارى بىلىكتى كومەك الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىق ونكولوگتار ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ بويىنشا تاجىريبە مەن ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىنە يە.
شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ج. شايماردانوۆ جوعارى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا قويىلعان مىندەتتىڭ قاجەتتىگىنە قاتىستى ويىن ءبىلدىردى. «قازمىرىش» جشس ديرەكتورى ا. حمەلەۆ ءوز كەزەگىندە بيزنەس جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى دامىتۋ تۋرالى باستامالاردى قولداۋعا قاتىستى, سونداي-اق وتاندىق ەكسپورتقا باعىتتالعان كاسىپورىندار مەن ەڭبەك نارىعىنىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى تۋرالى ءسوز سويلەدى.
كەڭەستى قورىتىندىلاعان ب. ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بارلىق وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ ۇكىمەتتە ەكى رەت تالقىلانعانىن ايتتى. ونى ىسكە اسىرۋ بويىنشا شارالار ءۇش بولىككە بولىنگەن: ۇزاق مەرزىمدىك, ورتاشا مەرزىمدىك جانە جەدەل شارالار.
جەدەل شارالار زاڭنامادا ەشقانداي وزگەرىستەردى جانە بيۋدجەتتەن قوسىمشا قاراجاتتى قاجەت ەتپەيدى, سوندىقتان ولار 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ورىندالۋى كەرەك. وعان تكش ساپاسىن جاقسارتۋ, پيك جۇمىسىن تسيفرلاندىرۋ, تاريف بەلگىلەۋدى رەتتەۋ جانە كومىرمەن ۋاقىتىلى قامتۋ جاتادى.
جەدەل شارالار 2019 جىلدىڭ باسىنا دەيىن جۇزەگە اسىرىلادى. پرەمەر-مينيستر حالىقتىڭ قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ءبىلىپ, وزگەرىستەردى سەزىنۋى كەرەكتىگىن اتاپ ايتتى.
قالعان شارالار بويىنشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە قاراجات قاراستىرىلعان. بيىل 1 جەلتوقسانعا دەيىن كەلەسى جىلعا ارنالعان بيۋدجەت قابىلدانادى, 1,75 ترلن تەڭگە بار. زاڭنامالىق وزگەرىستەردى پارلامەنت جىل سوڭىنا دەيىن قابىلدايدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بۇل شارالار كۇشىنە ەنەدى. ول ءۇشىن جولداۋدى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەنگەن.