ينۆەستيتسيا يىرىمدەرى
ەكونوميكا دامىماي, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىمىن تابا قويۋى قيىن. بۇل – جۇرتشىلىققا قاشاننان بەلگىلى جايت. ال قارجى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى ەكەنىن وبلىستا اتقارىلعان كوپ شارۋا ايقىن كورسەتكەندەي. قارجى كوزدەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە قاراپ وتىرساق, بۇرناعى جىلدارعا قاراعاندا ينۆەستيتسيالىق قارجىنىڭ ءوسىمى انىق بايقالادى. ەگەر ول 2015 جىلى – 82, 2016 جىلى – 92,5 پروتسەنت بولسا, 2017 جىلى – 104,3, ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 8 ايىندا 112,9 پروتسەنتتى قۇرادى. سونىڭ ىشىندە سىرتتان تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 2 ەسەگە جۋىق ءوستى, ياعني 2017 جىلى 6,1 ملرد تەڭگە بولسا, 2018 جىلدىڭ باسىنان بۇگىنگە دەيىن تارتىلعان قارجى 11,7 ملرد تەڭگەگە جەتتى. سونىڭ ارقاسىندا 2017 جىلدان بەرى وبلىس وڭىرىندە 14 جاڭا جوبا جۇزەگە استى. ءونىمى نارىق سۇرانىمىنا يە كاسىپورىندار جۇمىس ىستەي باستادى. «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى – وبلىستاعى بايىرعى كاسىپورىن. ول ينۆەستيتسيا سالىپ, ءوزىنىڭ تسەحتارىن زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتاپ, وندىرىستىك جەلىسىن كەڭەيتتى, ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارىپ وتىر. بۇل ازىق-ت ۇلىك نارىعىنا سەرپىندى ىقپال ەتىپ, ەكسپورتتىق ءونىم تۇرلەرىن ارتاراپتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
وبلىستا مال ازىعىنا قۇراماجەم دايىندايتىن ەكى جەم زاۋىتى اشىلدى.قوستاناي قالاسىنداعى تاۋلىگىنە 200 توننا قۇراماجەم شىعاراتىن قۋاتپەن جۇمىس ىستەيتىن «ترانسالپينا» جەم زاۋىتىنىڭ قۇنى 1 ملرد تەڭگەگە ءتۇستى. ال اۋليەكول اۋدانىنداعى «AgroBioAuliekol» زاۋىتى قۇراماجەمدى ەكىنشى شيكىزاتتان جاسايدى. 1,2 ملرد تەڭگەگە تۇسكەن ءوندىرىس ورنى مامىر ايىندا ىسكە قوسىلىپ, 50 ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەردى. كەنشىلەر قالاسىنداعى قۇنى 16,8 ملرد تەڭگە تۇراتىن رۋدنىي تسەمەنت زاۋىتىنىڭ ورنى ءتىپتى بولەك. بۇگىندە سوڭعى ىسكە قوسۋ تەتىكتەرى جاسالىپ جاتقان زاۋىتتا 300-دەن استام رۋدنىيلىق جۇمىس ىستەيتىن بولادى. بۇل – وبلىستاعى سوڭعى جىلداردا جۇزەگە اساتىن ەڭ ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا.
وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن كوپ ۋاقىت قالماسا دا, وبلىس وڭىرىندە تاعى دا 4 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلادى. ادەتتە, ينۆەستور ۋاقىتتىڭ سۇرانىمىنا يە وندىرىسكە قارجى سالادى. تورعاي ءوڭىرى ەگىن شارۋاشىلىعىنا اسا قولايلى ەمەس, مال شارۋاشىلىعىنا يكەمدى. ونىڭ ۇستىنە ارقالىق قالاسى ماڭىنداعى تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسى كەننىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى جاقىن جىلدارى جۇمىسىن توقتاتادى. ال وندا ارقالىق قالاسىنان 800 ادام جۇمىس ىستەيدى, قالانىڭ بيۋدجەتى دە وسى كاسىپورىنعا ارقا سۇيەيدى. سوندىقتان مونوقالانىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك سالاسىن السىرەتپەۋ ءۇشىن «تورعاي ەت» زاماناۋي ەت كومبيناتى سەكىلدى ءىرى كاسىپورىن قاجەت-اق بولاتىن. مىنە, ەندى قاراشا ايىندا 2 ملرد تەڭگە جۇمسالعان, شۇجىق, بۇقتىرىلعان ەت, جارتىلاي فابريكاتتار وندىرەتىن «تورعاي ەت» ەت كومبيناتى ىسكە قوسىلماق.
قوستاناي قالاسىنداعى وتكەن جىلى ىرگەسى قالانا باستاعان يندۋستريالىق ايماق ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي تۋعىزاتىن, ومىرشەڭ جوبالاردى جۇزەگە اسىراتىن الاڭ بولىپ وتىر. وندا بيىل جىل سوڭىنا دەيىن جۇزەگە اساتىن, جوعارىدا ايتقان 4 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ەكەۋىنە ورىن بەرىلدى. 400 گەكتار جەردى الىپ جاتقان ايماقتىڭ قازىر قاجەتتى ينفراقۇرىلىمىن جاسايتىن قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. يندۋستريالىق ايماق العاشقى ساتىدا گازبەن, سۋمەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جابدىقتالادى. ونىڭ سىرتىندا كاناليزاتسيا, تازا سۋ سورعىلارى سەكىلدى قۇرىلىس جۇمىستارى دا قاتار جۇرەدى.
ايماققا تاس جول جانە تەمىر جول كىرگىزۋ جوسپارى دا بار. جىل اياعىنا دەيىن مۇندا الدىمەن مينسك تراكتور زاۋىتىنىڭ ليتسەنزياسىمەن «بەلارۋس» ماركالى تراكتور قۇراستىراتىن ءوندىرىستىڭ ىرگەسى قالانا باستايدى. ينۆەستور – كورشى رەسەيدىڭ سۆەردلوۆ وبلىسىنداعى «كومپوزيت گرۋپپ» حولدينگى. ول يندۋستريالىق ايماققا قۇراستىرۋ-امبەباپ تسەحىن ورنالاستىرادى. جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىنا سالىنعان ءوندىرىس عيماراتى ينۆەستورعا بولاشاقتا ساتىپ الۋ قۇقىمەن جالعا بەرىلەدى. جوبانىڭ قۇنى ونىڭ العاشقى ساتىسىندا 2,3 ملرد تەڭگە بولادى, جاقىن جىلدارى 15 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. وندىرىستە 200 ادام جۇمىس ورنىن تابادى. يندۋستريالىق ايماققا «استىق» ەلەۆاتورلىق قۇرالدار زاۋىتى ءوزىنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارى جانە مەتالل قۇرىلعىلارى تسەحىن سالادى. قۇنى 1 ملرد تەڭگە بولاتىن تسەح 20 شاقتى ادامعا جۇمىس بەرەدى. بيىل ىسكە اساتىن ءتورتىنشى جوبا بويىنشا قىتايلىق كومپانيا (YTO Group Corporation) YTO ماركالى تراكتور قۇراستىراتىن ءوندىرىستى ىسكە قوسادى. جوباعا قىتايلىقتار 1 ملرد اقش دوللارىن قۇيادى.
وبلىس ەكونوميكاسىن دامىتۋ ءۇشىن 2015-2018 جىلدار اراسىندا ىزدەنىستەر مەن ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى قۇنى 2,1 ترلن تەڭگەگە باعالاناتىن 40 ينۆەستيتسيالىق جوبالار پۋلى جاسالدى. سول 40 جوبانىڭ ىشىندە ەڭ ءىرى جوبانى قىتايلىقتارمەن بىرىگىپ جۇزەگە اسىراتىن بولامىز. قۇنى 100 ملرد تەڭگە تۇراتىن جوبانىڭ ينۆەستورى «BioGrain» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى الداعى ۋاقىتتا بيدايدى جەتىلدىرە وڭدەپ, ودان كراحمال, قۇراماجەم, ماي جانە ۇن وندىرەتىن بولادى. وندىرىستە ەڭبەك ەتەتىن 500 ادامنىڭ ىشىنەن 20 مامان عانا قىتايدان كەلەدى.
ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ ىزدەرى
وتكەن جىلى استانادا وتكەن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ەكونوميكادا يگى وزگەرىستەردىڭ بولۋىنا ىقپال ەتتى. كورمەگە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ سالاسى بويىنشا وبلىستان 2 جوبا قاتىسقان ەدى. قاراسۋ اۋدانىندا ورگانيكالىق قالدىقتاردى پايدالانۋ ارقىلى جاسالاتىن بيوگاز ءوندىرىسى مەن پوليەتيلەن شولمەكتەرىن قايتا وڭدەپ, ىسكە اسىراتىن ماتا ەمەس ماتەريالدار فابريكاسى جاسىل ەكونوميكانىڭ وبلىس وڭىرىندەگى قارلىعاشتارى دەۋگە بولادى. بۇلاردان باسقا ەكسپو-2017 كورمەسىنە ۇسىنباساق تا, كاسىپورىنداردا ەنگىزىلگەن وزىق تەحنولوگيالار بار. مىسالى, «قوستاناي مينەرالدارى» كاسىپورنىندا قىزمەتى جاڭعىرتىلىپ, رەكۋپەراتيۆتى توقتايتىن ەلەكتروۆوز تۇتىنعالى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 17 پروتسەنتىن ۇنەمدەيدى. سونىمەن قاتار كاسىپورىننىڭ اۋماعىندا ورنالاستىرىلعان كۇننەن قۋات الاتىن 10 كۆت باتارەيا ەلەكتر جەلىسىمەن قاتار جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىنداعى سىناپ لامپالارى ۇنەمى مول جارىق ديودتى لامپالارعا اۋىستىرىلدى. بۇل ەلەكتر ەنەرگياسىن 8 ەسە از پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال التىن وندىرەتىن «ۆارۆارينسكوە» اكتسيونەرلىك قوعامىندا كۇن ەنەرگياسىن پايدالاناتىن قوندىرعىلار ورناتىلدى. ويتكەنى بۇل قوندىرعى ورناتىلعان ۋچاسكە ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرەتىن كوزدەن شالعايدا ورنالاسقان بولاتىن. وبلىستا جاسىل ەكونوميكاعا دەگەن باستامالاردىڭ العاشقى كورىنىستەرى وسىلاي ەكسپو-2017 كورمەسىنەن بۇرىن دا كورىنە باستاعان. وبلىستا قولعا الىنعان 1,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 15 جوبانىڭ قازىر التاۋى جۇزەگە استى, قالعانى ءۇشىن دە جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر.
جاسىل ەكونوميكا تەك كۇن ەنەرگياسىن پايدالانۋ ەمەس. الداعى ۋاقىتتا قوستانايدا ەكولوگيانى جاقسارتۋ, قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋ جونىندە جۇمىستار ىستەلەدى. «سارىارقااۆتوپروم» ماشينا جاساۋ زاۋىتىنان ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جۇرەتىن JAC ەلەكتروموبيلدەرى شىعارىلا باستادى. الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, جەر جۇزىندە كوبەيىپ بارا جاتقان قاتتى قوقىستى وڭدەۋ – قورشاعان ورتانى تازا ۇستاۋدىڭ باستى كەپىلىنىڭ ءبىرى. وبلىس ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى قوستاناي اۋدانىندا قوقىستى سۇرىپتايتىن كەشەن قۇرىلىسى باستالعان. اتى ايتىپ تۇرعانداي, بۇل جوبا اينالاداعى قوقىستى سۇرىپتاپ, ونى وڭدەۋ ارقىلى ودان باسقا زاتتار الادى. بۇل قوقىس پوليگونىندا قالدىقتاردىڭ شامادان تىس كوبەيۋىنە جول بەرمەيدى, ەكولوگيالىق تازالىقتى ساقتاۋعا قول جەتكىزەدى
ەت كلاستەرى كوپ ماسەلەنى شەشەدى
اۋىل شارۋاشىلىعىن, ونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعىن, ەت كلاستەرىن ايتقاندا اۋىزعا ارقالىق قالاسى الدىمەن ىلىنەدى. بۇل مونوقالانىڭ وبلىستىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرىن, جىلدام ءوسىپ كەلە جاتقان استانا قالاسىن ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدە ستراتەگيالىق ماڭىزى بار. ارقالىق قالاسىندا قازىردىڭ وزىندە جۇمىرتقا وندىرەتىن قۇس فابريكاسى, نان پىسىرەتىن, كونديتەر ونىمدەرىن شىعاراتىن ءىرىلى-ۋاقتى كاسىپورىندار بار. بىراق تورعاي ءوڭىرىن نەگىزىنەن ەت جانە ەت ونىمدەرىن وندىرۋگە باعىتتاۋ ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك ماسەلەسىن شەشىپ قويمايدى, وبلىستاعى ەت ەكسپورتى الەۋەتىن دە كوتەرەتىن بولادى. ارقالىق قالاسىندا مەملەكەت كومەگىمەن سالىنىپ جاتقان ەت وڭدەيتىن زاماناۋي ەت كومبيناتى قۇرىلىسى اياقتالۋعا تاياۋ.
«بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ونىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى جاسالدى. «تورعاي ەت» ەت كومبيناتى اشىلىسىمەن-اق وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندەگى ارقالىق ماڭى, امانگەلدى, جانگەلدين, ناۋىرزىم جانە كورشى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ۇلىتاۋ, اقمولا وبلىسىنىڭ جارقايىڭ, ەسىل اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارى مالىن وسى كاسىپورىنعا اكەلەدى. ەندى تۇرعىندار الىپساتارلارعا ارزان كەتەتىن مالىن ەت كومبيناتىنا ءوزىنىڭ ءتيىستى باعاسىمەن وتكىزىپ وتىراتىن بولادى. زاماناۋي كومبيناتتى شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تورعاي وڭىرىندە مال شارۋاشىلىعىن بارىنشا وركەندەتۋ ءىسى كۇتىپ تۇر. بۇل اۋماقتا جايىلىم جەتكىلىكتى. شارۋا قوجالىقتارىن كوپتەپ قۇرۋ, مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا جەڭىلدىكتەردى پايدالانىپ, مال سانىن بارىنشا كوبەيتۋ ءىسى قولعا الىندى. اتالارىمىز قاشان دا ءتورت ت ۇلىكتىڭ جۇرگەن جەرى بەرەكە ەكەنىن ايتقان. ادامداردىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋ كورسەتكىشى دە جاقسارا تۇسەرى ءسوزسىز.
وبلىستا سىرتقى ساۋدا جىل باسىنان بەرگى 7-8 ايدا 1685,4 ملن دوللاردى قۇرادى. سىرتقا ارتىلاتىن تاۋارلاردىڭ اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى, ماشينا جاساۋ جانە قارا مەتاللۋرگيانىڭ ءباسى باسىم. ەلىمىز بويىنشا ەكسپورتتالاتىن ازىق-ت ۇلىكتىڭ تورتتەن ءبىرى قوستاناي وبلىسىنا تيەسىلى. ەلىمىزدە تەك ۇن ەكسپورتىنىڭ وزىنەن وبلىس كوش باستايدى. ەكسپورتقا ءونىم شىعاراتىن «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى, «فيرما «اراسان» الكوگولدى ەمەس سۋسىندار كاسىپورنى, «ەۆرازكاسپيانستال», «قوستاناي ۇن كومبيناتى», «سارىارقااۆتوپروم» ماشينا زاۋىتى, «ميلح» ءسۇت زاۋىتى, «بەستكوستاناي» ۇن كومبيناتى سەكىلدى كاسىپورىندار ينۆەستيتسيالىق قارجى قۇيۋ ارقىلى ءوندىرىستى الدەقاشان جاڭعىرتىپ, ۇزدىك جابدىقتار مەن وزىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزگەن بولاتىن. مال شارۋاشىلىعى مەن ەت كلاستەرى دە وسىنداي قارجىمەن جانە قامقورلىق ارقاسىندا داميدى.
تسيفرلاندىرۋدىڭ كەرەمەتتەرى
قوستاناي وڭىرىندە تسيفرلاندىرۋ دامۋدى تەزدەتىپ, ءومىر ساپاسىن جاقسارتاتىنىنا جۇرتتىڭ كوزى جەتىپ كەلەدى. العاشقىدا «جەڭىسكە تەز جەتۋدىڭ» جول كارتاسىندا وبلىستاعى 77 شارا بەلگىلەنگەن بولاتىن. «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى بويىنشا قوستاناي وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا «قاناتقاقتى» ءوڭىر بولىپ سانالدى. كەيىنىرەك بارلىق مۇمكىندىكتەردى سارالاي كەلە, جول كارتاسىنا تاعى دا 53 شارا قوسىلىپ, جالپى اتقارىلاتىن جوبالار سانى وبلىستا 130-عا جەتتى. قازىر ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, كولىك, قاۋىپسىزدىك, ونەركاسىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس جانە اگروونەركاسىپ كەشەنى سالالارىندا جوسپارلانعان الگى 130 جوبانىڭ 57-ءسى جۇزەگە اسىرىلدى.
اسىرەسە اگروونەركاسىپ كەشەنىندە كوش باستاپ تۇرمىز. جەر وڭدەۋدە, قۇس شارۋاشىلىعىندا, ءسۇت جانە ەت فەرمالارىندا «اقىلدى» تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ, ول اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە شىعىندى ازايتىپ, ونىمدىلىك پەن پايدا اكەلە باستادى. وبلىستاعى تسيفرلى تەحنولوگيالار ەنگىزگەن «تەررا», «سادچيكوۆسكوە», «جاس قانات», «قارقىن», «زارەچنوە», «ترويانا» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى مەن «تەررا» شارۋا قوجالىعى سەكىلدى 7 اگروفيرمانىڭ تيىمدىلىگى جىلدام ارتىپ كەلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا بۇل وزىق تەحنولوگيا قانات جايا بەرەتىن بولادى. ال وبلىس وندىرىسىندەگى سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگى, «ۆارۆارينسكوە», «قوستاناي مينەرالدارى», «بايان سۇلۋ» اق, «پرومبازا-7» جشس سەكىلدى ءىرى كاسىپورىندار وندىرىسكە يندۋستريا 4.0 پەن تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن قوستى. مىسالى, سوكولوۆ-سارىباي كەن ءوندىرۋ بىرلەستىگىنىڭ كاچار كەنىشىندە وتكەن جىلدان بەرى جۇمىس «اقىلدى كارەر» تەحنولوگياسىمەن جۇرەدى. قازىر قورجىنكول جانە سوكولوۆ-سارىباي كەنىشتەرى دە جۇمىستى بارىنشا جەڭىلدەتەتىن, ۋاقىت ۇنەمدەيتىن وسىنداي وزىق تەحنولوگياعا كوشىپ جاتىر.
وبلىستا تاياۋ كۇندەرى ەكىنشى رەت وتەتىن ينۆەستيتسيالىق فورۋم ەلىمىزدىڭ ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ديپلوماتيالىق كورپۋستىڭ, حالىقارالىق جانە ۇلتتىق دامۋ ينستيتۋتتارى وكىلدەرىنىڭ جانە شەتەلدىك, وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ باسىن قوسادى. ءوندىرىستى-اگرارلى ءوڭىر سانالاتىن قوستاناي وبلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق الەۋەتى جوعارى. جەرى قۇنارلى ءوڭىر مال شارۋاشىلىعىنا دا, ەگىن شارۋاشىلىعىنا دا قولايلى. اۋىل شارۋاشىلىعى شيكىزاتىنا باي بولعاندىقتان, مۇندا قانداي وڭدەۋ كاسىپورنىن سالۋعا دا جاعداي بار.
وبلىستا ماشينا قۇراستىرۋ كلاستەرى قۇرىلىپ كەلەدى. بۇل ىستە قازاقستاندىق مازمۇن جىل سايىن وسە تۇسۋدە.
بۇگىندە ەكونوميكانىڭ قاي سالاسىن دا ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى دامىتۋعا بولاتىنىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. قوستانايدا جەڭىل ونەركاسىپ تە ءوز ينۆەستورىن ىزدەپ تۇرعانداي. اياق كيىم ءوندىرىسى ءۇشىن اتشاپتىرىم عيمارات بوس تۇر. الداعى ۋاقىتتا وبلىستا ينۆەستيتسيا تارتۋدا ىزدەنىس جۇمىستارى توقتامايدى. بيزنەستى دامىتۋدا مەملەكەتتىڭ كومەگى دە دايار. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىن 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتۋدى تاپسىردى. جىلىنا بۇل ءۇشىن 30 ملرد تەڭگە بولىنەدى. وبلىس وڭىرىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» جۇزەگە اسقان ۋاقىتتان بەرى 598,3 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, 4500 جۇمىس ورنى اشىلدى, بيۋدجەتكە 44,4 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇستى. ينۆەستيتسيالىق قارجى مەن بۇل باعدارلاما ءبىرىن ءبىرى قولداپ ىنتىماقتاسقاندا, ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ تەگەۋرىندى تەتىگىنە اينالادى.
مەيىرجان مىرزاليەۆ,
قوستاناي وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى
قوستاناي