سەنات توراعاسى قايرات ءماميدىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەشەگى جالپى وتىرىسىندا توعىز ماسەلە قارالدى. ال قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى ماسەلەلەرىنە قاتىستى زاڭ جوباسى بويىنشا سۇراقتاردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى ول كۇن تارتىبىنەن الىنىپ تاستالدى.
سەنات توراعاسى كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا كوشپەس بۇرىن وتكەن جۇمادا جاڭاوزەندە ورىن العان وقيعا تۋرالى ايتا كەتتى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 17 جەلتوقسانداعى وتىرىسىندا جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاعداي تالقىلانىپ, ەلباسى قازا تاپقانداردىڭ تۋىستارىنا كوڭىل ايتىپ, قازاقستان حالقىنا ۇندەۋ جولداعان-دى. ارتىنشا جاڭاوزەن قالاسىندا پرەزيدەنت جارلىعىمەن ءتوتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن بولاتىن. ق.ءمامي جاڭاوزەن قالاسىندا ورىن العان وقيعانىڭ نەگىزىندە قاتارداعى ەڭبەك داۋى جاتقاندىعىن, بىراق وسى الەۋمەتتىك ماسەلەنى باسبۇزارلىق جاساۋدى كوزدەگەن جەكە توپ ساياسيلاندىرىپ, ارتى قوعامدىق تارتىپسىزدىككە اكەلىپ سوقتىرعانىن باسا ايتتى. توراعانىڭ پىكىرىنشە, ول توپ وزدەرى تاسادا تۇرىپ, بۋىندارى قاتپاعان, ءالى وي-سانالارى تولىق قالىپتاسپاعان جاستاردى قىلمىستىق ارەكەتكە يتەرمەلەگەن. وسى رەتتە سەنات توراعاسى زاڭدىلىقتىڭ جانە قوعامدىق ءتارتىپتىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرىلمەيتىندىگىن قاتاڭ ەسكەرتتى. سوندىقتان دا وقيعانى ۇيىمداستىرۋشىلار مەن ناقتى ءتارتىپ بۇزۋشىلار قاتاڭ جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, ءتيىستى جازاسىن الادى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان ءتيىستى جەدەل توپ تەكسەرۋ مەن تەرگەۋدى اشىق, ادىلەتتى جۇرگىزەدى جانە دە قاجەت بولسا شەتەلدىك ساراپشىلار دا وسى جۇمىسقا تارتىلاتىن بولادى. «مەن جاڭاوزەندىكتەردى, اقتاۋلىقتاردى, بۇكىل ماڭعىستاۋلىقتاردى سابىرلىلىق ساقتاۋعا شاقىرامىن. وتانىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ باستى كەپىلى – ەلدىڭ بىرلىگى مەن قوعامداعى تۇراقتىلىق. سونى ءبىز ارقاشان ەسىمىزدە ساقتاۋىمىز كەرەك», دەدى قايرات ابدىرازاق ۇلى.
كۇن تارتىبىنە سايكەس, دەپۋتاتتار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا تۋرالى شارتتى قاراپ, راتيفيكاتسيالادى. كوميسسيانىڭ نەگىزگى مىندەتى كەدەن وداعى مەن ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ جۇمىس ىستەۋى مەن دامۋىنا جاعداي جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ەكونوميكالىق ىقپالداستىق سالاسىندا ۇسىنىستار ازىرلەۋ بولىپ تابىلادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ەكى دەڭگەيلى قۇرىلىمى بولادى: كوميسسيا كەڭەسى مەن كوميسسيا القاسى. كوميسسيا كەڭەسىنە ءار تاراپتان ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دەڭگەيىندە ءبىر ادامنان بەكىتىلگەن. ال كوميسسيا القاسىنا ءار ەلدەن 3 ادامنان كىرسە, بىرەۋى توراعالىققا سايلانادى. وسىلايشا ەكى ورگاندا دا ءبىر مۇشە ءبىر داۋىسقا يە بولۋ جولىمەن شەشىم قابىلدانادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا جۇمىسىنا قاجەتتى سومانى قارجىلاندىرۋدا بەلارۋسكە 4,7 پايىز ۇلەس تيسە, قازاقستان – 7,33 پايىز, رەسەي 80 پايىزدان استام قارجى جۇمسايتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.
قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەت شارتتارى تۋرالى قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمدى جانە 2009 جىلعى 22 قازانداعى قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى قىزمەتىنىڭ شارتتارى تۋرالى ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ كەلىسىمىنە وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ قارالدى. زاڭدىق قۇجاتتا سىرتتان كەلەتىن تاۋارلارعا سالىقتىق جەڭىلدىكتەردى الىپ تاستاۋدى ۇسىنعان عاني قاسىموۆ مۇنداي ارتىقشىلىق ءبىر جوعارى وقۋ ورنىنا عانا جاسالماۋى تيىستىگىن العا تارتتى. سەناتوردىڭ پايىمىنشا, مۇنداي شىعىندى بيۋدجەتتە قاراستىرعان الدەقايدا ءتيىمدى ءارى اشىق جۇزەگە اسادى. سونداي-اق سەناتورلار ەكى ەل اراسىنداعى كەلىسىمنىڭ ءۇش تىلدە جاسالعانىنا دا نارازىلىقتارىن ءبىلدىردى. ويتكەنى, ەكىجاقتى كەلىسىمدە قازاق جانە تۇرىك تىلدەرىمەن قاتار, ورىس ءتىلى دە قولدانىلعان. زاڭ جوباسىن تالقىلاي كەلە دەپۋتاتتار ونى قابىلداۋدى ۇيعاردى.
كۇن تارتىبىندەگى «ەنەرگيا ءۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى دا قابىلداندى. بۇدان باسقا قولدانىستاعى كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعى, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى مەملەكەتتىك قولداۋ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جانە جوبالىق قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار تۋرالى زاڭ جوبالارى دا قولداۋ تاپقاندىعىن ايتا كەتۋ كەرەك.
وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا قور نارىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.
اسقار تۇراپباي ۇلى.