ۇكىمەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ وزەكتىلەندىرىلگەن باعدارلاماسىنىڭ جوباسى ماقۇلداندى

«قوعام كوتەرىپ وتىرعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن تولىقتىرۋ ۇشىن ۇسىنىلعان وزگەرتۋ جوباسىندا كورىنىس تاپتى. بۇل وزگەرتۋلەردى ءبىز بۇگىن قاراپ, جۇزەگە اسىرۋعا ماقۇلدانۋىن سۇراپ وتىرمىز», — دەدى مينيستر. ونىڭ ايتۋىنشا, مينيسترلىك رەسمي وتىنىمدەر مەن باق بەتتەرىندەگى, الەۋمەتتىك جەلىلەردە كوتەرىلگەن بار ماسەلەلەردى ەسكەرىپ, تالداۋ جاساعان. سونداي–اق, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ تۇيىتكىلدى ماسەلەلەرى قوعامدىق كەڭەستىڭ وتىرىستارىندا قارالعان بولاتىن. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ۇسىنىستارى دا ەسكەرىلدى.

سونىمەن, ە. ءبىرتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى التى توپقا ءبولىنىپ كورسەتىلدى: قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى; بىلىكتى مامانداردىڭ جەتىسپەۋى; ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, مەديتسينالىق جابدىقتاردى جاڭارتۋ; سونداي-اق حالىق اراسىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ تۋرالى اقپارات تاراتۋ; دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ اشىقتىعى; ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىنىڭ تومەن دەڭگەيى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى العاشقى كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا بىرقاتار ماڭىزدى شارالاردى قابىلداماق. ماسەلەن, كەلەسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن مينيسترلىك جالپى تاجىريبە دارىگەرلەرىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتىپ, جاڭا ايماقتار قۇرماق. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك ارىپتەستىك ارقىلى العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ شاعىن نىساندارىن دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر.

«2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءبىر دارىگەرگە تۇستەىن جۇكتەمەنى 1,700 ادامعا دەيىن ازايتۋ كەرەك», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.

​وتباسىلىق دارىگەرلىك پراكتيكانى ودان ءارى دامىتۋ اياسىندا ديسپانسەرلەۋدى ءولىمنىڭ 60%-دان استام سەبەپتەرىن ايقىندايتىن اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلامالارىنا وزگەرتۋ جۇرگىزىلەدى.

«2020 جىلعا قاراي اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلامالارىمەن (ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, قانت ديابەتى, سوزىلمالى جۇرەك فۋنكتسياسىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى) ءۇش اۋرۋى بار, ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەردى قامتۋ 11%-دان 30%-عا دەيىن ۇلعايتىلاتىن بولادى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بارلىق دارىگەرلەر مەن مەيىرگەرلەرگە اتالعان باعدارلاما بويىنشا 2020 جىلعا قاراي وقىتۋ وتكىزۋى قاجەت», — دەپ باياندادى مينيستر.

بۇدان وزگە, ەلجان ءبىرتانوۆ قاعازسىز قۇجات اينالىمىنا تولىق كوشۋ ارقىلى بارلىق ەمحانالاردىڭ قىزمەتىن تسيفرلاندىرۋدى جالعاستىرۋ, سونىڭ ارقاسىندا مەديتسينا پەرسونالىنا تۇسەتىن شامادان تىس جۇكتەمەنى تومەندەتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ تاعى ءبىر اسپەكتىسى قاۋىپسىز بوساندىرۋعا جانە انا ءولىمىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. مەملەكەتتىك باعدارلامادا دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋ, مەديتسينالىق ۇيىمداردى اكۋشەر-گينەكولوگتارمەن جانە انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگتارمەن جاساقتاۋدى 95%-عا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن.

«اكىمدىكتەر بارلىق قاجەتتى مامانداردى جالداپ, بەكىتۋى, سونداي-اق بارلىق جۇكتى ايەلدەردى ۋاقىتىلى ەسەپكە الۋدى جانە ديناميكالىق باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت. جەلى نورماتيۆىنە سايكەس مونوبەيىندى اۋرۋحانالاردىڭ كوپبەيىندى اۋرۋحانالارمەن, ونىڭ ىشىندە پەرزەنتحانالار مەن بوساندىرۋ ۇيلەرىنىڭ ينتەگراتسياسىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. مەديتسينالىق ۇيىمداردى مەديتسينالىق جابدىقپەن جاراقتاندىرۋدىڭ ەڭ تومەن ستاندارتتارىنا سايكەس تولىق جابدىقتاۋ قاجەت. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جەدەل كومەك پەن اۋرۋحانالاردىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرىن وقىتۋدى قامتاماسىز ەتىپ, بەكىتىلگەن ستاندارتتى ەنگىزۋى قاجەت», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.

مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار شەڭبەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ بويىنشا باستامالار كوزدەلگەن: بۇل مينيسترلىكتىڭ بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق دامۋ جوسپارىن بەكىتۋ بويىنشا قۇزىرەتىن زاڭنامالىق بەكىتۋ (زاڭ جوباسى ماجىلىسكە ەنگىزىلدى). بىرىڭعاي پەرسپەكتيۆالىق دامۋ جوسپارى مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ تۇگەل جەلىسىن رەسپۋبليكادا بەكىتىلگەن ستاندارتقا سايكەس كەلتىرۋدى بىلدىرەدى.

سونداي-اق بيىل 31 ملرد تەڭگە سوماسىندا 35 وبەكتىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. 2019 جىلى سوماسى 55,6 ملرد تەڭگە بولاتىن 33 وبەكتىدە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىسى جوسپارلانعان, مۇندا 60%-دان استامىن قارجىلاندىرۋ كوزى جەكە ينۆەستيتسيالار بولادى.

كادرلىق قامتاماسىز ەتۋدى جاقسارتۋ جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى بىلىكتىلىگىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋ شەڭبەرىندە 2019 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا مەديتسينالىق جوو-لارعا جانە كوللەدجدەرگە ىرىكتەۋ ءۇشىن قوسىمشا ەمتيحان ەنگىزىلەدى; جوو-لار مەن كوللەدجدەردىڭ تۇلەكتەرىن مىندەتتى تاۋەلسىز باعالاۋ زاڭدى تۇردە بەكىتىلەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەردىڭ جاس ماماندارعا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتۋ بويىنشا جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلەدى (32%-دان 60%-عا دەيىن جەتكىزۋ قاجەت).

«قۇرمەتتى اكىمدەر! اۋىلدىق جەرلەردى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردى ىنتالاندىرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ – سىزدەردىڭ قولدارىڭىزدا! اتالعان ماسەلەلەردى جەكە باقىلاۋعا الۋدى سۇرايمىن», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ

وزەكتى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى ازاماتتاردىڭ دارىلىك قامتاماسىز ەتىلۋگە قۇقىقتارىن ساقتاۋ بولىپ تابىلادى.

مەملەكەتتىك باعدارلامادا بارلىق تەگىن ءدارى-دارمەك بەرۋدى دەربەستەندىرىلگەن ەسەپكە الۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق, 2019 جىلدان باستاپ بارلىق ءدارى-دارمەككە باعالاردى رەتتەۋ جۇيەسى ازىرلەنىپ, ونى ىسكە قوسۋ جانە ءدارى-دارمەكتى پيلوتتىق قاداعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. 2020 جىلعا قاراي دارىلىك قامتاماسىز ەتۋدىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى رەتسەپتىلىك پرەپاراتتاردى ەلەكتروندىق بوساتۋعا تولىق ءوتۋ قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى.

مەديتسينالىق جابدىقتى جاڭارتۋ شەڭبەرىندە ۇلتتىق مەديتسينالىق تەحنيكا بازاسىن قۇرۋ, ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا قارسى كۇرەس جونىندەگى كەشەندى جوسپار اياسىندا بيۋدجەت قاراجاتى شەگىندە جانە ءمجا مەحانيزمدەرى بويىنشا مەديتسينالىق تەحنيكانىڭ 150 بىرلىگىن ساتىپ الۋ, سونداي-اق, مەديتسينالىق تەحنيكانى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ ونلاين مونيتورينگىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنا سايكەس قور قۇرىلدى, وندا 100, 5 ملرد تەڭگە جيناقتالدى. 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قور تمككك قىزمەتتەرىنىڭ بىرىڭعاي ساتىپ الۋشىسى بولىپ تابىلادى. 

تسيفرلاندىرۋ اياسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مىناداي شارالار جوسپارلانعان: بىرىڭعاي ينتەروپەرابەلدىلىك پلاتفورماسىن وندىرىستىك پايدالانۋعا بەرۋ, بارلىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ينتەگراتسياسى; 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ سالاداعى مەديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز جۇرگىزۋ; جەرگىلىكتى ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىن ۇلتتىق دەنساۋلىق پاسپورتتارىمەن ۇيلەستىرۋ; قر دسم دەرەكتەرىنە سايكەس, بۇگىنگى كۇنى 10 ملن حالىقتىڭ ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارى بار. 2020 جىلعا قاراي حالىقتىڭ 100%-ىندا ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتتارى بولادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بيىل مامىردا قوعامدىق دەنساۋلىقتى باسقارۋ جونىندەگى شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. جوسپاردىڭ نەگىزگى باعىتتارى — جىل سايىنعى بيۋدجەتى 2,3 ملرد تەڭگە بولاتىن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ جانە 10–12 ملن حالىقتى قامتۋ. ناسيحاتتاۋ شەڭبەرىندە قانتتى, تۇزدى, تەمەكىنى, الكوگولدى پايدالانۋدى قىسقارتۋ سەكىلدى ەرەجەلەر قامتىلادى. قوعامدىق دەنساۋلىقتى باسقارۋ جونىندەگى باسقا شارالار 11,5 ملن دەيىن حالىقتى قامتيتىن پروفيلاكتيكالىق قاراپ-تەكسەرۋلەردى جۇرگىزۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى قامتيدى.

وسىلايشا, «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جاڭا رەداكتسياسىندا ء«ومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىنىڭ كۇتىلەتىن دەڭگەيى» جانە «حالىقتىڭ قاناعاتتانۋ دەڭگەيى» ينديكاتورلارىن ارتتىرۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالعان. بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ءادىسناماسىن ەسكەرە وتىرىپ, «دەنساۋلىق يندەكسى» ينديكاتورى قايتا قارالدى. سونداي-اق دەنساۋلىق كورسەتكىشتەرىنىڭ 3-ءى الىنىپ, 6-ى ەنگىزىلدى. 24 جاڭا ءىس-شارا قوسىلدى.

ەلجان ءبىرتانوۆ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارىنىڭ باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وڭىرلەردە «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى وڭىرلىك جوبالاۋ وفيستەرىن قۇرۋ قاجەت.

«مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ءىس-شارالارىنا دەگەن جۇيەلىك ءتاسىل بىزگە مەجەلەنگەن مىندەتتەردى ءتيىمدى ورىنداۋعا جانە ءبىزدىڭ ازاماتتاردىڭ مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىمەن قاناعاتتانۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», — دەپ تۇيىندەدى ە. ءبىرتانوۆ.

سونداي-اق, وتىرىس بارىسىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ە. توعجانوۆتىڭ, اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى م. ءمىرزاليننىڭ, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى ق. كوشەرباەۆتىڭ, الماتى ق. اكىمى ب. بايبەكتىڭ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ن. نوعاەۆتىڭ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ق. اقساقالوۆتىڭ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مۇحامبەتوۆتىڭ, شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ە. ايمۇقاشەۆتىڭ وڭىرلەردە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى ەسەپتەرى تىڭدالدى.